U nas zapłacisz kartą
Pryszcz na bliznie - Jak sobie z nim poradzić?
Tak powstaje pryszcz
Bakterie uwalniają enzymy (lipazy) rozkładające obojętne tłuszcze łoju na mniejsze cząstki (wolne kwasy tłuszczowe). Właśnie te kwasy tłuszczowe powodują powstawanie stanów zapalnych. Wzrasta liczba zakażonych komórek i wydzieliny wypełnającej woreczek. Jest tam coraz mniej miejsca, przez co nasila się nacisk na ścianki mieszka włosowego zablokowanego czopem rogowym. W pewnym momencie ścianki nie wytrzymują nacisku, pękają, a zawartość rozlewa się na otaczającą tkankę. Powstaje ostry stan zapalny, tworzą się krosty.
Trądzik pospolity może mieć różne etapy. Pierwsza odmiana trądziku charakteryzuje się zaskórnikami utrzymującymi się przez miesiące, a nawet lata, w okresie dojrzewania. Rozróżnia się zaskórniki otwarte i zamknięte. W zaskórnikach zamkniętych ujście mieszka jest zatkane, spod skóry prześwituje biaława grudka, czop łojowo-rogowy. Często dochodzi do zakażeń i nagromadzenia się ropy, ponieważ zawartość mieszka nie może się wydostać na zewnątrz. W zaskórnikach otwartych ujście się nie domyka, widoczny jest czarny punkt. Nie ma on nic wspólnego z brudem, jak się powszechnie uważa. Czarny kolor spowodowany jest utlenianiem się czopu rogowo-tłuszczowego. Kolejnym etapem trądziku jest jest acne papulopustolosa. W zaskórniku powstały już zmiany zapalne, grudki i krosty. Ten etap może ciągnąć się latami. Prawie każda krosta pozostawia wklęsłą (rzadziej także wypukłą) bliznę. Jeśli trądzik się pogarsza, rozwija się raczej rzaska forma acne conglobata. W wyniku stanu zapalnego wokół mieszka tworzą się guzkowate nacieki i ropne, a po ich ustąpieniu pozostają blizny wklęsłe i wypukłe.
Kiedy należy rozważyć usunięcie pryszcza?
Być może zastanawiają się Państwo teraz, czy istnieją sytuacje, w których wyskakiwanie pryszczy jest w porządku, a nawet wskazane?
Istnieje kilka wybranych przypadków, w których delikatne i higieniczne wyskakiwanie pryszcza może pomóc w jego szybszym zagojeniu:
- Wągry gotowe do usunięcia: Dojrzałe, gotowe do usunięcia wągry można czasami usunąć przy minimalnym nacisku. Ale proszę być delikatnym! Zbyt mocne wyciskanie może pogorszyć sytuację.
- Bardzo duże, bolesne pryszcze: Większe pryszcze, które są mocno opuchnięte i tkliwe, mogą skorzystać z zachowawczego nakłuwania - niewielkiego nacięcia sterylną igłą w celu zmniejszenia ciśnienia. Proszę nie próbować tego na własną rękę. Proszę udać się do dermatologa.
- Pryszcze zagrożone bliznowaceniem: Pryszcze, które utrzymują się przez tydzień lub dłużej, mogą czasami tworzyć blizny bez drenażu. Dermatolog może zalecić zastrzyk w celu szybszego usunięcia pryszcza.
Należy jednak pamiętać, że są to wyjątki, a nie reguła. Większość pryszczy goi się najlepiej i najszybciej, gdy są pozostawione w spokoju. Ryzyko związane z wyrywaniem, wyskakiwaniem i niewłaściwym nakłuwaniem prawie zawsze przewyższa potencjalne korzyści.
Wskazówki dotyczące radzenia sobie z pryszczami bez ich wyskakiwania
Radzenie sobie z pryszczami, których się nie wyrywa, wymaga cierpliwości. Ale kilka sprawdzonych wskazówek może pomóc oprzeć się chęci wyrywania i pozwolić pryszczom szybciej zniknąć:
- Proszę stosować składniki zwalczające trądzik: Składniki takie jak nadtlenek benzoilu i kwas salicylowy mogą pomóc odblokować pory i przyspieszyć gojenie się pryszczy. Proszę szukać środków czyszczących, kremów i preparatów punktowych zawierających te składniki.
- Proszę wypróbować plastry hydrokoloidowe: Te małe kropki tworzą barierę ochronną na pryszczu, przyspieszając gojenie i zapobiegając jego dotykaniu.
- Obłożyć obszar lodem: Przyłożenie kostki lodu na kilka minut pomaga zmniejszyć obrzęk i ból spowodowany poważnymi pryszczami.
- Unikanie nadmiernego dotykania: Należy pamiętać o opieraniu twarzy na dłoniach lub skubaniu skóry, co może nasilać wypryski.
- Proszę uważać na swoją dietę: Pokarmy bogate w cukier, nabiał i rafinowane węglowodany mogą nasilać wypryski u niektórych osób. Proszę ograniczyć te produkty, jeśli zauważy Pan/Pani zależność.
- Zarządzanie poziomem stresu: Stres zwiększa stan zapalny i produkcję oleju, co pogarsza trądzik. Proszę spróbować relaksujących zajęć, takich jak medytacja, joga lub praca z oddechem.
- Proszę udać się do dermatologa: W przypadku nawracającego trądziku torbielowatego lub trądziku pozostawiającego ślady, Państwa dermatolog oferuje profesjonalne zabiegi, które mogą pomóc.
Co się stanie, jeśli nie usunie Pan/Pani pryszcza?
Cykl życia pryszcza przebiega naturalnie
Jeśli pryszcz zostanie pozostawiony sam sobie, zazwyczaj przejdzie swój naturalny cykl życia i zagoi się samoistnie w ciągu 3-7 dni.
Oto etapy, przez które będzie przechodził pryszcz, jeśli pozostawi się go w spokoju:
1. Wczesny etap: Zaskórnik zaczyna rozwijać się pod powierzchnią skóry. Nie jest to jeszcze pryszcz, tylko zbiór ropy i martwych komórek zatykających mieszek włosowy.
2. Powstawanie: Rozpoczyna się stan zapalny, gdy bakterie P. acnes namnażają się w zatkanym mieszku włosowym. Obszar staje się czerwony, opuchnięty i tkliwy.
3. Dojrzewanie: Białe krwinki przybywają, aby zwalczyć infekcję, powodując rozwój ropy. Ropa składa się z martwych komórek skóry, bakterii i białych krwinek. Pryszcz puchnie i pojawia się na głowie.
4. Leczenie: Wraz z uruchomieniem odpowiedzi immunologicznej organizmu stan zapalny stopniowo ustępuje. Pryszcz zaczyna się kurczyć i samoistnie wysychać. W ciągu kilku dni gojenie jest zakończone.
Jeśli więc pryszcz zostanie pozostawiony samemu sobie, przejdzie przez ten naturalny cykl i zagoi się bez żadnej ingerencji. Usuwanie pryszczy nie jest konieczne.
