U nas zapłacisz kartą
Pryszcz na języku - Przyczyny, leczenie i sposoby zapobiegania
Czy język może świadczyć o stanie zdrowia?
Język jest mięśniem uczestniczącym w procesie mówienia i połykania. Na jego powierzchni znajdują się kubki smakowe pozwalające na rozpoznawanie różnych smaków: słodkiego, gorzkiego, słonego i kwaśnego. Zdrowy język ma zaróżowiony kolor, jest sprężysty i wilgotny. Na jego powierzchni można dostrzec brodawki językowe, czyli fizjologiczne struktury odgrywające liczne funkcje. Wygląd języka może być wskaźnikiem stanu zdrowia człowieka. Wystąpienie krost na języku lub innych zmian może świadczyć o rozwoju choroby w organizmie. Zaczerwienie języka, pojawienie się lekkiego obrzęku lub czerwonych punkcików może być również związane z przyjmowanymi lekami, np. o działaniu odwadniającym, przeciwzapalnym lub przeciwbólowym. Czasami krosty na języku nie są żadną dodatkową zmianą, a jedynie powiększeniem brodawek językowych.
Czy często masz problem z krostami w obrębie jamy ustnej?
Białe krosty na języku – przyczyny ich powstania
Białe krosty na języku mogą być objawem różnych schorzeń. Są symptomem leukoplakii, nazywanej inaczej rogowaceniem białym. Leukoplakia jest stanem przedrakowym mogącym zwiastować rozwój nowotworu złośliwego. Nierzadko towarzyszą jej uczucie suchości, pieczenia i ściągnięcia błony śluzowej jamy ustnej. Leukoplakia najczęściej pojawia się u nałogowych palaczy, u osób nadużywających alkoholu, przy próchnicy zębów i niedoborze witamin.
Przyczyną zmian na języku jest często kandydoza jamy ustnej, czyli infekcja grzybicza. Kandydoza wywoływana jest przez grzyby z rodzaju Candida. Choroba objawia się białymi, nalotami na języku i podniebieniu, uczuciem pieczenia, nadżerkami i bolesnymi pęknięciami w kącikach ust, czasem także krostami. Powstanie białych krost na języku, a zwłaszcza białego nalotu często jest spowodowane infekcją paciorkowcową wywołującą anginę.
Zobacz film: Angina wirusowa i bakteryjna - jak rozpoznać? Źródło: 36,6.
Krostki i plamy na języku – rodzaje i przyczyny
Czerwona krosta czy białe grudki?
W ludowych wierzeniach pypeć na języku jest karą za obmawianie innych. Jednak medycyna patrzy na to zjawisko zupełnie inaczej. Istnieje kilka rodzajów krost na języku. W zależności od tego czy są to czerwone krostki czy białe wypryski, przyczyna może być inna i inaczej wygląda leczenie. Zwykle podstawowy podział polega na sprawdzeniu koloru krostek. Jeżeli są one czerwone, to mogą mieć pochodzenie alergiczne, wynikać z niedoboru witamin czy powstawać na skutek rozwoju bakterii.
Białe krostki najczęściej oznaczają grzybicę, szczególnie często spotykane zakażenie grzybami Candida. Jeżeli jednak zamiast wielu krostek pojawia się pojedynczy pryszcz na języku, to może oznaczać niedobór witamin lub wynik zetknięcia powierzchni języka z bakteriami.
W rzadkich przypadkach bąble na języku oznaczają zakażenie wirusowe. Mogą towarzyszyć katarowi, co sprawia, że przeziębienie staje się jeszcze bardziej irytujące niż zwykle. A oto lista możliwych zmian na języku:
- Plamy na języku – mogą przybierać różny kolor. Białe zwykle świadczą o obecności liszaja płaskiego, żółte mogą być wynikiem nieprawidłowej higieny jamy ustnej. Czarne plamy, przypominające włoski to niegroźne, ale nieprzyjemne zakażenie bakteryjne. Najbardziej niepokojące są czerwone plamy na języku, które mogą oznaczać niedobór witaminy B12 i wywołaną nim tzw. chorobę Addisona Biermera.
- Biały nalot – nalot, któremu towarzyszy pieczenie i ból to objaw infekcji grzybiczej. Wymaga specjalistycznego leczenia, dlatego warto zgłosić się z nim do lekarza. Może to być też objaw aftozy. Afty zwykle atakują również dziąsła. Charakteryzują się białą nadżerką z czerwoną obwódką i umiarkowaną bolesnością. Zwykle pojawiają się u małych dzieci.
- Krosty – mogą to być niewielkie bąble, białe grudki lub czerwona bolesna krosta. Najbardziej niepokojąca może być boląca krosta, która z czasem pokrywa się owrzodzeniem. Może to świadczyć o kile – zakaźnej chorobie wenerycznej. Jeśli szukasz więcej informacji, sprawdź także ten artykuł o plamach na języku.
Krosty z tyłu języka lub na końcu
Krosty z tyłu języka lub na jego końcu mogą być oznaką niedoboru witamin lub minerałów. Takie objawy może dawać szczególnie niedobór żelaza.
Żelazo jest niezbędne do produkcji krwinek czerwonych, zwłaszcza hemoglobiny, która transportuje tlen do komórek ciała. W przypadku niedoboru tego pierwiastka u pacjenta rozwija się anemia (niedokrwistość z niedoboru żelaza, NzNŻ).
Objawia się ona zwykle osłabieniem organizmu, zawrotami głowy, sennością oraz dusznością wysiłkową. Zdarza się jednak, że manifestuje się poprzez zmiany w jamie ustnej, takie jak wygładzenie powierzchni języka, obecność krostek, czy pieczenie.
Niedokrwistość zwykle leczy się poprzez suplementację żelaza. Ponadto należy zadbać o dostarczenie żelaza do organizmu wraz z pożywieniem.
Odżywianie podczas opryszczki językowej
Spadek apetytu oraz utrudnione i bolesne przyjmowanie pokarmu przy opryszczce językowej może skutkować odwodnieniem organizmu. Dlatego też chorzy powinni dbać o odpowiednie nawodnienie. Niewskazane jest picie gazowanych i gorących napoi. Zaleca się wprowadzenie na czas choroby półpłynnej, lekkostrawnej diety, co umożliwi swobodne przełykanie. Spożywane pokarmy nie powinny być gorące, kwaśne, słone lub pikantne, ponieważ zaostrzają objawy chorobowe.
1. Zdrojewicz Z., Majewski J., Pająk J., Sycz R., Język prawdę ci powie, czyli język jako narzędzie diagnostyczne wielu chorób, „Medycyna Rodzinna”, 2017, 20(3), s. 226-232.
2. Figlerowicz M. Najczęstsze postacie kliniczne zakażeń wywołanych przez wirusy z rodziny Herpesviridae, „Przewodnik Lekarski”, 2006, 8, s. 61-67.
