U nas zapłacisz kartą
Pryszcz na luku brwiowym - Przyczyny, leczenie i porady pielęgnacyjne
Pryszcze – Guzki i guzy
Jak wyglądają guzy?
Są podobne do grudek, ale o ile grudki są umiejscowione dość płytko, to guzy rozwijają się w głębszych warstwach skóry. Po naciśnięciu takiego guza (jest na wierzchu czerwony) czuć wyraźnie ból i twardość umiejscowioną dość głęboko.
Jak powstają guzy?
Guzy powstają w sposób podobny do grudek tzn. najpierw dochodzi do powstania luki w ścianie pora skóry, a następnie luka ta wypełnia się zanieczyszczeniami, dołączają się bakterie i rodzi się problem.
Problem jest tym większy, że głęboko w skórze może dojść do kolejnych pęknięć i tworzenia się kolejnych luk i w ten sposób guz rośnie i wypełnia głęboko położone warstwy skóry.
Jak postępować z guzami?
Nawet jeśli mocno się postarasz, to guza i tak nie wyciśniesz. Jest to oczywiście niewskazane, a powiedziałabym wręcz, że absolutnie zabronione. Próbując wycisnąć guza możesz jedynie doprowadzić do rozlania się jego zawartości wewnątrz skóry i rozprzestrzenić problem na większe powierzchnie.
Pojedyncze guzki mogą (i powinny) zanikać tak, jak grudki. Możesz je smarować po wierzchu środkami przeciwbakteryjnymi i też powinny zadziałać, choć nie tak dobrze, jak przy grudkach (muszą głębiej penetrować skórę).
Jeśli masz skłonności do tworzenia się guzów i masz ich sporo na ciele – konieczne będzie leczenie dermatologiczne, prawdopodobnie ogólnoustrojowe (tabletki). Samodzielnie niewiele zdziałasz.
Najčešći štetnik je lukova muha
Razvoju suhe truleži luka naročito pogoduje napad određenih štetnih organizama životinjskog porijekla, među kojima su najčešći lukova muha (Delia antiqua) i miner poriluka (Napomyza gymnostoma).
Njihove su ličinke bijele boje (bez nogu i vidljive glave), ubušuju se u list i glavice, te na lukovičastim vrstama uzrokuju dobro poznatu “crvljivost” (a posredno pogoduju razvoju uzročnika truleži luka). Nema izravnih mjera kemijskog suzbijanja suhe truleži fungicidima u polju. Gubici od Fusarium truleži luka se mogu umanjiti pridržavanjem plodoreda (luk na istu površinu tek svake četvrte ili pete godine), za sadnju odabrati najplodnija zemljišta, dobre prozračnosti, strukture i mikrobiološke aktivnosti i koristiti nezaražene lučice. Čuvanjem luka u spremištima s aktivnom ventilacijom na temperaturi 4 °C se smanjuju gubici prilikom skladištenja.
Poluvlažna trulež se razvija od vrata lučice (vršnog dijela), te se širi u unutrašnjost mesnatog dijela. Sivi micelij se može razviti između mesnatih listova glavice luka. Kao uzročnici plijesni lukovica opisuju se vrste Botrytis cinerea, Botrytis allii sin. Botrytis aclada i Botrytis byssoidea. U plastenicima smo na zimskom luku tijekom ranijih godina uočili i vrstu Botrytis squamosa (uzročnik paleži lišća luka), a proteklih godina (npr. 2006., te tijekom vrlo blage zime 2006./07. na zimskom luku) ova se bolest pojavila u jačoj mjeri na usjevima luka iz sjemena!
Često se vrsta Botrytis allii u polju razvija u latentnom obliku (bez vidljivih posljedica), a trulež se jače razvija u skladištima nakon mjesec dana čuvanja luka.
Moguća je direktna infekcija lišća u polju, ali vidljiva pojava bolesti nastupa tek na mrtvom lisnom tkivu (ili glavicama luka) uz povišenu vlažnost zraka.
Jače su napadnuti mehanički oštećeni usjevi (tuča, oštećenje vrata luka prilikom natapanja kišenjem uz korištenje “vodenih topova”, “šok” od primjene herbicida, npr. oksifluorfen, linuron i dr.)
Trulež luka
Trulež luka izazivaju brojne gljivice, a za sve je zajedničko da izazivaju oboljenje koje se može pojaviti u bilo kom razvojnom stadijumu luka, ali i tokom skladištenja. Simptomi se najčešće manifestuju vodenastim pegama u području vrata. Veoma često pojava ovog oboljenja prođe neprimećeno i do razvoja bolesti dolazi tek na uskladištenim glavicama luka.
Najvažnije mere borbe protiv ovih oboljenja su preventivne:
- kod setve odabrati otporne sorte,
- obratiti pažnju na đubrenje - ne preterivati sa azotnim đubrivima,
- drenirati zemljište - kopati kanale okolo gredica na kojima sadimo luk,
- uklanjati zaostale glavice iz bašte i samonikle lukove,
- ne saditi lukove na isto mesto najmanje 4 godine
Preventivno se nakon svake kiše usev luka može tretirati mešavinom mleka i sode bikarbone u koju smo dodali malo deterdženta za pranje sudova.
Ukoliko je došlo do pojave oboljenja, u zaštiti lukova odlično se pokazao napitak od listova rena.
Uzročnici truleži luka
Poznato je da se vađenje luka mora obaviti za suhog vremena i umjerene prosušenosti tla, odnosno u danima kada meteorolozi najavljuju barem nekoliko dana suhog vremena, kako bi se glavice u polju dobro prosušile. Kašnjenjem u vađenju smanjuje se kvaliteta glavica, teže se čuvaju i raste opasnost od razvoja uzročnika truleži.
U vlažnim i kišnim godinama su zabilježene štete luka veće od 80 % zbog razvoja uzročnika truleži lukovica u polju ili tijekom skladištenja, odnosno mnogi proizvođači su u našoj zemlji odustali od proizvodnje luka zbog razvoja truleži glavica.
Etiologija truleži luka je kompleksnog porijekla, jer su uzročnici različite gljive i bakterije (najčešće se spominju vrste: Botrytis alli). Uzročnici truleži luka se mogu pojaviti u bilo kojem razvojnom stadiju luka u polju ili skladištenju (od klijanja i nicanja, formiranja i rasta glavica, u tehnološkoj zriobi)!
Povećana vlažnost zemljišta pogoduje njihovom razvoju. Posljednjih su godina uočene veće ekonomske štete od bazalne suhe truleži glavica luka uzrokovane Fusarium vrstama.
Na pojedinim je poljima propalo više od 40 % očekivanog uroda luka pri uzgoju proljetnom sadnjom lučica, a posljednjih smo sezona zabilježili i potpuno propadanje usjeva (nepoštivanje plodoreda i zaražene lučice).
Rana pojava štetnih Fusarium vrsta uzrokuje propadanje klijanaca i mladih biljčica. Napadnute biljke u polju se prepoznaju po početnom netipičnom venuću i sušenju vršnog dijela lišća, odnosno potpunim propadanjem nadzemnog dijela biljke.
Na glavicama luka se razvija suha trulež koja napada korijen i mesnate ljuske od osnove (=suha Fusarium trulež na luk se širi iz zemljišta). Na napadnutim organima se razvija bijela prevlaka sporonosnih organa uzročnika bolesti.
Pryszcze – Grudki
Jak wyglądają grudki?
Jak sama nazwa wskazuje ten rodzaj pryszczy wygląda, jak grudki na skórze. Mogą być one mniej lub bardziej zaczerwienione, a ich cechą charakterystyczną jest to, że nie widać „rdzenia” wyprysku tzn. ani charakterystycznej białej głowy czy ropy, ani czarnej kropki charakterystycznej dla zaskórników.
Jeśli spojrzysz na zdjęcie ilustrujące artykuł to na pierwszy rzut oka wydaje się, że na czole tego nastolatka są właśnie grudki i gdyby po bliższych oględzinach okazało się, że nigdzie nie widać prześwitów ropy (białych główek) lub charakterystycznych czarnych kropek to należałoby uznać, że ten chłopiec ma właśnie trądzik grudkowy.
Jak powstają grudki?
Grudki są efektem istnienia większych przerw w ścianach porów skóry (mieszków włosowych). Przerwy te mogą wypełnić się zanieczyszczeniami (toksynami, resztkami obumarłych komórek) i łojem. W ten sposób w skórze tworzy się zgrubienie w postaci grudki, tym większej i boleśniejszej im intensywniejszy jest stan zapalny wskutek intensywności pracy bakterii.
Grudka może się łatwo utworzyć na skutek np. wyciskania zaskórników. Wtedy tworzy się przerwa, którą wypełniają ww. substancje.
Grudka może się rozwinąć w krostę (pojawi się na niej charakterystyczne białawe zwieńczenie) lub może samoistnie zniknąć.
Jak postępować z grudkami?
Absolutnie i pod żadnym pozorem nie należy ich wyciskać, bo wyciskając „otwieramy” kolejne kanały do zbierania się różnych paskudztw, z których grudki powstają. One powinny same dość łatwo i szybko zniknąć.
Proces zaniku może wspomóc przemywanie preparatami o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym. Płyny przeciwtrądzikowe powinny wystarczyć.
Jeśli grudki tworzą się często i jest ich dużo, można wspomóc kurację tabletkami >>> tu więcej o polecanych tabletkach.
Przy pojedynczych grudkach polecam smarowanie odrobiną olejku z drzewa herbacianego. Naprawdę ociupiną. Olejek genialnie niszczy bakterie i grudka może nawet nie mieć szans, by się rozwinąć.