U nas zapłacisz kartą
Pryszcz na podniebieniu twardym - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Skąd się biorą zmiany na podniebieniu?
Czerwone plamy na podniebieniu miękkim i podniebieniu twardym, po wewnętrznej stronie policzków, a także na języku to często pierwszy objaw m.in. podrażnienia śluzówki, które może być spowodowane działaniem różnych czynników. Zaliczamy do nich m.in. substancje chemiczne, które obecne są w dymie papierosowym, alergeny z żywności, a także drobnoustroje, które naturalnie bytują w obrębie jamy ustnej. Gdy dojdzie do zachwiania równowagi mikrobiologicznej śluzówki jamy ustnej np. na skutek braku odpowiedniej higieny, to szkodliwe drobnoustroje mogą zacząć się namnażać, co powoduje rozwój stanu zapalnego. Zdarza się, że czerwone kropki (plamy) w obrębie jamy ustnej są związane z uszkodzeniami mechanicznymi śluzówki. Za mechaniczne uszkodzenia śluzówki jamy ustnej najczęściej odpowiadają twarde pokarmy, niewłaściwie dopasowane protezy zębowe i aparaty ortodontyczne.
Najczęstsze przyczyny pojawienia się zaczerwienienia, pieczenia oraz krostek na śluzówce jamy ustnej to m.in.:
- urazy mechaniczne (przygryzienie policzka lub języka, otarcia spowodowane twardymi pokarmami oraz protezami i aparatami ortodontycznymi),
- zakażenia wirusowe i bakteryjne,
- zakażenia grzybicze,
- afty,
- palenie papierosów,
- nadmierne spożywanie alkoholu,
- stosowanie płynów do płukania ust z alkoholem,
- spożywanie pokarmów, które zawierają uczulające nas alergeny.
O uszkodzenie śluzówki jamy ustnej oraz zakażenie drobnoustrojami nietrudno, zwłaszcza jeżeli mamy skłonność np. do obgryzania paznokci oraz wkładania do ust przedmiotów, które niekoniecznie powinny się w nich znaleźć. Dotyczy to zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Na dłoniach i przedmiotach znajdują się różne drobnoustroje np. wirusy, którymi możemy także zarazić się drogą kropelkową. Z powodu podrażnień i stanów zapalnych w obrębie błony śluzowej jamy ustnej często cierpią osoby noszące protezy zębowe i aparaty ortodontyczne oraz osoby, u których rozwinęły się różne choroby stomatologiczne. W przypadku uszkodzeń śluzówki może pojawić się także ból języka, który podrażniany jest np. przez krawędź protezy zębowej. Jeżeli zaczerwienienie oraz ból pojawiły się po spożyciu gorących napojów lub pokarmów, to mogło dojść do poparzenia delikatnej błony śluzowej jamy ustnej.
Jakie zmiany w obrębie jamy ustnej powinny skłonić do wizyty u lekarza?
Nie każda zmiana w jamie ustnej (np. czerwone kropki) wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej, jednak zawsze warto poradzić się specjalisty, który doradzi, w jaki sposób powinno przebiegać leczenie. Bezwzględnym wskazaniem do wizyty u lekarza są długo utrzymujące się lub nawracające zmiany w obrębie śluzówki jamy ustnej. Jeżeli zmiana na błonie śluzowej utrzymuje się dłużej niż 14 dni i nie zmniejsza się pod wpływem zastosowanego leczenia objawowego, to możemy mieć do czynienia np. ze stanem przedrakowym lub zmianą nowotworową.
Objawy alarmowe, które są bezwzględnym wskazaniem do wizyty u lekarza to:
- powiększone, niebolesne, nieruchome i twarde węzły chłonne,
- obrzęk szyi,
- przewlekły ból gardła,
- krwista wydzielina, która sączy się ze zmiany w ustach,
- obecność ropnej wydzieliny,
- krew w ślinie,
- nasilający się obrzęk w obrębie chorej śluzówki podniebienia, wewnętrznej strony policzków lub języka,
- uczucie mrowienia, pieczenia i zaburzenia czucia w obrębie zmiany,
- nieprzyjemny zapach z ust.
Warto wiedzieć, że pierwsze objawy zmian przedrakowych oraz nowotworu najczęściej nie powodują bólu i pieczenia. Mogą mieć postać płaskiej lub wypukłej plamy o czerwonym zabarwieniu, białej narośli, guzka, a także krwiaka (przypomina czerwone kropki). Pamiętając o systematycznych badaniach stomatologicznych, można uniknąć wykrycia zmiany nowotworowej w późnym stadium choroby, bo lekarz stomatolog bada nie tylko stan uzębienia, ale także błony śluzowej jamy ustnej.
Stany zapalne w ustach – leczenie
U większości pacjentów, którzy zgłaszają się do lekarza z symptomami takimi jak czerwone plamy, krostki i otarcia na błonie śluzowej jamy ustnej, często wystarczająca okazuje się terapia objawowa – leczenie polega na zastosowaniu różnego rodzaju preparatów, w tym m.in.:
- miejscowo działające leki przeciwbólowe i przeciwzapalne,
- ziołowe wyciągi o działaniu antyseptycznym i ściągającym,
- leki o działaniu przeciwgrzybiczym.
Leczenie dobierane jest do przyczyny problemu. Aby uniknąć nawrotów nieprzyjemnych dolegliwości, konieczne jest dbanie o higienę jamy ustnej, które uwzględnia nie tylko systematyczne szczotkowanie zębów, ale także korzystanie z nici dentystycznych i odpowiednio dobranych płynów do płukania ust. W celu ochrony śluzówki jamy ustnej konieczna jest rezygnacja z palenia papierosów i picia alkoholu, a także spożywania napojów i pokarmów, które podrażniają błonę śluzową oraz zwiększają ryzyko rozwoju stanu zapalnego.
Leczenie afty na podniebieniu – dieta
Żeby zapobiec rozwojowi zmian i złagodzić towarzyszące im dolegliwości, należy unikać spożywania produktów drażniących jamę ustną, a zwłaszcza mocno przyprawionych i kwaśnych, m.in. owoców cytrusowych, jabłek, ananasów, fig, pomidorów i truskawek. W tym czasie z jadłospisu powinny zniknąć gorące napoje i pokarmy, czekolada oraz alkohol. Warto też ograniczyć żucie gumy oraz spożywanie produktów o twardych i ostrych brzegach, takich jak grzanki, bagietki czy chipsy.
Osoby zmagające się z aftami na podniebieniu powinny wzbogacić dietę o produkty zawierające duże ilości witamin z grupy B oraz witaminę A, C, E i cynk. Można też wprowadzić suplementację witamin i mikroelementów. Koniecznie należy spożywać jogurty naturalne, które nie zawierają cukru i owocowych dodatków. Pomocne okażą się także inne produkty mleczne, takie jak mleko czy kefir. Osobom z aftami zaleca się lekką dietę bogatą w produkty półpłynne i rozdrobnione o letniej temperaturze.
