U nas zapłacisz kartą
Pryszcz na podniebieniu twardym - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Skąd się biorą zmiany na podniebieniu?
Czerwone plamy na podniebieniu miękkim i podniebieniu twardym, po wewnętrznej stronie policzków, a także na języku to często pierwszy objaw m.in. podrażnienia śluzówki, które może być spowodowane działaniem różnych czynników. Zaliczamy do nich m.in. substancje chemiczne, które obecne są w dymie papierosowym, alergeny z żywności, a także drobnoustroje, które naturalnie bytują w obrębie jamy ustnej. Gdy dojdzie do zachwiania równowagi mikrobiologicznej śluzówki jamy ustnej np. na skutek braku odpowiedniej higieny, to szkodliwe drobnoustroje mogą zacząć się namnażać, co powoduje rozwój stanu zapalnego. Zdarza się, że czerwone kropki (plamy) w obrębie jamy ustnej są związane z uszkodzeniami mechanicznymi śluzówki. Za mechaniczne uszkodzenia śluzówki jamy ustnej najczęściej odpowiadają twarde pokarmy, niewłaściwie dopasowane protezy zębowe i aparaty ortodontyczne.
Najczęstsze przyczyny pojawienia się zaczerwienienia, pieczenia oraz krostek na śluzówce jamy ustnej to m.in.:
- urazy mechaniczne (przygryzienie policzka lub języka, otarcia spowodowane twardymi pokarmami oraz protezami i aparatami ortodontycznymi),
- zakażenia wirusowe i bakteryjne,
- zakażenia grzybicze,
- afty,
- palenie papierosów,
- nadmierne spożywanie alkoholu,
- stosowanie płynów do płukania ust z alkoholem,
- spożywanie pokarmów, które zawierają uczulające nas alergeny.
O uszkodzenie śluzówki jamy ustnej oraz zakażenie drobnoustrojami nietrudno, zwłaszcza jeżeli mamy skłonność np. do obgryzania paznokci oraz wkładania do ust przedmiotów, które niekoniecznie powinny się w nich znaleźć. Dotyczy to zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Na dłoniach i przedmiotach znajdują się różne drobnoustroje np. wirusy, którymi możemy także zarazić się drogą kropelkową. Z powodu podrażnień i stanów zapalnych w obrębie błony śluzowej jamy ustnej często cierpią osoby noszące protezy zębowe i aparaty ortodontyczne oraz osoby, u których rozwinęły się różne choroby stomatologiczne. W przypadku uszkodzeń śluzówki może pojawić się także ból języka, który podrażniany jest np. przez krawędź protezy zębowej. Jeżeli zaczerwienienie oraz ból pojawiły się po spożyciu gorących napojów lub pokarmów, to mogło dojść do poparzenia delikatnej błony śluzowej jamy ustnej.
Czerwone kropki (plamki) w ustach a choroby zakaźne
Zmiany w ustach często są pierwszym objawem różnych chorób zakaźnych. Może je wywoływać np. wirus bostoński, który najczęściej atakuje dzieci w wieku przedszkolnym. Grypa bostońska może rozwinąć się także u osób dorosłych, jednak zdarza się to dość rzadko. Objawy zakażenia wirusem bostońskim to m.in.:
- ogólne złe samopoczucie,
- dolegliwości ze strony układu pokarmowego,
- wysoka gorączka,
- brak apetytu
- zmiany w ustach w postaci czerwonych plamek,
- plamista wysypka na dłoniach i podeszwach stóp,
- objawy grypopodobne np. ból mięśni i stawów oraz uczucie rozbicia.
Dolegliwości związane z wirusem bostońskim mogą być bardzo uciążliwe i są niebezpieczne w szczególności dla niemowląt, małych dzieci oraz osób z obniżoną odpornością.
Zdarza się, że w jamie ustnej pojawią się krostki, które są objawem np. zakażenia wirusem ospy wietrznej oraz opryszczki. Opryszczkowe zapalenie śluzówki może objawiać się owrzodzeniami jamy ustnej, a także gorączką i ogólnym złym samopoczuciem. W obrębie ognisk zapalnych tworzą się bolesne nadżerki, które mogą wymagać specjalistycznego leczenia. Inne choroby, które objawiają się zmianami w jamie ustnej to m.in. mononukleoza zakaźna, niektóre infekcje sezonowe, COVID-19, a także awitaminozy, czyli niedobory ważnych witamin.
Leczenie afty na podniebieniu – dieta
Żeby zapobiec rozwojowi zmian i złagodzić towarzyszące im dolegliwości, należy unikać spożywania produktów drażniących jamę ustną, a zwłaszcza mocno przyprawionych i kwaśnych, m.in. owoców cytrusowych, jabłek, ananasów, fig, pomidorów i truskawek. W tym czasie z jadłospisu powinny zniknąć gorące napoje i pokarmy, czekolada oraz alkohol. Warto też ograniczyć żucie gumy oraz spożywanie produktów o twardych i ostrych brzegach, takich jak grzanki, bagietki czy chipsy.
Osoby zmagające się z aftami na podniebieniu powinny wzbogacić dietę o produkty zawierające duże ilości witamin z grupy B oraz witaminę A, C, E i cynk. Można też wprowadzić suplementację witamin i mikroelementów. Koniecznie należy spożywać jogurty naturalne, które nie zawierają cukru i owocowych dodatków. Pomocne okażą się także inne produkty mleczne, takie jak mleko czy kefir. Osobom z aftami zaleca się lekką dietę bogatą w produkty półpłynne i rozdrobnione o letniej temperaturze.
Leczenie afty na podniebieniu – higiena jamy ustnej
W leczeniu aft na podniebieniu bezwzględnie konieczna jest staranna higiena jamy ustnej. Do mycia zębów powinno się używać miękkiej szczoteczki i pasty niezawierającej SLS, czyli laurylosiarczanu sodu. Panuje pogląd, że substancja ta może odpowiadać za nawroty afty. Czystość przestrzeni międzyzębowych osiągnie się dzięki używaniu nici dentystycznej.
W leczeniu aft na podniebieniu bardzo dobrze sprawdzają się domowe rozwiązania. Jednym z częściej stosowanych jest płukanie jamy ustnej naparem z rumianku. W tym celu należy łyżkę suszonych kwiatów rumianku zalać szklanką wrzącej wody i odstawić pod przykryciem na 10 minut do zaparzenia. Przed spożyciem napar należy przecedzić. Płukankę można przeprowadzić też z użyciem naparu z szałwii, który przygotowuje się następująco: 1–2 g suszonych ziół zalewa się szklanką wrzątku, zaparza się pod przykryciem przez 15 minut, po czym odcedza się je. Do sporządzenia tych naparów można wykorzystać również gotowe torebki z ziołami.
Do płukania jamy ustnej można zastosować również odwar z czerwonej koniczyny. Do 0,5 l wrzącej wody wsypuje się 1,5 łyżki rozdrobnionego ziela koniczyny i gotuje pod przykryciem przez 15 minut. Miksturę należy pozostawić do wystudzenia. Pomocna w leczeniu aft okazać się może płukanka z łopianu lekarskiego. W tym celu należy 2 łyżki rozdrobnionego korzenia łopianu zalać 0,5 l wrzącej wody, przykryć do zaparzenia na 10 minut, wystudzić i przecedzić. Wymienione zioła znane są z właściwości przeciwbólowych, przeciwzapalnych i przeciwbakteryjnych.
Dobrym rozwiązaniem na afty jest też przykładanie świeżo zaparzonej i przestudzonej torebki herbaty, gdyż zawarta w niej tanina działa wysuszająco i przeciwbólowo. Zastosowanie znajduje też łagodny roztwór soli rozpuszczonej w wodzie (1/2 łyżeczki soli na 1 szklankę ciepłej wody) lub roztwór wody z wodą utlenioną. Zaleca się również płukanie jamy ustnej odwarem z wody różanej, sporządzonym z gotowanych na wolnym ogniu płatków.
