U nas zapłacisz kartą
Pryszcz po kleszczu - Jak radzić sobie z ukąszeniami i zapobiegać infekcjom
Ślad po kleszczu – jak wygląda ugryzienie kleszcza?
Ugryzienie kleszcza może przyjmować różny wygląd, w zależności od różnych czynników, takich jak czas od ugryzienia, rodzaj kleszcza i indywidualna reakcja skóry osoby ugryzionej. Na ogół na skórze obserwuje się niewielką czerwoną plamkę w miejscu, gdzie kleszcz przytwierdził się do skóry.
Często zdarza się, że kleszcz jest tak mały, że jego obecność na skórze jest trudna do zauważenia. Możliwe jest jednak, że do jednej osoby przyczepi się więcej niż jeden kleszcz, zwłaszcza podczas spacerów w lesie czy na łąkach. Znalezienie i usunięcie kleszcza jak najszybciej jest ważne, ponieważ może on pozostać przyczepiony do skóry przez kilka dni, zasysając krew. Ważne, aby podczas przebywania na łące, w lesie lub w parku starać się uniknąć ukąszenia kleszcza poprzez stosowanie preparatów odstraszających i chroniących przed ugryzieniem kleszcza. A po powrocie do domu ważne jest dokładne oglądanie ciała.
Ślad po ugryzieniu kleszcza zwykle utrzymuje się przez kilka dni do kilku tygodni. W niektórych przypadkach mogą wystąpić następujące objawy:
- zaczerwienienie,
- obrzęk,
- świąd,
- ból w miejscu ugryzienia.
W przypadku, gdy pojawia się powiększone zaczerwienienie, a zwłaszcza gdy zauważalny jest charakterystyczny rumień wędrujący wokół miejsca ugryzienia kleszcza tworzący obręcz, może to świadczyć o zakażeniu boreliozą. Taka sytuacja powinna skłonić do niezwłocznej wizyty u lekarza.
Niestety ugryzienie kleszcza może wiązać się także z rozwojem innych chorób przenoszonych przez kleszcze. Ważne jest również obserwowanie ogólnego stanu zdrowia po ugryzieniu przez kleszcza, ponieważ niektóre choroby odkleszczowe mogą dawać objawy ogólnoustrojowe, takie jak: ogólne zmęczenie, ból głowy, rozbicie, podwyższona temperatura, objawy grypopodobne, osłabienie. W razie jakichkolwiek niepokojących symptomów, warto skonsultować się z lekarzem, by wykluczyć możliwość zakażenia i zapobiec rozwojowi choroby (np. kleszczowemu zapaleniu mózgu). Monitoring i odpowiednia reakcja mogą zapobiec poważnym komplikacjom zdrowotnym.
Jak postępować po ugryzieniu przez kleszcza?
Po stwierdzeniu ugryzienia przez kleszcza, ważne jest, aby działać szybko i skutecznie, aby zminimalizować ryzyko potencjalnych komplikacji. Poniżej przedstawiono kroki, które należy podjąć zaraz po zauważeniu śladu po kleszczu lub samego kleszcza przyczepionego do skóry.
- Bezpieczne usunięcie kleszcza : Użyj pęsety do delikatnego chwycenia kleszcza jak najbliżej skóry. Pociągnij kleszcza prosto do góry, starając się nie ściskać jego ciała, aby uniknąć wtłoczenia zainfekowanej śliny do skóry. Unikaj stosowania domowych metod, takich jak smarowanie kleszcza tłuszczem czy używanie gorących przedmiotów, które mogą spowodować, że kleszcz zwymiotuje zawartość swojego żołądka do rany.
- Dezynfekcja miejsca ugryzienia : Po usunięciu kleszcza dokładnie oczyść miejsce ugryzienia oraz ręce alkoholem lub innym środkiem dezynfekującym. Jest to ważne w celu zapobiegania infekcji.
- Obserwacja śladu po ugryzieniu : Ślad po ukąszeniu kleszcza należy obserwować przez kilka kolejnych dni pod kątem ewentualnych zmian. Jak wygląda ślad po ugryzieniu kleszcza zdjęcia mogą być pomocne w monitorowaniu ewolucji wyglądu miejsca ugryzienia.
- Zapisanie daty ugryzienia : Jest to ważne dla ewentualnej diagnozy medycznej, zwłaszcza jeśli pojawią się późniejsze objawy.
Jak uniknąć ugryzienia przez kleszcza?
Właściwie nie ma metody, która w 100% chroniłaby przed ugryzieniem kleszcza. Insekty te czyhają na swoje ofiary w trawie, krzewach i koronach drzew. Mogą zatem zaatakować zarówno z dołu, jak i z góry, zeskakując na człowieka lub zwierzę.
Przed ukłuciem nie chroni w pełni nawet gruba odzież osłaniająca ręce i nogi. Kleszcz bez trudu przedostaje się na wierzch odzieży, a stamtąd przechodzi na skórę. Jego niewielkie rozmiary ułatwiają mu pozostanie niezauważonym aż do momentu ukąszenia.
Jak uniknąć - a raczej zmniejszyć ryzyko - ugryzienia kleszcza? Aby mu zapobiec, należałoby całkowicie zrezygnować z przebywania na łonie natury wiosną, latem i jesienią. Każdy spacer po lesie, parku czy łące, a nawet wyjście do własnego ogródka niesie ryzyko „przyniesienia” kleszcza na skórze.
Co na kleszcze? Przed przebywaniem w terenach zielonych warto użyć specjalnych repelentów. Są to preparaty - zazwyczaj w formie sprayu - o silnym zapachu, odstraszającym owady. Można psikać nimi zarówno gołą skórę, jak i odzież, zmniejszając ryzyko ataku przenoszących choroby pasożytów.
Bibliografia
- E. Kuchar, Kleszcze i borelioza: przyczyny, objawy i leczenie boreliozy z Lyme, źródło: Medycyna Praktyczna https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-bakteryjne/158905,borelioza-zlyme#5 [17.04.2024].
- M. Wiercińska, Rumień wędrujący - jak wygląda, leczenie, źródło: Medycyna Praktyczna https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-bakteryjne/322679,rumien-wedrujacy-jak-wyglada-zdjecia-leczenie [17.04.2024].
- J. Noworyta i inni, Metoda Western blot jako niezbędny etap diagnostyki serologicznej w kierunku boreliozy z Lyme, w: Reumatologia 2012, 50, 5: 397-402.
- A. Brochocka i inni, Działania mające na celu ochronę przed kleszczami i przenoszonymi przez nie patogenami, w: Hygeia Public Health 2018, 53(1).
- R. Flisiak, S. Pancewicz, Diagnostyka i leczenie Boreliozy z Lyme zalecenia Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych https://www.umb.edu.pl/photo/pliki/WL_jednostki/klinika-chorob-zakaznych-i-hepatologii/borelioza.pdf [17.04.2024].
- About Powassan Virus Disease, https://www.health.state.mn.us/diseases/powassan/basics.html, [data dostępu: 21.04.2022].
- Centers for Disease Control and Prevention https://www.cdc.gov/powassan/symptoms.html, [data dostępu: 21.04.2022].
- R. Flisiak, Jak usunąć (wyciągnąć) kleszcza, źródło: Medycyna Praktyczna https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/pierwszapomoc/66747,jak-usunac-wyciagnac-kleszcza [19.04.2024].
- European Centre for Disease Prevention and Control, Hyalomma marginatum - Factsheet for experts https://www.ecdc.europa.eu/en/disease-vectors/facts/tick-factsheets/hyalomma-marginatum [data dostępu: 22.06.23].
- Fryauff DJ, Shoukry MA, Schreck CE. Stimulation of attachment in a camel tick, Hyalomma dromedarii (Acari: Ixodidae): the unintended result of sublethal exposure to permethrin-impregnated fabric. J Med Entomol. 1994 Jan,31(1):23-9
- A. Jankowska-Zduńczyk, Postępowanie w przypadku wkłucia się kleszcza, NFZ Łódź, źródło: rpp.gov.pl https://www.nfz-lodz.pl/attachments/article/5712/Ulotka%20nt.%20Kleszczy%20-%20wersja%20na%20drukark%C4%99.pdf [19.04.2024].
- Gdy ukąsi cię kleszcz, Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/gdy-ukasi-cie-kleszcz [19.04.2024].