Pryszcz w jamie ustnej - przyczyny, leczenie i porady

Rany w jamie ustnej po ugryzieniu, od aparatu

Rany w jamie ustnej często przybierają postać nadżerek lub owrzodzeń, pokrytych włóknikowatym nalotem, nazywanych aftami. Szacuje się, że tworzenie się aft w jamie ustnej może dotyczyć nawet 20 proc. populacji. Etiopatogeneza powstawania aft nie jest do końca poznana. Uważa się, że skłonność do nadżerek i owrzodzeń w jamie ustnej jest wynikiem zaburzeń odpowiedzi immunologicznej, natomiast czynnikiem sprzyjającym ich powstawaniu są miejscowe urazy mechaniczne, jednakże nieuszkadzające nabłonka lub błony śluzowej jamy ustnej.

Takie urazy są najczęściej konsekwencją:

  • nieprawidłowo wykonanego wypełnienia stomatologicznego (ostre krawędzie i nierówne powierzchnie),
  • nieleczenia ubytków próchnicowych,
  • noszenia aparatu ortodontycznego,
  • nieleczonych wad zgryzu,
  • parafunkcji narządu żucia,
  • zbyt agresywnego szczotkowania zębów,
  • nieświadomego ugryzienia się.

Zatem powstanie miejscowego urazu, np. od aparatu ortodontycznego, u osoby z zaburzeniami w układzie immunologicznym traktuje się jako bezpośrednią przyczynę tworzenia się charakterystycznych ran w jamie ustnej, nazywanych aftami.

Afty należy różnicować z owrzodzeniami w jamie ustnej, będącymi objawami chorób ogólnoustrojowych, takich jak:

  • choroba Addisona–Biermera (niedobór kwasu foliowego i witaminy B12),
  • niedobory żelaza,
  • celiakia i inne nietolerancje pokarmowe,
  • choroba Leśniowskiego–Crohna,
  • choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego u dzieci,
  • opryszczka,
  • kiła,
  • gruźlica,
  • ospa wietrzna,
  • półpasiec,
  • pryszczyca,
  • cytomegalia,
  • różyczka,
  • odra
  • AIDS.

Opryszczka w jamie ustnej – przyczyny

Opryszczka w jamie ustnej tylko z pozoru brzmi jak niegroźna dolegliwość. Jest to bowiem nic innego jak zapalenie jamy ustnej, dziąseł i gardła, które może mieć ostry przebieg i prowadzić do poważnych powikłań. Chorobę rozpoznaje się przede wszystkim u dzieci w wieku 1–5 lat, natomiast opryszczka w jamie ustnej u dorosłych również się zdarza. Za pojawienie się opryszczkowego zapalenia jamy ustnej odpowiada wirus opryszczki zwykłej typu 1. Dostaje się on do organizmu za pomocą śliny nosiciela. Opryszczką można więc zarazić się poprzez pocałunek, dotykanie zakażonych zabawek lub innych przedmiotów. Chronić przed wirusem może jedynie wysoki poziom higieny osobistej, w tym częste mycie rąk. Nawyk ten należy wdrażać u dzieci od samego początku. Pierwsze zakażenie diagnozowane jest przede wszystkim między 6. miesiącem a 5. rokiem życia dziecka. Na opryszczkę w jamie ustnej są więc narażone głównie niemowlęta i małe dzieci. Takie zapalenie jamy ustnej, dziąseł i gardła to z reguły pierwotna postać zakażenia wirusem Herpes simplex (HSV).

  • obrzmiała błona śluzowa,
  • pęcherzyki – drobne, ale bardzo liczne, występujące przede wszystkim na dziąsłach, języku lub łukach podniebiennych, a także na wewnętrznej części policzków, pęcherzyki po pewnym czasie pękają i w ich miejscu pojawia się owrzodzenie z charakterystyczną, czerwoną obwódką, które pokrywa biały nalot, analogiczne zmiany rozwijają się czasami na ustach, a także w okolicach nosa, a nawet podbródka,
  • gnilny, bardzo nieprzyjemny wyziew z ust.

Opryszczce w jamie ustnej u dziecka często towarzyszy trudne do opanowania ślinienie się.

Do jakiego lekarza z opryszczką jamy ustnej?

Z objawami wskazującymi na zakażenie wirusem opryszczki zgłoś się do lekarza rodzinnego. W przypadku dzieci konsultacji udziela pediatra. Diagnostyką i leczeniem opryszczki wargowej i opryszczki narządów płciowych zajmuje się specjalista dermatologii i wenerologii. Skierowanie do tego specjalisty otrzymasz od lekarza rodzinnego.

A jeśli nie chcesz czekać w długich kolejkach najpierw po skierowanie, a potem do specjalisty, kup prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę możesz zamówić na Welbi. W ramach Polisy Zdrowie Welbi po opłaceniu pierwszej składki możesz:

  • umawiać się na e-konsultacje lub wizyty stacjonarne z lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej i specjalistami bez czekania w długich kolejkach, z lekarzem POZ skonsultujesz się w 24 godziny, a z wybranym specjalistą z listy dostępnych w danym pakiecie 2 ciągu z reguły 3 dni roboczych,
  • zyskać dostęp do minimum 190 badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych,
  • mieć możliwość wykonania bez dodatkowych kosztów profilaktycznego przeglądu stanu zdrowia w wersji dla kobiet lub dla mężczyzn (w pakietach OCHRONA COMPLEX i OCHRONA GOLD).

Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, z jakich usług medycznych i na jakich zasadach można korzystać w ramach wybranego pakietu Polisy Zdrowie Welbi.


Innymi objawami anginy, poza białymi krostami na języku, są ogólne złe samopoczucie, ból gardła o silnym natężeniu, trudności w połykaniu, wysoka gorączka sięgająca powyżej 38 stopni Celsjusza , powiększenie i przekrwienie migdałków oraz powiększenie i bolesność węzłów chłonnych.

Czytaj dalej...

Jeśli zmiany dotyczą jedynie brodawki nie ma guza w tkance gruczołowej , można zastosować leczenie oszczędzające, czyli wycięcie w całości lub częściowo otoczki brodawki sutkowej ze zmianą w granicach zdrowych tkanek.

Czytaj dalej...

Opryszczka w nosie to infekcja wywołana przez wirus Herpes Simplex Virus HSV , który jest również odpowiedzialny za powstawanie zmian opryszczkowych na wargach opryszczka wargowa, inaczej popularne zimno najbardziej rozpowszechnioną formę tej choroby.

Czytaj dalej...

Zbieranie na powierzchni skóry twarzy, bakterii, motyli, eksfoliowanych komórek naskórka, pozostałości kremu lub kosmetyków może sztucznie zatykać kanały, powodując reakcje zapalne w postaci trądziku.

Czytaj dalej...