U nas zapłacisz kartą
Pryszcze w ciąży - jak radzić sobie z trądzikiem podczas oczekiwania na dziecko
Trądzik w ciąży
Na ulicy nierzadko można spotkać ciężarną kobietę, która ma na twarzy pryszcze czy trądzikowe wykwity. O wadze problemu świadczą też przychodzące do naszej redakcji listy: „Mam takie krosty, że wstydzę się wychodzić z domu”. „Pomóżcie, bo na mój trądzik nie działają w ciąży żadne kosmetyki”. „Słyszałam, że w ciąży stan cery się poprawia, tymczasem u mnie właśnie teraz jest ona tragiczna” – to tylko kilka cytatów.
– Trądzik w ciąży nie jest problemem powszechnym, nie wiadomo do końca, dlaczego pojawia się u niektórych kobiet – mówi dr Carmen Vincent, dermatolog z Centrum Naukowo-Badawczego dr Irena Eris. Prawdopodobnie ma tu znaczenie nadmiar progesteronu, który powoduje anomalie w pracy gruczołów łojowych. Przyczyną może być też podwyższony w ciąży poziom prolaktyny, na który skóra zareagowała właśnie w ten sposób. Trądzik, który pojawił się w ciąży, może zniknąć wkrótce po porodzie, ale jeśli wywołał go nadmiar prolaktyny, utrzyma się co najmniej do końca karmienia piersią. Jednak nie denerwuj się na zapas każdą ropną krostką. Jeśli podejrzewasz, że zmiany na skórze to trądzik, idź do dermatologa, który oceni, czy rzeczywiście jest się czym martwić.
Leki na trądzik groźne w ciąży
Wiele młodych kobiet pyta w listach również o to, czy lecząc trądzik, można starać się o ciążę. Odpowiedź na to pytanie jest skomplikowana. Bo – jak wyjaśnia dr Carmen Vincent – wszystko zależy od stanu skóry, stopnia zaawansowania choroby i przyjmowanych leków. Dlatego, gdy cierpisz na trądzik, przed zajściem w ciążę musisz skonsultować się z lekarzem. I choć brzmi to paradoksalnie – to opiekujący się tobą dermatolog powinien wyrazić zgodę na poczęcie dziecka. Lekarz odradzi ciążę, jeśli trądzik jest mocno nasilony, a na skórze wytworzył się silny stan zapalny. Wcześniej trzeba bowiem wyleczyć skórę (w takim stopniu, w jakim będzie to możliwe). Zwykle w takich przypadkach konieczne jest przyjmowanie doustnych leków – antybiotyków z grupy tetracyklin albo retinoidów (np. izotretinoina). Szczególnie stosowane doustnie retinoidy są groźne dla płodu, bo powodują wady wrodzone. Dermatolodzy zalecają, by wstrzymać się z prokreacją nie tylko podczas kuracji, ale przynajmniej przez kilka miesięcy po jej zakończeniu (wtedy można mieć pewność, że lek został całkowicie wypłukany z organizmu). – Pacjentkom, które przyjmują takie leki, zalecam, by stosowały kilka metod antykoncepcji i regularnie robiły testy ciążowe – dodaje dr Carmen Vincent. Jeśli natomiast trądzik nie jest dokuczliwy, a terapia polega na miejscowym stosowaniu maści z antybiotykiem albo retinoidami, które w niewielkim stopniu wchłaniają się przez skórę, w momencie stwierdzenia ciąży konieczne jest jak najszybsze odstawienie leków i wizyta u ginekologa. Lekarz nie tylko oceni ryzyko ewentualnych powikłań, ale również zaleci dalsze postępowanie. Co warto wiedzieć o cerze naczynkowej w ciąży >> Jak leczyć atopowe zapalenie skóry w ciąży >>
Leczenie trądziku w ciąży jest trudne. Wykluczone są leki doustne, odpada też terapia za pomocą leków stosowanych miejscowo, chyba że wyrazi na nią zgodę ginekolog. – Kuracja zawsze jest dobierana indywidualnie, lekarz zaleca też odpowiednie kosmetyki – wyjaśnia dr Carmen Vincent. Krem na dzień musi mieć filtr przeciwsłoneczny, gdyż skóra trądzikowa jest bardziej narażona na przebarwienia. Na noc można stosować dowolne kremy, jeśli były stosowane przed ciążą i skóra na nie dobrze reagowała. Pryszcze można maskować korektorem i podkładem kryjącym, ale wówczas konieczny jest staranny demakijaż, by cząsteczki kosmetyków dodatkowo nie blokowały ujść porów. Nie wolno natomiast złuszczać skóry w gabinecie kosmetycznym albo dermatologicznym, a jeśli wybierasz się na zabieg antytrądzikowy, koniecznie powiedz kosmetyczce o ciąży.
Opryszczka na ustach w ciąży
Opryszczkę wargową w ciąży powoduje wirus HSV 1. Zakażenie lokalizuje się zazwyczaj w okolicach nosa, ust i oczu. Charakterystycznym objawem opryszczki wargowej w ciąży jest pojawienie się niewielkich, ale bolesnych pęcherzyków, wypełnionych płynem surowiczym w obrębie jamy ustnej. Po kilku dniach przy właściwym leczeniu zmiany zaczynają ropieć i zamieniają się w uporczywie swędzące strupki.
Opryszczka na ustach w ciąży nie jest niebezpieczna dla płodu, o ile do zakażenia nie doszło po raz pierwszy (tzw. zakażenie pierwotne). Kobieta ciężarna, która nie miała do tej pory styczności z wirusem, może mieć kłopot z donoszeniem ciąży. Przy zakażeniu pierwotnym istnieje duże ryzyko, że dojdzie do zaburzenia rozwoju lub obumarcia płodu.
Należy pamiętać, że jeśli nie zadbamy o właściwe środki ostrożności, opryszczka w ciąży na ustach może się łatwo przeistoczyć w opryszczkę narządów płciowych. Opryszczka genitalna w ciąży jest bardzo dużym zagrożeniem dla dziecka.
Leczenie trądziku w ciąży
Leczenie miejscowe trądziku bezpieczne w ciąży
- kwas azelainowy (KA) 15% i 20%,
- nadtlenek benzoilu (BPO) 2,5% – 5% – należy unikać aplikacji na duże powierzchnie,
- kwas salicylowy do 2% – nie na duże powierzchnie i nie pod okluzją, kwas salicylowy może przenikać do łożyska stąd wysokie dawki nie są zalecane,
- miejscowe antybiotyki: erytromycyna, azytromycyna, metronidazol – nie stosować w monoterapii (czyli tylko sam antybiotyk) – antybiotyk należy łączyć między innym z nadtlenkiem benzoilu, aby ograniczyć lekooporność,
- kwas glikolowy – wciąż kontrowersyjny i brak jednoznacznej decyzji co do bezpieczeństwa stosowania w ciąży.
Leczenie miejscowe potencjalnie niebezpieczne w ciąży
- Miejscowe retinoidy: takie jak tretynoina i adapalen, były wcześniej klasyfikowane jako leki FDA kategorii C (czyli działanie niekorzystne dla płodu).
Chociaż przezskórne wchłanianie tretynoiny jest minimalne i nie zmienia stężenia endogennego leku, leczenie miejscowe tretinoiną nie jest zalecane, ponieważ lek ten może przenikać do łożyska.
Są obecnie cztery doniesienia o wadach wrodzonych związanych ze stosowaniem w pierwszym trymestrze ciąży (lek należy odstawić miesiąc przed planowaniem ciąży, lub tuż po potwierdzeniu ciąży testem kasetkowym).
Adapalen jest związany z rzadkimi doniesieniami o teratogenności. Na dzień dzisiejszy jako dermatolodzy nie zalecamy stosowania w ciąży retinoidów.
Leczenie systemowe bezpieczne w ciąży
- penicyliny,
- erytromycyna,
- klindamycyna,
- cefalosporyny,
- wykazano, że doustne sole są skuteczne w leczeniu łagodnych do umiarkowanych przypadków trądziku pospolitego zarówno w monoterapii, jak i jako uzupełnienie innych metod leczenia trądziku w dawkach 30–150 mg/dobę. Badania wykazały, że bezpieczna dawka to poniżej 75 mg /dobę.
