U nas zapłacisz kartą
Sure, here you go -htmlCopy codePryszcze u noworodka - Przyczyny, Porady i Opieka
Przyczyny gorączki u noworodka
Gorączka u niemowlaka, noworodka czy starszych dzieci nie jest chorobą, lecz objawem choroby. Najczęstszą przyczyną występowania podwyższonej temperatury u dzieci są infekcje wirusowe oraz bakteryjne. Rzadko za gorączkę u noworodka i niemowlaka odpowiadają inne czynniki. Należą do nich choroby autoimmunologiczne, alergie, nowotwory, gorączki polekowe oraz gorączki poszczepienne. Zdarza się również, że nie da się ustalić przyczyny gorączki u dzieci. Okazuje się, że ponad 30% przypadków podwyższonej temperatury u dzieci to właśnie te, w których nie jest znana ich przyczyna. Takie gorączki określane są jako FUO (ang. fever of unknown origin).
Objawy gorączki u niemowląt zmieniają się w czasie wraz z pojawieniem się gorączki. Wyróżnione zostały trzy fazy gorączki, które pojawiają się w przypadku podwyższonej temperatury spowodowanej infekcjami. Każda z tych faz cechuje się odmiennymi objawami:
- pierwsza faza – następuje osłabienie, ospałość, nadwrażliwość na ból, spadek łaknienia, obserwowalny szybki wzrost temperatury ciała,
- druga faza – poprawa samopoczucia po pierwszej fazie jednak z utrzymaniem na stałym, wyższym poziomie temperatury ciała,
- trzecia faza – obniżanie się podwyższonej temperatury ciała oraz powrót do normalnego funkcjonowania dziecka.
Krostki na twarzy noworodka – jak je rozpoznać i czym je leczyć
Kiedy witamy na świecie naszego malucha, jednym z pierwszych elementów, na które zwracamy uwagę, jest jego skóra. Noworodki często prezentują delikatne krostki na twarzy, co niejednokrotnie budzi zaniepokojenie u rodziców. Jest to jednak zjawisko dość powszechne i najczęściej nie stanowi powodu do obaw. Wypryski u niemowlaka mogą przybierać różne formy, a jedną z nich są właśnie pryszcze u noworodka.
Warto zaznaczyć, że pryszcze u noworodka nie są równoznaczne z problemami dermatologicznymi czy alergią. Często są to niewinne przejściowe zmiany skórne, wynikające z adaptacji organizmu dziecka do nowych warunków środowiskowych. Jednakże, aby odróżnić naturalne zmiany od ewentualnych problemów skórnych, warto znać pewne charakterystyczne cechy.
Wypryski u niemowlaka najczęściej pojawiają się na twarzy, szczególnie w okolicach policzków, nosa i czoła. Mogą mieć postać drobnych, czerwonych krostek, które nie sprawiają dziecku dyskomfortu. Kluczowym elementem jest jednak obserwacja ewolucji tych zmian. Jeśli pryszcze u noworodka zaczynają zanikać po kilku dniach, można uznać, że są to zmiany przejściowe.
W przypadku, gdy wypryski u niemowlaka utrzymują się, a pryszcze u noworodka stają się bardziej liczne lub zmieniają kolor, warto skonsultować się z pediatrą. Istotne jest także zwrócenie uwagi na ewentualne objawy towarzyszące, takie jak podwyższona temperatura ciała czy nadmierne łzawienie. Te sygnały mogą wskazywać na konieczność głębszej analizy stanu zdrowia malucha.
W przypadku łagodnych zmian skórnych, które nie wymagają interwencji lekarskiej, zaleca się delikatne mycie twarzy dziecka przy użyciu łagodnego środka myjącego i unikanie stosowania perfumowanych kosmetyków. Ponadto, należy pamiętać o zachowaniu czystości otoczenia, w którym przebywa niemowlak, aby minimalizować ryzyko podrażnień skóry.
Czy gorączka u noworodka jest groźna?
Gorączka u noworodka jest groźna, tak samo, jak każda inna choroba. Wynika to przede wszystkim z nierozwiniętego jeszcze odpowiednio układu odpornościowego. Podwyższona temperatura u noworodka wymaga konsultacji z lekarzem POZ albo pediatrą. Z kolei gorączka powyżej 40,0°C jest stanem zagrażającym życiu i w takiej sytuacji należy natychmiast udać się do najbliższego szpitala. Poza tym stanem hospitalizacji bezwzględnie wymagają:
- noworodki do 7. dnia życia, u których pojawiła się gorączka,
- wcześniaki z gorączką,
- noworodki powyżej 7. dnia życia lub niemowlęcia w grupie wysokiego ryzyka z gorączką.
Bibliografia:
- Hague, R. Managing the child with a fever. The Practitioner. 2015, 259(1784). str. 17-21
- Sybilski A. Postępowanie w trudnej do leczenia gorączce u dzieci – przedstawienie aktualnych rekomendacji. Lekarz POZ 4/2022. str. 315-319
- Avner, J. Ostra gorączka. Pediatria po dyplomie. 2009, 13(5). str. 35-46
- Tkaczyk, M., Krakowska, A. Dziecko z gorączką. Medycyna po dyplomie. Dostępna na stronie: https://podyplomie.pl/wiedza/stany-nagle/630,dziecko-z-goraczka (Dostęp 10.2023)
- Kordek, A., Kordek, M. Gorączka u małego dziecka – od urodzenia do 5 roku życia. Pediatria po dyplomie. 2020. Dostępne na stronie: https://podyplomie.pl/pediatria/35043,goraczka-u-malego-dziecka-od-urodzenia-do-5-roku-zycia (Dostęp 10.2023)
Alergiczna nietolerancja białek zwierzęcych
W pierwszych kilkunastu miesiącach życia dziecka najczęstszym alergenem jest mleko krowie. W odróżnieniu od nietolerancji laktozy, która wynika z braku odpowiedniego enzymu trawiennego, alergia na białka zwierzęce (na białka mleka krowiego określa się jako alergia bmk, alergia na bmk) to reakcja immunologiczna organizmu i jej objawy dotyczyć mogą zarówno układu pokarmowego, jak też mieć charakter skórny lub oddechowy. Nietolerancję mleka określa się potocznie jako „skazę białkową”, często wiąże się ona z alergią na jaja kurze (zdarza się także alergia na jajka u niemowląt karmionych piersią). Ponad 80% dzieci uczulonych na mleko nabywa tolerancję na ten alergen do końca 3. roku życia, z reguły w nieco późniejszym wieku rozwija się tolerancja na alergeny jaja kurzego.
W 1997 roku Podkomitet Niepożądanych Reakcji na Żywność Europejskiej Akademii Alergii i Immunologii Klinicznej ustanowił 3 kryteria klinicznego rozpoznania alergii na mleko krowie:
1. Ustąpienie objawów po odstawieniu mleka i otrzymywanych z niego wyrobów.
2. Nawrót dolegliwości po jednokrotnym podaniu mleka.
3. Wyłączenie zakażeń i zaburzeń enzymatycznych powodujących podobne objawy, jak wywołane złym znoszeniem mleka krowiego.
Po stwierdzeniu alergii przez lekarza, małe dziecko powinno przejść na żywienie specjalnym mlekiem modyfikowanym, a w przypadku starszego można wprowadzić dietę pozbawioną nabiału, pamiętając jednak przy tym, aby dostarczać dziecku niezbędnych ilości wapnia. Jeżeli występuje alergia u niemowlaka karmionego piersią, lekarz może wskazać, jakie składniki powinna ze swojego jadłospisu wyeliminować mama. Stosowanie przez karmiące matki diety eliminacyjnej powoduje, że objawy choroby ustępują całkowicie aż u 86% dzieci, a u 13% ulegają znacznemu złagodzeniu. Jeżeli lekarz nie stwierdził u maluszka alergii na mleko, to nie ma powodu, żeby matka wykluczała ten produkt z diety. Należy jednak pamiętać, żeby nie przesadzać z ilością nabiału – jego za duża ilość może spowodować objawy nietolerancji pokarmowej.
Alergia pokarmowa u niemowlaka – co to takiego?
Alergia pokarmowa u niemowlaka to błędna odpowiedź układu odpornościowego na określony składnik pokarmowy określany jako alergen. Alergia pokarmowa u dziecka często bywa mylona z nietolerancją pokarmową. Oba zjawiska działają jednak w inny sposób, przede wszystkim alergia występuje na skutek spożycia już niewielkiej ilości alergenu, natomiast nietolerancja objawia się dopiero po zjedzeniu większej ilości nietolerowanej żywności.
Alergia pokarmowa – kiedy się pojawia?
Ogółem im młodszy wiek, tym prawdopodobieństwo wystąpienia alergii pokarmowej u niemowląt większe. Alergia u noworodka – czyli dziecka do pierwszego roku życia – z reguły nie występuje, za to często objawia się między 1. a 2. miesiącem życia. Z każdym kolejnym miesiącem ryzyko pojawienia się alergii pokarmowej u niemowląt spada, choć rośnie ponownie w czasie rozszerzania diety.
