U nas zapłacisz kartą
Przerzuty nowotworowe do skóry - Obrazki i Objawy
Przerzuty nowotworów narządów wewnętrznych do skóry
Nawet w 10 proc. przypadków w przebiegu nowotworów narządów wewnętrznych mogą wystąpić przerzuty do skóry. Ich pojawienie się świadczy o zaawansowanej chorobie nowotworowej i wiąże się ze złym rokowaniem dla pacjenta. 1/3 przypadków przerzutów do skóry rozpoznawana jest, zanim zostanie postawiona diagnoza guza pierwotnego. W tych sytuacjach określona lokalizacja przerzutu oraz jego obraz histologiczny nierzadko pozwalają na ukierunkowane poszukiwanie ogniska pierwotnego. Z tego powodu niezwykle istotne jest, aby dermatolodzy zachowali odpowiednią czujność diagnostyczną. Szybkie zdiagnozowanie zmiany pozwala na przeprowadzenie dalszej diagnostyki i rozpoczęcie leczenia, które może przedłużyć życie choremu.
W artykule przedstawiono epidemiologię, typowy i nietypowy obraz kliniczny oraz postępowanie diagnostyczne w przypadku przerzutów nowotworów narządów wewnętrznych do skóry.
Dr n. med. Maciej Pastuszczak
Obecność przerzutów nowotworów narządów wewnętrznych do skóry świadczy zwykle o zaawansowanej chorobie nowotworowej. Zmiany skórne są jednak bardziej dostępne w badaniu fizykalnym i łatwiej można je poddać biopsji oraz badaniu histologicznemu. Przypuszczalnie dlatego aż w 30 proc. przypadków diagnoza przerzutów do skóry wyprzedza rozpoznanie nowotworu narządu wewnętrznego.[1] Wymaga to jednak od dermatologów dużej czujności diagnostycznej i wiedzy na temat epidemiologii oraz obrazu klinicznego przerzutów do skóry.
Przypadek 1
67-letnia chora została przyjęta w trybie pilnym na oddział internistyczny z powodu nasilonej duszności. Dwa miesiące przed hospitalizacją rozpoznano u pacjentki raka migdałka podniebiennego z obecnością licznych przerzutów odległych do wątroby, płuc i kości. Pacjentkę zdyskwalifikowano z leczenia onkologicznego i skierowano do opieki hospicyjnej. W badaniu dermatologicznym stwierdzono bardzo liczne zmiany o typie guzków zlokalizowane w części proksymalnej obu ud (ryc. 1a,b). Pacjentka w trzeciej dobie hospitalizacji zmarła na skutek niewydolności oddechowej. W badaniu histologicznym guzka skóry stwierdzono nacieki skóry złożone z niskozróżnicowanych komórek nowotworowych, wykazujących immunofenotyp: AE1+AE3+CK7-CK20-CK5-. W kontekście danych klinicznych można było uznać zmiany na skórze za przerzuty raka płaskonabłonkowego migdałka.
Ryc. 1a, 1b. Liczne guzki na skórze ud będące przerzutami do skóry raka migdałka.
Jaki jest podział raka piersi ze względu na zaawansowanie choroby?
Podział raka piersi ze względu na zaawansowanie choroby:
Wczesny rak piersi
O wczesnym raku piersi mówimy, jeśli guz nie rozprzestrzenił się poza pierś i węzły chłonne pachowe (znany również jako rak piersi w stopniu 0-IIA). Nowotwory te są zwykle operacyjne i pierwszym etapem leczenia jest chirurgiczne usunięcie nowotworu, chociaż wielu pacjentów jest poddanych także przedoperacyjnemu (neoadjuwantowemu) leczeniu systemowemu.
Miejscowo zaawansowany rak piersi
Rak piersi jest określany jako miejscowo zaawansowany, jeśli rozprzestrzenił się do pobliskich tkanek lub węzłów chłonnych (stopień IIB-III). U zdecydowanej większości pacjentów z miejscowo zaawansowanym rakiem piersi, terapię rozpoczyna się od leczenia systemowego. W zależności od tego, jak daleko rozprzestrzenił się nowotwór, miejscowo zaawansowane guzy mogą być operacyjne albo nieoperacyjne (w takim przypadku operacja może być nadal wykonana, jeśli guz zmniejszy się po leczeniu systemowym).
Przerzutowy rak piersi
Rak piersi jest określany jako przerzutowy, gdy rozprzestrzenił się do innych części ciała, takich jak kości, wątroba lub płuca (stopień IV). Guzy w odległych miejscach nazywane są przerzutami. Przerzutowy rak piersi jest nieuleczalny, ale można go przez pewien czas skutecznie leczyć.
Zaawansowany rak piersi
Zaawansowany rak piersi jest terminem używanym do opisania zarówno miejscowo zaawansowanego, nieoperacyjnego raka piersi, jak i przerzutowego raka piersi.
Podtypy oparte na statusie receptora hormonalnego i ekspresji genu HER2
Wzrost niektórych guzów jest stymulowany przez hormony: estrogeny i progesteron. Jest to bardzo istotne, czy nowotwór posiada receptor estrogenowy (ER) lub receptor progesteronowy (PgR), ponieważ guzy o wysokim poziomie receptorów hormonalnych można leczyć za pomocą leków, które zmniejszają dostęp hormonu do guza.
HER2 jest również receptorem, który bierze udział w rozwoju komórek i jest obecny w około 20% raków piersi. Guzy o wysokim poziomie HER2 można leczyć lekami anty HER2.
Guzy, które nie mają ER, PgR lub wysokich poziomów HER2 są określane jako nowotwory potrójnie ujemne.
Rak płaskonabłonkowy skóry – rokowania, diagnostyka, objawy i leczenie
Rak płaskonabłonkowy (rak kolczystokomórkowy skóry) to jedno ze złośliwych schorzeń nowotworowych, które mogą doprowadzić do przedwczesnej śmierci. Choroba ta zaliczana jest do grupy najczęściej występujących raków skóry. Jej objawy są dość specyficzne – rak płaskonabłonkowy powoduje powstawanie zmian skórnych w postaci m.in. owrzodzeń i brodawek. Ze względu na duże ryzyko, jakie związane jest z rozwojem nowotworu skóry, koniecznie trzeba diagnozować wszystkie pojawiające się na niej zmiany, które nie znikają pod wpływem zastosowanego leczenia.
Przypadek 2
86-letnia pacjentka została skierowana do przyklinicznej poradni dermatologicznej w celu diagnozy i leczenia zmiany o typie guza w obrębie skóry lewego dołu pachowego. Z wywiadu wynikało, że zmiana pojawiła się ok. sześciu miesięcy przed zgłoszeniem się do kliniki. Pacjentka była leczona bez efektu przez trzech dermatologów w rejonowych poradniach dermatologicznych za pomocą preparatów miejscowych (m.in. zasypki z borem, klotrymazolu, betametazonu, pudru płynnego z nystatyną, erytromycyny). Zmiana w ciągu pół roku, mimo leczenia, czterokrotnie zwiększyła swoje wymiary. W dniu konsultacji w klinice stwierdzono guz o największym wymiarze do 4 cm w obrębie skóry lewego dołu pachowego. Powierzchnia zmiany była owrzodziała i przy nieznacznym dotyku krwawiła. Skórę w okolicy zmiany otaczały zmiany chorobowe, o charakterze rumieniowo-naciekowym. (ryc. 2) Ze zmiany pobrano niezwłocznie biopsję w celu badania histologicznego, które ujawniło nacieki niskozróżnicowanych komórek w obrębie skóry właściwej. W badaniu immunohistochemicznym stwierdzono komórki o immunofenotypie: AE1+AE3+CK7+CK20-TTF-GCDFP15+, co sugerowało, że komórki mogą być przerzutem do skóry raka sutka. Diagnostyka onkologiczna ujawniła obecność guza w lewej piersi. Pacjentka została przekazana do ośrodka onkologicznego, gdzie poddano ją operacji oraz następczej radio- i chemioterapii. Zmarła rok później.
Ryc. 2. Owrzodziały guz na skórze dołu pachowego lewego będący przerzutem do skóry raka piersi.
