U nas zapłacisz kartą
Owrzodzenia nowotworowe - Zdjęcia, Objawy i Sposoby Leczenia
Jak wyglądają rany nowotworowe?
Owrzodzenie nowotworowe może być wklęsłe lub wypukłe o kalafiorowatej podstawie. Wraz z rozwojem nowotworu może dochodzić do zmian w wyglądzie rany. Wskutek działania nowotworu brzegi rany mogą przybierać wałowaty kształt i wywijać się. Dodatkowo rana się powiększa, ziarnina przerasta brzegi, a w dnie rany widoczne są grudki.
Rany nowotworowe charakteryzują się tym, że są delikatne i łatwo może dojść do ich uszkodzenia oraz rzadko możliwe jest ich pełne wygojenie.
Głównymi problemami terapeutycznymi przy ranach nowotworowych są: duża ilość wysięku (nawet do 1000 ml/dobę), ból w trakcie zmiany opatrunku i przy oczyszczaniu rany, nieprzyjemny zapach i krwawienie łożyska.
Z tego względu w leczeniu ran nowotworowych standardowe algorytmy stosowane w terapii ran trudno gojących się (wilgotna terapia, system TIMERS) są modyfikowane w zależności od potrzeb pacjenta.
Główne zasady pielęgnacji ran nowotworowych zostały zawarte w mnemoniku „HOPES”, którego poszczególne litery oznaczają:
H (ang. hemorrhage): krwawienie — w przypadku niewielkiego krwawienia stosuje się alginiany, a przy dużym krwawieniu adrenalinę, azotan srebra, ucisk, okłady z lodu
O (ang. odor): zapach — zaleca się między innymi opatrunki z węglem aktywowanym pochłaniające wysięk i nieprzyjemny zapach oraz działające przeciwbakteryjnie, podchloryny, miody medyczne
P (ang. pain): ból — przy ranach nowotworowych niezbędne jest stosowanie opatrunków atraumatycznych, które nie przywierają do rany (pierwsza warstwa opatrunku)
E (ang. exudate): wysięk — oprócz opatrunków atraumatycznych stosuje się też opatrunki wchłaniające wysięk z rany, aby nie dopuścić do jej wyschnięcia lub zbierania się nadmiernej ilości płynu (wierzchnia warstwa opatrunku)
S (ang. superficial bacterial burden): powierzchowne obciążenie bakteryjne — przy pomocy antyseptyków należy kontrolować rozwój ewentualnego zakażenia miejscowego lub podjąć decyzję o antybiotykoterapii przy objawach zakażenia ogólnoustrojowego.
W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie owrzodzeń żylnych?
W trakcie wizyty lekarskiej należy poinformować o wszystkich chorobach przewlekłych, takich jak cukrzyca, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe (np. hipercholesterolemia). Ważne jest także to, ile czasu upłynęło od pojawienia się zmiany oraz charakter dolegliwości: ból, drętwienia, uczucie ciężkości nóg, kurcze łydek, uczucie „ciasnej skóry”. Po zapoznaniu się z historią medyczną pacjenta, lekarz bada dokładnie kończyny oraz zmianę w celu ustalenia wstępnego rozpoznania. Badając pacjenta lekarz stwierdza obecność objawów świadczących o stopniu zaawansowania niewydolności żylnej, takich jak obrzęk, widoczne żylaki, poszerzone naczynka, przebarwienie skóry, stwardnienie skóry. Bada także obecność tętna na kolejnych odcinkach tętnic kończyn dolnych. Jego brak świadczy o chorobie niedokrwiennej kończyn dolnych – chorobie tętnic. Ocenia się także czucie oraz siłę i napięcie mięśni nóg i to, jak pacjent się porusza, gdyż zaburzenia neurologiczne (m.in. polineuropatia w przebiegu cukrzycy) to kolejna grupa chorób, które mogą leżeć u podłoża owrzodzeń kończyn dolnych.
Lekarz w czasie badania ocenia czy owrzodzenie jest w fazie aktywnej, czy w fazie gojenia oraz czy istnieją wymienione objawy zakażenia bakteryjnego. Ponadto sprawdza, czy są obecne martwicze tkanki i czy rana wymaga oczyszczenia. Doświadczony specjalista na podstawie badania lekarskiego potrafi ocenić jaka jest przyczyna owrzodzenia – czy jest nią choroba żył, tętnic, czy cukrzyca. Ponieważ w wielu przypadkach choroby te mogą współistnieć, często wykonuje się badania dodatkowe w celu ustalenia rozpoznania.
U pacjentów z już rozpoznaną przewlekłą niewydolnością żylną, pozostających z tego powodu pod kontrolą lekarza, z reguły nie ma potrzeby wykonywania dodatkowych badań. W razie wystąpienia objawów infekcji bakteryjnej wykonuje się badania laboratoryjne krwi oceniające parametry stanu zapalnego. Niezbędne jest pobranie wymazu z rany w celu wykonania posiewu. Przy podejrzeniu uogólnionego zakażenia krwi wykonuje się także posiew krwi, a diagnostyka i leczenie odbywają się w warunkach szpitalnych.
Chłoniak skóry typu T (ziarniniak grzybiasty, Mycosis fungoides)
To rzadki nowotwór skóry. występuje u osób między 40. a 60. rokiem życia, częściej u mężczyzn. Jest spowodowany niekontrolowanym rozrostem komórek T w skórze. Najczęstsze typy/rodzaje chłoniaka skórnego T-komórkowego to ziarniniak grzybiasty oraz Zespół Sezary'ego.
Choroba Pageta - we wczesnym etapie choroby na skórze pojawiają się plamy rumieniowe, które wywołują świąd i uczucie pieczenia. Może z nich sączyć się wydzielina. Następnie mogą się pojawić nadżerki (często krwawiące).Zmiany występują zwykle w okolicy zewnętrznych narządów płciowych: srom, odbyt, prącie i worek mosznowy - są to okolice bogate w gruczoły apokrynowe i ekrynowe. Rzadziej nowotwór obejmuje górną część ud, pośladki, pachy i okolicę pępka. Znane są pojedyncze przypadki lokalizacji zmian nowotworowych w obszarach skóry pozbawionych gruczołów apokrynowych np.: w przewodach słuchowych zewnętrznych, na powiekach, w przełyku, w cewce moczowej.
Jakie są metody leczenia owrzodzeń żylnych?
Podstawą leczenia owrzodzeń żylnych jest przywrócenie prawidłowego odpływu krwi z kończyn dolnych. W tym celu stosuje się różne środki i zabiegi, pozwalające na zmniejszenie zastoju żylnego, a co za tym idzie obrzęku, i przyspieszenie gojenia rany. Dodatkowo ważną rolę spełniają miejscowe preparaty odkażające ranę, przyspieszające gojenie i opatrunki. Do najczęściej stosowanych metod leczenia wyróżniamy zalicza się: unoszenie nóg, ćwiczenia fizyczne oraz terapię uciskową.
Unoszenie nóg
Przebywanie w pozycji z nogami uniesionymi powyżej poziomu serca, czyli najlepiej pozycji leżącej z nogami opartymi u góry to najprostsza, a zarazem bardzo skuteczna metoda przyspieszająca gojenie i zapobiegająca powstaniu kolejnych ran. Przynajmniej 3–4 razy dziennie powinno się przyjmować taką pozycję na pół godziny, aby zapewnić efekt terapeutyczny i profilaktyczny. Ważne, aby nogi były powyżej serca, zwykłe podpieranie wyprostowanych nóg w pozycji siedzącej nie jest aż tak skuteczne.
Ćwiczenia fizyczne
Regularne ćwiczenia łydek (zobacz film), a przez to mobilizownie mięśni nóg, wspomaga wytłoczenie zalegającej w nich krwi. Podstawowa aktywność fizyczna wskazana w celu przyspieszenia gojenia owrzodzeń oraz zapobiegająca powstawaniu nowych ran to codzienne spacery. W przypadku starszych osób z dolegliwościami bólowymi może to być sporym wyzwaniem. Badania wykazały, że pacjenci z zaawansowaną przewlekłą niewydolnością żylną i owrzodzeniami często ograniczają aktywność fizyczną do mniej niż 10 minut marszu w tygodniu. Niestety zaniechanie codziennych spacerów dodatkowo nasila niewydolność żylną.
Inne przydatne ćwiczenia, to wspinanie się na palce i opadanie na całe stopy, albo przynajmniej ruszanie stopami – maksymalne prostowanie, a następnie przyginanie podczas siedzenia z uniesionymi nogami. Warto wykonywać kilka serii po 10–20 powtórzeń takich ćwiczeń dziennie.
Owrzodzenie nowotworowe
Owrzodzenia nowotworowe stanowią jedno z poważniejszych powikłań, z którymi mogą zmagać się pacjenci onkologiczni. Te bolesne, trudno gojące się rany, znacząco wpływają na jakość życia i wymagają zarówno specjalistycznej opieki, jak i indywidualnie dostosowanego planu leczenia. W naszym artykule zgłębimy przyczyny, objawy oraz najnowsze metody leczenia tych skomplikowanych przypadków. Poruszymy również tematykę wsparcia psychologicznego dla pacjentów, podkreślając znaczenie holistycznego podejścia w procesie terapii. Owrzodzenia nowotworowe nie są wyzwaniem wyłącznie medycznym – stanowią one także próbę dla ducha i ciała, wymagającą wsparcia na wielu płaszczyznach.