U nas zapłacisz kartą
Przyczyny Trądziku Różowatego - W Poszukiwaniu Źródeł Niepokojącej Choroby Skóry1 / 2
Nużeniec - czym jest?
Nużeniec to roztocze pasożytujące na skórze człowieka. Gatunków nużeńców jest bardzo wiele, jednak dla ludzi największe znaczenie mają 2 z nich: Demodex folliculorum - nużeniec ludzki oraz Demodex brevis - nużeniec krótki. Roztocza te osiągają długość nie większą niż 0,3-0,4 mm. Nie da się ich zauważyć gołym okiem. Co ciekawe, prawdopodobnie niemalże każdy z nas jest gospodarzem tych pasożytów. Ich bytowanie na skórze stwierdza się w zależności od wieku u 20-80%, a według niektórych źródeł nawet u 100% populacji. Skóra noworodka nie jest jeszcze zasiedlona przez nużeńce. Z biegiem lat, coraz częściej dochodzi jednak do przeniesienia roztoczy na skórę i ich rozwoju. Nużeniec ludzki umiejscawia się głównie w ujściach mieszków włosowych. Rzadko występuje pojedynczo. Zazwyczaj w 1 mieszku znajduje się co najmniej kilka tych pasożytów. Nużeniec krótki kolonizuje głównie gruczoły łojowe w obrębie twarzy. Często rozwija się też w gruczołach Meiboma, których ujścia zlokalizowane są w obrębie brzegów powiek. Nużeńce żywią się łojem oraz składnikami komórek naskórka. Stąd też wynika ich lokalizacja na skórze człowieka - chcą być blisko pożywienia.
Nużeńce najczęściej kojarzone są z występowaniem w okolicy brzegów powiek. Tymczasem ich rozpowszechnienie na ciele jest znacznie bardziej obszerne. Obecność nużeńca stwierdzana jest w okolicy środkowej części twarzy - nosa i policzków, a także w obrębie klatki piersiowej i miejsc intymnych. Jak już zostało wspomniane, gromadzą się one w pobliżu gruczołów łojowych znajdujących się na tych obszarach ciała.
Objawy nużycy
Nużyca to choroba pasożytnicza, określana też jako demodekoza. Wywoływana jest przez wspomniane wyżej nużeńce. Przyjmuje się, że objawy nużycy pojawiają się głównie u osób, u których w jednym mieszku łojowym obecnych się więcej niż 5 pasożytów. Nużyca twarzy może objawiać się zwiększoną tendencją do zaczerwienienia skóry, jej nadwrażliwością oraz szorstkością. Inne dolegliwości, które mogą się pojawić, to pieczenie i swędzenie skóry. Nużeniec może powodować również zapalenie brzegów powiek. Objawia się ono zaczerwienieniem i złuszczaniem się skóry u nasady rzęs. Pacjenci często skarżą się na uporczywe swędzenie i łzawienie. Nad ranem można zauważyć nagromadzoną zaschniętą wydzielinę u nasady rzęs. W zaawansowanych przypadkach, obserwuje się też wypadanie rzęs.
Dawniej uważano, że trądzik różowaty rozwija się głównie w wyniku zwiększonej reaktywności naczyń krwionośnych. Obecnie wiemy jednak, na wystąpienie tej choroby skóry wpływa wiele czynników. Jednym z nich są drobnoustroje, w tym również bohaterzy tego artykułu - nużeńce. To właśnie im przypisuje się ostatnio znaczącą rolę w rozwoju trądziku różowatego. Nie do końca jasny jest jednak sposób, w jaki te pasożyty wpływają na rozwój choroby. Istnieją różne hipotezy, które wyjaśniają tą zależność. Ilość nużeńców może być u danej osoby tak duża, że prowadzi do zaczopowania ujścia mieszka włosowego (gruczoł łojowy uchodzi bowiem do mieszka włosowego). U pacjentów z trądzikiem różowatym obserwuje się większą niż u reszty populacji ilość nużeńców w obrębie jednego mieszka włosowego. Nużeńce mogą być też odpowiedzialne za inicjowanie stanu zapalnego. Istotną rolę przypisuje się również bakteriom zasiedlającym organizm nużeńców. Białka bakteryjne mogą prowadzić do całej kaskady reakcji ze strony układu immunologicznego i ostatecznie skutkować pojawieniem się objawów trądziku różowatego.
Nużyca może więc wyzwalać zmiany, które prowadzą do wystąpienia choroby. Z drugiej strony uważa się też, że stan zapalny skóry sprzyja nadmiernemu namnażaniu się pasożytów i może zaostrzać trądzik różowaty. Nie jest więc do końca jasne, co jest przyczyną zmian skórnych - czy to nużeniec odpowiada za wyzwalanie stanu zapalnego, czy może przewlekły stan zapalny skóry przy trądziku różowatym stwarza korzystne warunki do namnażania się pasożytów. Niezaprzeczalny jest jednak fakt, że w przypadku trądziku różowatego obserwuje się większą liczebność nużeńców.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie trądziku różowatego?
Trudno jest osiągnąć całkowite wyleczenie zmian skórnych w przebiegu trądziku różowatego, choć za pomocą odpowiedniego leczenia można uzyskać długotrwałą remisję. Stosując odpowiednie leczenie preparatami miejscowymi, lekami doustnymi, zabiegi chirurgiczne (rhinophyma) lub laserowe można zminimalizować postęp choroby. Trądzik różowaty należy leczyć, ale nie ma preparatów, które raz na zawsze zwalczą chorobę. Celem terapii jest zmniejszenie i/lub usunięcie istniejących objawów, a następnie zapobieganie pojawieniu się nowych zmian.
U pacjentów z trądzikiem różowatym przeciwwskazane są takie zabiegi, jak: złuszczanie z użyciem kwasów owocowych, kwasu trójchlorooctowego, kwasu salicylowego. Powodują one przekrwienie skóry, co nasila i utrwala rumień, a także intensywne płatowe złuszczanie, któremu towarzyszy niemiłe uczucie pieczenia i palenia skóry. Niewskazane są także zabiegi rozgrzewające. Przy pielęgnacji skóry należy unikać tarcia, ucisku, a także stosowania kosmetyków bogatych w substancje aktywne, które zamiast wpływać dobroczynnie na skórę, wywołują podrażnienie lub uczulają.