U nas zapłacisz kartą
Rak kolczystokomórkowy skóry - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Rak kolczystokomórkowy skóry – czynniki ryzyka
Nadmierna i skumulowana ekspozycja przez całe życie na promieniowanie ultrafioletowe jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju raka kolczystokomórkowego skóry. Wpływ na to ma zarówno ekspozycja na promienie słoneczne, jak i korzystanie z solarium.
Ponadto długotrwałe narażenie na rakotwórcze związki chemiczne np. w dymie tytoniowym lub arsen mogą prowadzić do rozwoju raka kolczystokomórkowego skóry.
Pozostałe czynniki ryzyka to:
- predyspozycje genetyczne np. osoby z pergaminową skórą (łac. xeroderma pigmentosum)
- podeszły wiek
- płeć męska
- jasna karnacja, jednak niezależnie od koloru skóry na raka kolczystokomórkowego skóry może zachorować każdy
- wystąpienie rogowacenia słonecznego lub starczego
- poważne oparzenia słoneczne np. w dzieciństwie lub okresie dojrzewania
- obecność przewlekle wrzodziejących zmian skórnych
- zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), szczególnie w okolicy narządów płciowych
Warto również zaznaczyć, że występowanie obniżonej odporności (immunosupresji) znacząco zwiększa ryzyko rozwoju raka kolczystokomórkowego skóry. Do takich osób zaliczmy chorych z białaczkami, chłoniakami oraz osoby przyjmujące leki osłabiające układ odpornościowy np. po transplantacji narządów.
Rak kolczystokomórkowy – objawy i diagnostyka
Rak kolczystokomórkowy skóry rozwija się dość szybko jako płaskie owrzodzenie otoczone szerokim, wałowatym naciekiem. Owrzodzenie pokryte może być grubym strupem, pokrywającym czerwone ziarninujące dno. Objawem raka kolczystokomórkowego może być także wybujała, grzybiasta brodawkowata zmiana bez owrzodzenia.
Rozpoznanie kliniczne nowotworu skóry powinno zostać potwierdzone szczegółowym badaniem histopatologicznym wycinka tkanki nowotworowej.
Rak kolczystokomórkowy i rak podstawnokomórkowy to niebarwnikowe raki skóry – różnią się od czerniaka, który pochodzi z innego rodzaju komórek, melanocytów.
Rak kolczystokomórkowy skóry ma większy od raka podstawnokomórkowego potencjał do tworzenia przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych oraz przerzutów odległych. Wskazane jest przeprowadzenie diagnostyki obrazowej: USG regionalnych węzłów chłonnych, USG jamy brzusznej, RTG klatki piersiowej.
Rak kolczystokomórkowy jest guzem złośliwym głównie miejscowo, ale w przypadku tzw. lokalizacji nietypowych, takich jak kąt oka, wargi, prącie, wargi sromowe, potrafi dawać przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych.
Jak poważnym problemem jest rak skóry?
Nowotwór skóry jest naczęściej występującym rakiem wśród Polaków, którzy w większości mają jasną karnację. Z punktu widzenia onkologii to problem pozornie błahy, wymagający jedynie leczenia miejscowego. Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów każdego roku na nowotwór skóry zapada około 13-14 tysięcy osób, jednak ta liczba w rzeczywistości może być znacznie wyższa!
Szacuje się, że nowotwory skóry mogą stanowić niemalże 50% wszystkich zachorowań na raka złośliwego w Polsce!
Wiele zachorowań na nowotwory skóry umyka statystykom, jednak wiążą się z dużą zachorowalnością na skutek oddziaływania promieniowania UV. Za powstawanie raka skóry odpowiada kilka czynników: karnacja oraz promieniowanie słoneczne. Zbyt długa ekspozycja na słońce prowadzi do kumulacji uszkodzeń w komórkach naskórka, co w skutkuje rozwojem zmian nowotworowych.
Promieniowanie ultrafioletowe jest najczęstszą przyczyną zachorowań na raka skóry.
Słońce towarzyszy nam w wielu okolicznościach i jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Promieniowanie słoneczne jest najważniejszym źródłem witaminy D, jednak ze względu na zmianę zachowań we wszystkich grupach wiekowych obserwuje się wzrost zachorowania na nowotwory skóry!
Rak skóry to nie tylko czerniak! Czym jest rak kolczystokomórkowy?
Bardzo często myśląc o nowotworze skóry myślimy o czerniaku, który odpowiada niewielkiemu procentowi zachorowań. Czerniak pomimo małej liczby zachorowań (około 4 tysięcy rocznie) odpowiada za większość zgonów wśród chorych na nowotwory skóry.
Więcej o czerniaku przeczytasz w artykule: Czerniak to nie tylko podstępna choroba skóry!
Jak się okazuje nowotwory skóry to nie tylko czerniak, a także rak kolczystokomórkowy, inaczej nazywany również rakiem płaskonabłonkowym. Ten rodzaj raka dotyka głębszych powłok skóry i pojawia się w warstwie kolczystej naskórka. W odróżnieniu od powszechnych nowotworów podstawnokomórkowych jest groźniejszy i częściej powoduje przerzuty. Występuje jednak znacznie rzadziej, przez co niewiele się o nim mówi.
Rak kolczystokomórkowy i rak podstawnokomórkowy na pierwszy rzut oka mogą wyglądać bardzo podobnie.
Większość nowotworów skóry rozwija się w okolicy głowy i szyi ze względu na największe narażenie na szkodliwe promieniowanie UV. Zmiany nowotworowe na ogół nie są trudne w rozpoznaniu. Najczęściej mogą wyglądać jak plamka, strup, zaczerwienienie lub niegojąca się rana.
Nowotwory skóry nie mają charakterystycznego, specyficznego wyglądu i rozwijają się po cichu. Z czasem każda zmiana nowotworowa może ewoluować, powiększać się lub pogrubiać, a także swędzieć i krwawić. W takim przypadku należy niezwłocznie udać się do lekarza dermatologa lub chirurga onkologa!
Lekarz za pomocą dermoskopu bada zmiany skórne i w przypadku podejrzenia nowotworu wykonuje dalsze czynności diagnostyczne.
Każda zmiana skórna będąca zmianą onkologiczną musi zostać usunięta chirurgicznie z niewielkim marginesem zdrowej tkanki. Podstawową i najbardziej skuteczną formą leczenia jest leczenie chirurgiczne, jednak zastosowanie mają także inne metody: laseroterapia, krioterapia, elektrochemioterapia i terapia fotodynamiczna. W przypadku powierzchownych ognisk nowotworowych stosuje się również leczenie miejscowe specjalistycznymi kremami. Warto także pamiętać, że im wcześniej usunięty rak skóry, tym większa szansa na 100% wyleczenie. Z tego względu tak ważne jest regularne samobadanie naskórka, które zajmuje kilka minut, a może uratować zdrowie i życie.
Raki skóry – rozpoznanie
Rozpoznanie raka skóry ustala się na podstawie oglądania zmiany skórnej, także pod dermatoskoptem oraz badania histopatologicznego wyciętej zmiany lub rzadziej – fragmentu zmiany pobranego do badania. Lekarz zbada też węzły chłonne w okolicy, w której znajduje się nowotwór.
- terapię fotodynamiczną – metodę nieinwazyjną, pozwalającą na niszczenie tkanki nowotworowej, bez zbędnych uszkodzeń tkanki zdrowej, polega na wykorzystaniu reakcji fototoksycznej, do której dochodzi w wyniku zastosowania substancji fotouczulającej i światła o odpowiedniej dla danej substancji długości fali, jest użyteczna w przypadku stanów przedrakowych (zwłaszcza rogowacenia słonecznego), w pewnych odmianach raka podstawnokomórkowego i wczesnych raka kolczystokomórkowego. Zaletami terapii fotodynamicznej są: selektywność, oszczędzenie zdrowej otaczającej skóry, zadowalające wyniki kosmetyczne, wielokrotność stosowania, zastosowanie w każdym wieku, niezależnie od obciążeń ogólnych pacjenta i w dowolnej okolicy ciała
- 5% maść 5-fluorouracylową lub imikwimod – w przypadku drobnych i powierzchownych ognisk
- radioterapię (obecnie rzadko stosowaną), jest to najlepsza metoda leczenia u osób, które nie mogą być poddane zabiegowi chirurgicznemu lub kriochirurgicznemu ze względu na stan ogólny bądź warunki miejscowe, oraz u osób niewyrażających zgody na leczenie tymi metodami
- chemoradioterapiaę, czyli podawanie leków uwrażliwiających na działanie radioterapii, a następnie radioterapię
- laser CO2
- interferon α-2 oraz rekombinowany interferon β we wstrzyknięciach doogniskowych w przypadku leczenia raków podstawnokomórkowych, metoda ta jednak jest żmudna, droga i długookresowa,
- leki systemowe, czyli działające na cały organizm.
