U nas zapłacisz kartą
Obrazy rogowiaka kolczystokomórkowego
Rak kolczystokomórkowy skóry
Przyczyny rozwoju i geneza choroby związana jest z ekspozycją na promieniowanie UV, przewlekłym zakażeniem (m.in. HPV 16, 18) oraz immunosupresją. Rak kolczystokomórkowy skóry (SCC) może rozwinąć się samoistnie lub na podłożu nadmiernego rogowacenia naskórka lub też leukopatii.
Najczęściej występuje na skórze twarzy (nos, policzek, warga górna), na małżowinie usznej, skroniach, owłosionej skórze głowy, grzbietu ręki, sromu i prącia.
– Większość raków SCC rozwija się na podłożu rogowacenia słonecznego. Zmiany najczęściej lokalizują się w okolicach odsłoniętych, takich jak twarz, uszy, dekolt, dłonie. SCC jest guzem charakteryzującym się szybszym niż rak podstawnokomórkowy wzrostem, najczęściej występuje jako stwardniały, owrzodziały, lekko krwawiący, czasami egzofityczny guzek – tłumaczy prof. Irena Walecka, specjalista dermatolog, kierownik Kliniki Dermatologii CMKP Centralnego Szpitala MSWiA w Warszawie, pełniąca także funkcję konsultanta wojewódzkiego ds. dermatologii i wenerologii.
Leczenie raka kolczystokomórkowego
Leczenie większości przypadków raka kolczystokomórkowego polega na wycięciu zmiany z marginesem zdrowej skóry i pooperacyjnym badaniem histopatologicznym. Jest to tzw. biopsja wycinająca.
W przypadku powierzchownego raka skóry stosuje się leczenie miejscowe, polegające na nakładaniu kremu zawierającego imikwimod, na zmienioną chorobowo skórę. Dokładne szczegóły dotyczące stosowania preparatu przekazuje lekarz.
Jeżeli wymaga tego stan chorego, to operację uzupełnia się o plastykę lub przeszczep skóry w celu zamknięcia rany.
- krioterapia,
- laseroterapia,
- terapia fotodynamiczna.
W przypadku stwierdzenia przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych wskazane jest ich usunięcie oraz wykonanie uzupełniającej radioterapii regionalnego spływu chłonki.
Pacjenci, u których operacja nie była doszczętna i nie da się poszerzyć jej zakresu oraz ci, którzy byli operowani z powodu wznowy miejscowej, poddawani są najczęściej radioterapii.
- chirurgię,
- radioterapię,
- chemioterapię.
Po zakończeniu leczenia wskazane są regularne i kontrolne badania, wykonywane zgodnie z zaleceniami lekarza.
Objawy rogowiaka kolczystokomórkowego
Typowe umiejscowienie guza na otwartych częściach ciała i kończynach, zwłaszcza na powierzchniach prostowników, głównie u osób starszych. Guz ma wygląd zaokrąglonego lub owalnego egzofitycznego węzła na szerokiej podstawie, czerwonawy, czasem z cyjanotycznym odcieniem koloru lub koloru normalnej skóry, średnicy 2-3 cm lub większej. Centralna część guza jest wypełniona masami napalonymi, strefą brzeżną w formie wysokiej rolki. Po fazie aktywnego wzrostu zwykle występuje faza stabilizacji, podczas której guz nie zmienia się, następnie po 6-9 miesiącach - faza spontanicznej regresji z zanikiem węzła guza i tworzeniem atroficznej blizny. W niektórych przypadkach faza stabilizacji nie występuje, a guz może osiągnąć gigantyczny rozmiar - do 10-20 cm średnicy - i przekształcić się w raka płaskokomórkowego. Opisano również rogowiaka kolczystokomórkowego o niezwykłej lokalizacji - subungual, na błonach śluzowych warg, policzkach, twardym podniebieniu, spojówce, nosie.
Z regresją rogowiaka kolczystokomórkowego, możliwe w stadiach I-II. Zrogowaciały korek zmniejsza się, struktura warstwy podstawowej jest znormalizowana, zanikają objawy hiperproliferacji naskórka, a duża liczba fibroblastów z końcowym tworzeniem blizn pojawia się w nacieku.
Wielokrotny rogowiak kolczystokomórkowy można zaobserwować zarówno w postaci kolejno pojawiających się guzków, jak i w widelcu jednocześnie występującym kilku ognisk. Dzięki opcji nerwu, elementy pojawiają się stopniowo w różnych obszarach skóry, ale szczególnie na twarzy i kończynach. Są one reprezentowane przez grudki i węzły z westernizacją w centrum. Wypełniony napalonymi masami, ustąpił przez kilka miesięcy z powstawaniem atroficznych blizn. W drugim wariancie jednocześnie pojawia się wiele dużych grudek grudkowych o średnicy 2-3 mm.
Rogowiak kolczystokomórkowy – co to za choroba
Rogowiak kolczystokomórkowy to stan rzekomonowotworowy. Choć niektórzy specjaliści traktują go jako stan przednowotworowy lub łagodniejszą postać raka kolczystokomórkowego. Histologicznie (w badaniu pod mikroskopem) i klinicznie wykazuje podobieństwo do raka kolczystokomórkowego. Rogowiak kolczystokomórkowy wywodzi się z komórek mieszka włosowego. Choroba ta charakteryzuje się szybkim wzrostem – rozwinąć się może w ciągu kilku miesięcy – i samoistnym ustępowaniem.
Specjaliści wyróżnili liczne postacie rogowiaka. Jeśli chodzi o zmiany pojedyncze, to mogą to być:
- rogowiak kolczystokomórkowy kraterowaty (klasyczny wygląd),
- rogowiak kolczystokomórkowy olbrzymi (zmiana duża lub bardzo duża, nie zanika z czasem i wręcz przeciwnie – poszerza się),
- rogowiak kolczystokomórkowy tarczkowaty (zmiana bardziej płaska z niewielkimi cechami rogowacenia),
- rogowiak kolczystokomórkowy wieloguzkowy (z cechami martwicy i regresji w części środkowej oraz guzków w okolicy podstawy guza),
- rogowiak kolczystokomórkowy podpaznokciowy (zniszczenie płytki paznokciowej i wału paznokciowego, może naciekać kości, rzadko kiedy cofa się samoistnie),
- rogowiak kolczystokomórkowy agregacyjny (w pobliżu ogniska pierwotnego tworzą się nowe wykwity),
- rogowiak kolczystokomórkowy błon śluzowych (rzadka zmiana, występuje w obrębie błon śluzowych jamy ustnej i w spojówkach oka),
- rogowiak kolczystokomórkowy okolic okołoodbytniczych i krocza (rzadka zmiana, dotyczy śluzówek narządów płciowych i odbytu),
Z kolei zmiany mnogie dzieli się na:
- rogowiaka kolczystokomórkowego typu multiplex persistent (rzadka zmiana, najczęściej dotyczy dłoni, spojówek, oka i prącia),
- rogowiaka kolczystokomórkowego wtórnego (powstaje w miejscach urazów, wyciętych blizn, zmian po chorobach),
- rogowiaka kolczystokomórkowego typu Ferguson-Smith (rozwija się głównie w miejscach narażonych na działanie światła UV),
- rogowiaka kolczystokomórkowego związanego z innymi chorobami (występuje w przebiegu niektórych chorób genetycznych i autoimmunologicznych),
- rogowiaka kolczystokomórkowego typu Grzybowskiego (mnogie rogowiaki w liczbie do kilku tysięcy, o średnicy kilku milimetrów, dotyczą często osób zakażonych wirusem HPV).
Rogowiak kolczystokomórkowy – leczenie
Rogowiak kolczystokomórkowy zazwyczaj nie wymaga leczenia. Aby mieć pewność diagnostyczno-terapeutyczną, konieczne jest wykonanie biopsji, czyli pobranie wycinka do oceny histologicznej. Z reguły po półrocznym wzroście zmiana samoistnie się cofa, pozostawiając niewielką bliznę. Samoistne ustępowanie może mieć związek z cyklem rozwojowym włosa lub z dojrzewaniem komórek w obrębie czopa rogowego. Jeśli jednak, czy to ze względów zdrowotnych, czy też estetycznych, podjęta zostaje decyzja o leczeniu rogowiaka kolczystokomórkowego, to zastosowanie znajdują różne metody zabiegowe. Możliwe jest m.in. chirurgiczne usunięcie zmiany, doogniskowe podawanie interferonu i 5-fluorouracylu, łyżeczkowanie lub wymrażanie ciekłym azotem, czyli krioterapia. W przypadku nasilonych zmian lekarz zaleca stosowanie doustnych retinoidów. W wyniku wycięcia zmiany na skórze pozostaje rana, a następnie blizna, którą można zminimalizować zabiegami laserowymi.
Rogowiak kolczystokomórkowy ma bardzo dobre rokowanie. Zmiana z reguły znika samoistnie – zaobserwowano, że od około 6 miesięcy do roku następuje wzrost guza, a następnie dochodzi do jego samoistnego ustępowania. Pozostałe przypadki można z powodzeniem usunąć. Rogowiak kolczystokomórkowy nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Należy jednak wspomnieć, że zmiana ta ma tendencję do nawrotów. W razie nawrotu choroby bezwzględnie należy zgłosić się do lekarza.