U nas zapłacisz kartą
Nowotwór skóry - Pierwsze objawy, Diagnoza i Leczenie
Objawy raka skóry
Newsletter Medovita - przydatne informacje, dostęp do nowych e-booków przed premierą.Podstawowym problemem, który powinien skłonić pacjenta do pomyślenia o tym, że może on mieć raka skóry, jest pojawienie się na jego skórze nowej, dotychczas nieobecnej tam zmiany. Wzbudzić uwagę powinny wszelkie twory, które wystąpiły i które – mimo upływu czasu – nie zanikają. Podobnie zaniepokoić powinny zmiany, które stale zwiększają swoje wymiary.
Na skórze wystąpić mogą zarówno łagodne, jak i złośliwe nowotwory. W przypadku tych drugich wyróżnia się objawy raka skóry, które mogą wskazywać na złośliwość danej zmiany skórnej. Wśród takowych wymieniane są:
- nieregularność brzegów zmiany,
- nierównomierne zabarwienie zmiany,
- szybkie powiększanie się zmiany skórnej,
- występowanie dolegliwości związanych ze zmianą skórną, takich jak ból, świąd czy krwawienie ze zmiany skórnej,
- asymetria zmiany skórnej,
- uwypuklenie tworu skórnego powyżej poziomu zdrowej skóry.
Ogólnie nowotwory złośliwe skóry doprowadzają do występowania objawów miejscowych. Występowanie przerzutów i związanych z nimi dolegliwości uzależnione jest ściśle od typu raka skóry. Jak już wspomniano, rak podstawnokomórkowy skóry ogólnie nie daje przerzutów, a jedynie stopniowo nacieka okoliczne tkanki. Rak kolczystokomórkowy skóry ma już zdecydowanie większą tendencję do dawania przerzutów, jednakże zazwyczaj pojawiają się one w znajdujących się niedaleko od ogniska nowotworowego strukturach układu limfatycznego. Najgorzej bywa w przypadku czerniaka – ten rak skóry nie dość, że może szybko dawać przerzuty, to jeszcze mogą one umiejscawiać się w rozmaitych narządach – przerzuty czerniaka obserwować można bowiem np. w wątrobie, płucach czy mózgu.
Nowotwory skóry – co warto wiedzieć?
Liczne rodzaje raka skóry, który jest nowotworem pierwotnym oraz nacieków nowotworowych w obrębie skóry w postaci np. wysypek utrudniają samodzielne rozpoznanie zmian. Warto kierować się zasadą, że każda zmiana na skórze i błonach śluzowych, która nie znika samoistnie w okresie 2-3 tygodni, powinna zostać skonsultowana z lekarzem. Rak skóry w początkowym stadium nie boli, co jest dodatkowym zagrożeniem, bo brak odczuwanego dyskomfortu powoduje, że rezygnujemy z wizyty u lekarza.
Czerniak skóry wywodzi się z komórek barwnikowych skóry, czyli melanocytów. Często odznacza się barwą od zdrowej skóry, jednak na czerniaka może wskazywać również np. odbarwienie pieprzyka. Czerniak skóry rozwija się m.in. pod wpływem promieniowania słonecznego, które działa na skórę, powodując jej uszkodzenia oraz powstawanie wolnych rodników tlenowych.
Do zmian w obrębie komórek barwnikowych skóry często prowadzą poparzenia słoneczne, na które narażamy się, niewłaściwie korzystając z pięknej pogody. Słońce, choć jest niezbędne np. do wytwarzania witaminy D3, to może nam poważnie zaszkodzić. Promieniowanie słoneczne oraz korzystanie z solarium znacząco zwiększają ryzyko rozwoju czerniaka skóry, który w wielu przypadkach jest przyczyną przedwczesnego zgonu, bo wielu chorych zgłasza się do lekarza zbyt późno, gdy choroba doprowadzi do powstawania przerzutów, które wpływają na pogorszenie się ogólnego samopoczucia.
Czerniak skóry to bardzo groźny nowotwór złośliwy, który diagnozowany jest coraz częściej. Ma to związek z działaniem czynników mutagennych, do których zaliczamy przede wszystkim promieniowanie UV. W przypadku tego nowotworu bardzo duże znaczenie ma zdiagnozowanie zmiany na wczesnym etapie choroby, co znacząco poprawia rokowania.
Czy to nowotwór złośliwy. Czerniaka możemy rozpoznać po:
- nieregularnym kształcie zmiany,
- poszarpanych brzegach zmiany,
- zmianie koloru lub kształtu,
- wypukłym brzegu zmiany,
- wycieku wydzieliny z pieprzyka lub innej zmiany,
- dużej średnicy zmiany na skórze.
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Pacjentowi zaleca się wizyty kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza. Zwykle obejmują one kontrole w okresie po zabiegu operacyjnym, a następnie co 3 miesiące w ciągu pierwszego roku oraz co 6 miesięcy w ciągu kolejnych lat. Ważne jest samobadanie, czyli oglądanie samodzielnie skóry przez pacjenta i w razie zauważenia niepokojących zmian niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.
Ze względu na fakt, że promieniowanie słoneczne jest najważniejszym czynnikiem sprzyjającym powstawaniu raka skóry, głównym celem profilaktyki jest ograniczenie ekspozycji na UV, które powinno polegać na stosowaniu preparatów z filtrami przeciwsłonecznymi, ubrań ochronnych, ograniczeniu czasu spędzanego na wolnym powietrzu w godzinach największego nasłonecznienia i przebywanie w cieniu. W ciągu ostatnich 30 lat odkryto wiele mechanizmów mających wpływ na powstawanie różnych nowotworów skóry. Odkrycia te przyczyniły się do stworzenia środków ochronnych i chemioprewencyjnych, które zwiększają możliwości zapobiegania nowotworom.
Chemioprewencja to dziedzina powstała w wyniku oddziaływania wiedzy odnoszącej się do: kancerogenezy (powstawania komórek nowotworowych), biologii komórki, badań przesiewowych w kierunku raka lub wczesnego jego wykrywania. Na podstawie badań wiadomo, że selen chroni przed wystąpieniem raka podstawnokomórkowego, a retinoidy przed rogowaceniem słonecznym. Coraz popularniejszą formą zapobiegania nowotworom skóry jest zażywanie polifenoli (zawartych np. w zielonej herbacie), które mają właściwości antyoksydacyjne.
Najważniejszym elementem profilaktyki raka skóry jest unikanie promieniowania UV i maksymalne skrócenie czasu ekspozycji skóry na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Stosowanie preparatów przeciwsłonecznych jako pierwszej linii obrony przeciwnowotworowej oparte jest na wynikach kontrolowanych badań przeprowadzonych u pacjentów z dużym ryzykiem rozwoju raka, które wykazały, że codzienne używanie produktów o szerokim spektrum ochrony zmniejszyło liczbę zmian typu rogowacenia słonecznego.