U nas zapłacisz kartą
"Zagrożenie raka skóry na głowie"
Rak podstawnokomórkowy (carcinoma basocellulare)
Rak podstawnokomórkowy (carcinoma basocellulare) jest jednym z najczęstszych nowotworów skóry. To rak o miejscowej złośliwości, tzn. cechuje go powolny przebieg – rozrasta się miejscowo, naciekając podłoże i może wywołać zniszczenie tkanek otoczenia. Rak podstawnokomórkowy niezwykle rzadko powoduje przerzuty (jeden przerzut na 4000 raków). Częściej występuje u osób w starszym wieku. Objawem raka podstawnokomórkowego jest perełkowaty guzek o błyszczącej i gładkiej powierzchni. Guzek taki może się rozrastać odśrodkowo, tworząc większą zmianę. Raki podstawnokomórkowe zwykle są umiejscowione na twarzy – głównie na czole, w okolicach oczodołów i nosa, na plecach, rzadziej na kończynach górnych i dolnych. Wyróżnia się kilka odmian raków podstawnokomórkowych.
Fot. Rak podstawnokomórkowy (owrzodzenie w okolicy ciemieniowej skóry owłosionej głowy)
Niepokojące objawy świadczące o nowotworach głowy i szyi
Początkowo wiele nowotworów głowy i szyi rozwija się bez jakichkolwiek zauważalnych symptomów, czasem przez wiele lat. W innych przypadkach objawy są mało specyficzne, przywodzące na myśl zwykłe przewlekłe infekcje. Z czasem jednak dolegliwości stają się coraz bardziej uciążliwe i upośledzają zdolność codziennego funkcjonowania.
Do nieprawidłowości, które powinny wzbudzać czujność należą:
- niegojące się owrzodzenia w obrębie jamy ustnej i na wargach,
- nietypowy nalot w jamie ustnej,
- niedrożność lub krwawienia z nosa,
- zaburzenia czucia i ruchomości oraz pieczenie języka,
- przewlekła chrypa utrzymująca się nawet przez kilka lat,
- trudności z przełykaniem pokarmów i śliny oraz związany z tym ból,
- zaburzenia mowy, węchu, smaku oraz słuchu,
- zaburzenia oddychania,
- zaburzenia równowagi, zawroty głowy.
Utrzymywanie się tego typu dolegliwości powinno stanowić wskazanie do jak najszybszej konsultacji lekarskiej. Tak jak w przypadku innych chorób onkologicznych, czas diagnozy i wdrożenia leczenia ma fundamentalne znaczenie dla rokowań. Choroba nie cofnie się samoistnie, zatem czekanie na bieg wydarzeń z każdym dniem zmniejsza szanse przeżycia.
Diagnostyka nowotworów głowy i szyi
Diagnostyka nowotworów głowy i szyi jest wielostopniowa. W pierwszej kolejności lekarz przeprowadza wywiad ze szczególnym uwzględnieniem takich aspektów jak:
- opis występujących objawów,
- czas utrzymywania się symptomów,
- istnienie czynników ryzyka.
Specjalista ocenia też naocznie części ciała, co do których istnieje podejrzenie rozwoju nowotworu (badanie laryngologiczne), a także analizuje ewentualnie występujące zaburzenia połykania, czucia, widzenia, węchu, smaku, słyszenia i równowagi. Po wstępnym uprawdopodobnieniu podejrzenia, w zależności od potrzeb zlecone mogą być następujące badania obrazowe:
- tomografia komputerowa,
- rezonans magnetyczny,
- USG węzłów chłonnych.
Kluczowa dla diagnozy jest jednak biopsja, czyli pobranie wycinka do oceny histopatologicznej. Materiał najczęściej pozyskuje się z ogniska pierwotnego, ale czasem też z zajętych okolicznych węzłów chłonnych. Badanie to pozwala potwierdzić nowotwór, a także określić jego charakter, stopień złośliwości oraz zaawansowanie. Ma to kluczowe znaczenie przy wyborze optymalnej metody leczenia.
Ponieważ większość pacjentów trafia do lekarza zbyt późno, przypadkiem albo w związku z dużym progresem trwającej od dawna choroby, warto wiedzieć, że można się też diagnozować przesiewowo, profilaktycznie.
Służą temu różne inicjatywy, takie jak sfinansowany z funduszy europejskich ogólnopolski program badania nowotworów głowy i szyi, wart 20 milionów złotych i przewidujący sprawdzenie stanu zdrowia około 70 tysięcy osób z grup podwyższonego ryzyka (wiek 40-65 lat, palacze, alkoholicy, zakażeni HPV).