Skuteczne Zarządzanie Silną Reakcją Alergiczną - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia

Reakcja alergiczna – rodzaje, objawy, leczenie

Reakcja alergiczna to odpowiedź układu odpornościowego człowieka na kontakt z alergenem. Objawy reakcji alergicznej najczęściej pojawiają się na skórze i błonach śluzowych, w przewodzie pokarmowym oraz w drogach oddechowych. Dowiedz się, jakie czynniki mogą wywołać reakcje alergiczne oraz na czym polega ich diagnostyka i leczenie. Jak powstają reakcje alergiczne? Jakie są ich rodzaje?

Reakcja alergiczna jest wynikiem pobudzenia układu odpornościowego, wywołanego przez określoną substancję. Czynnik wywołujący reakcję alergiczną nazywany jest alergenem. Reakcja alergiczna może przebiegać gwałtownie lub mieć charakter przewlekły. Schorzenia powstające w wyniku reakcji alergicznej to między innymi astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, alergiczny nieżyt nosa, a także alergie pokarmowe.

Spis treści

  1. Reakcja alergiczna – jak powstaje?
  2. Reakcja alergiczna – rodzaje
  3. Reakcja alergiczna – objawy
  4. Reakcja alergiczna – czynniki wywołujące
  5. Reakcja alergiczna – diagnostyka
  6. Reakcja alergiczna – leczenie

Reakcja alergiczna – co robić, ile trwa, typy reakcji alergicznych

Reakcja alergiczna na twarzy, na skórze, występująca miejscowo lub na całym ciele – istnieją różne typy reakcji alergicznych, objawy zależą od rodzaju alergii i zajętego narządu. Przyczyny uczuleń również są zróżnicowane – występują reakcje alergiczne na ugryzienie pluskwy lub owada (np. uczulenie na komary), na antybiotyk, na tatuaż, po alkoholu, po szczepieniu, na składniki kosmetyków (np. na kwas hialuronowy), na proszek do prania. Co robić i jak reagować w przypadku reakcji alergicznej? Jakie są typy reakcji alergicznych i czy silna reakcja alergiczna jest groźna? Jak odróżnić rumień wędrujący od reakcji alergicznej?

Reakcje alergiczne – odpowiedzi na często zadawane pytania

Jak odróżnić rumień wędrujący od reakcji alergicznej?

Najczęściej reakcja alergiczna na kleszcza pojawia się niemal od razu po ugryzieniu, a rumień – może wystąpić nawet po kilku godzinach od ugryzienia. Uwaga! Nie lekceważ objawów i nie diagnozuj się sam, zawsze w takim przypadku skonsultuj się z lekarzem.

Czy ostra reakcja alergiczna jest groźna dla zdrowia?

Tak, ostra i silna reakcja alergiczna może być groźna dla zdrowia – jeśli występują niepokojące objawy lub podejrzenie wstrząsu, należy jak najszybciej wezwać pogotowie.

Reakcja alergiczna po jakim czasie występuje?

W przypadku reakcji natychmiastowych – nawet po kilku minutach do ok. 2-3 godzin, w niektórych przypadkach (np. reakcje opóźnione) objawy mogą wystąpić nawet po kilkudziesięciu godzinach.

Silna reakcja alergiczna u dziecka – co robić?

Natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe, gdy występują niepokojące objawy reakcji alergicznych lub wstrząsu anafilaktycznego – szczególnie gdy występują ciężkie objawy ze strony układu oddechowego.

Wapno na reakcje alergiczne – czy to dobra metoda?

Wapń (potocznie w tym kontekście „wapno”) dawniej był zalecany jako środek wspomagający leczenie alergii (szczególnie na reakcje uczuleniowe skórne). Dziś zastosowanie wapnia w leczeniu alergii czy reakcji alergicznych nie jest już oficjalnie rekomendowane. Nie przyjmuj leków na własną rękę – skonsultuj się z lekarzem.

Autor: Katarzyna Górska

Bibliografia:

  • Interna Szczeklika, P. Gajewski, A. Szczeklik, 2021
  • https://emedicine.medscape.com/article/136217-overview
  • https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/wartowiedziec/57558,objawy-alergii

Reakcja alergiczna – objawy

Istotą reakcji alergicznej jest stan zapalny, powstający w wyniku pobudzenia układu immunologicznego. Objawy reakcji alergicznej miewają różny zasięg. W wielu przypadkach reakcja alergiczna rozwija się w narządzie, który ma bezpośredni kontakt z alergenem. Mówimy wówczas o reakcji alergicznej narządowo swoistej.

W przypadku alergenów wziewnych (np. pyłki traw), objawy dotyczą głównie spojówek, błony śluzowej nosa oraz dróg oddechowych. Z kolei alergeny pokarmowe mogą wywoływać objawy pochodzące z przewodu pokarmowego (wzdęcia, biegunki).

Musimy jednak pamiętać, że układ immunologiczny człowieka stanowi integralną całość. Pobudzenie określonej grupy komórek odpornościowych przez alergen może wywołać reakcję alergiczną, której skutki będą widoczne w pozornie odległym narządzie (przykładowo – wyprysk na skórze po zjedzeniu uczulającego pokarmu).

Przykładem najcięższej, uogólnionej reakcji alergicznej, jest anafilaksja. W przebiegu anafilaksji, objawy alergii rozwijają się bardzo gwałtownie i dotyczą jednocześnie wielu narządów. Najpoważniejszą formą anafilaksji jest wstrząs anafilaktyczny, w którym dochodzi do nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi.

Najskuteczniejszym sposobem leczenia wstrząsu anafilaktycznego jest natychmiastowe podanie domięśniowe adrenaliny. Osoby z tendencją do ciężkich reakcji alergicznych zwykle posiadają przy sobie dawkę tego leku. Częstość występowania schorzeń związanych z reakcjami alergicznymi systematycznie wzrasta.

Objawy alergii najczęściej dotyczą trzech układów

Objawy reakcji alergicznych w większości przypadków dotyczą trzech narządów (układów) w organizmie człowieka:

  • dróg oddechowych,
  • przewodu pokarmowego
  • oraz skóry.

Uczulenie na alergeny obecne w powietrzu najczęściej wywołuje alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek lub astmę oskrzelową.

Alergiczny nieżyt nosa objawia się:

Alergia: jak organizm reaguje na alergeny

W odpowiedzi organizmu na alergeny bierze udział wiele różnych komórek układu odpornościowego (zwanego także immunologicznym) i wytwarzanych przez nie substancji. Komórki układu immunologicznego, m.in. granulocyty kwasochłonne (i), komórki tuczne (mastocyty) i limfocyty, oraz przeciwciała – immunoglobuliny klasy E (IgE), bronią organizm przed zagrażającymi mu czynnikami, np. mikroorganizmami. Niekiedy jednak komórki te rozpoznają nieszkodliwe alergeny jako groźne i zapoczątkowują odpowiedź prowadzącą do uczulenia na nie organizmu chorego.

Na początku alergen rozpoznawany jest przez komórki dendrytyczne (które można porównać do zwiadowców). Prezentują je one komórkom zwanym limfocytami T, pełniącym rolę „dowódców”, regulujących działanie układu immunologicznego, które z kolei zlecają limfocytom B wytwarzanie przeciwciał, tzw. immunoglobulin E (IgE). Skłonność do wytwarzania IgE jest dziedziczna i nosi nazwę atopii. Choroby, w których pierwszoplanową rolę odgrywa IgE nazywa się IgE-zależnymi lub atopowymi.

  • alergiczny nieżyt nosa IgE-zależny
  • alergiczne zapalenie spojówek IgE-zależne
  • wyprysk atopowy
  • astma alergiczna IgE-zależna
  • pokrzywka IgE-zależna
  • obrzęk naczynioruchowy IgE-zależny.

Immunoglobuliny E, łącząc się z komórkami tucznymi (które można porównać do szeregowców walczących na pierwszej linii frontu), występującymi w tkankach chorego, pobudzają je do wydzielania silnych substancji i powodują napływ wielu komórek zapalnych, m.in. eozynofili i limfocytów (zob. ryc. poniżej).

Przebieg odpowiedzi na alergen można podzielić na dwie fazy: wczesną i późną (zob. ryc. poniżej). Faza wczesna rozpoczyna się natychmiast po kontakcie z alergenem i jest spowodowana substancjami uwalnianymi przez komórkę tuczną (jedną z najważniejszych z nich jest histamina). Substancje te powodują rozszerzenie naczyń (dlatego może dojść do spadku ciśnienia tętniczego) oraz zwiększenie ich przepuszczalności (co odpowiada za pojawienie się łzawienia oczu, kataru i swędzącej wysypki). Drażnią zakończenia nerwowe, co przejawia się świądem i kichaniem. Mogą także spowodować obrzęk krtani i skurcz oskrzeli, dlatego chory odczuwa duszność, a podczas oddychania pojawiają się świsty (zobacz: Objawy alergii).


Pobudzenie określonej grupy komórek odpornościowych przez alergen może wywołać reakcję alergiczną, której skutki będą widoczne w pozornie odległym narządzie przykładowo wyprysk na skórze po zjedzeniu uczulającego pokarmu.

Czytaj dalej...

seryjne kichanie podczas odkurzania w alergii na alergeny kurzu domowego , ból brzucha i biegunka po zjedzeniu orzeszków w alergii pokarmowej , nagła duszność po pogłaskaniu kota alergia na jego alergeny obecne w ślinie i sierści.

Czytaj dalej...

W nagłej sytuacji, gdy nie masz możliwości skontaktowania się z lekarzem, a zabraknie Ci adrenaliny, poproś o pomoc farmaceutę, który po zebraniu krótkiego wywiadu może wystawić receptę i wydać niezbędny lek.

Czytaj dalej...

Leki przeciwhistaminowe W niektórych przypadkach dermatolog może zalecić przyjmowanie leków przeciwhistaminowych, które pomagają złagodzić objawy alergii na twarzy, takie jak swędzenie i zaczerwienienie.

Czytaj dalej...