U nas zapłacisz kartą
Reakcja alergiczna na krem do twarzy - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
Czym jest uczulenie na twarzy?
Reakcja alergiczna na twarzy może być związana z działaniem środków chemicznych zawartych w kosmetykach, leków, produktów spożywczych, promieni słonecznych i wielu innych czynników. Zazwyczaj ma charakter kontaktowy, ale niekiedy też pokarmowy (efekt nietolerancji znajdujących się w jedzeniu białek). Należy pamiętać, że pojęcie reakcji alergicznej używane jest w szerokim rozumieniu, niekiedy stricte medycznym, niekiedy potocznym. Objawy uczulenia na twarzy mogą być efektem różnych mechanizmów, z których najważniejsze i najbardziej typowe to:
Niezależnie od mechanizmu, uczulenie na twarzy może się manifestować poprzez takie symptomy, jak:
- wysypka alergiczna, kaszka, krosty, grudki, pęcherze,
- opuchlizna, czerwone plamy,
- pieczenie, swędzenie.
Niekiedy towarzyszą temu objawy ogólnoustrojowe: podniesiona ciepłota ciała, uczucie rozbicia, gorsze samopoczucie.
Alergia na kosmetyki: objawy
Objawy alergii na kosmetyki możemy dostrzec wszędzie, gdzie substancje alergizujące zostały użyte. Jako że najczęściej aplikujemy preparaty na twarz, objawy alergii zauważymy na policzkach, powiekach, czole. Alergia na kosmetyki objawia się w postaci kontaktowego zapalenia skóry. Pojawia się więc świąd skóry, staje się ona zaczerwieniona, sucha. Rzadziej – w poważniejszych przypadkach - na jej powierzchni można dojrzeć pęcherze i zgrubienia, staje się ona złuszczona. W sytuacji wystąpienia lżejszych objawów wystarczy zaprzestać używania kosmetyku wywołującego alergię, natomiast silniejsze objawy wymagają konsultacji z dermatologiem.
Przede wszystkim, aby nie musieć leczyć alergii na kosmetyki, warto jej zapobiegać. Jak to zrobić? Wykonując próbę alergiczną przed użyciem preparatu: w miejscu zetknięcia ucha i policzka należy nanieść niewielką ilość preparatu i obserwować, czy skóra nie reaguje alergicznie. W przypadku wystąpienia alergii na kosmetyki należy zaprzestać stosowania kosmetyku, który ją powoduje.
Najmocniejszą formą walki z alergią na kosmetyki jest immunoterapia swoista (STI). Osoba uczulona otrzymuje szczepionki, w których stopniowo wzrasta zawarta w nich dawka alergenu, który wywołuje u niej uczulenie. Immunoterapia nie tylko hamuje rozwój alergii, ale również skutkuje tym, że dana osoba przestaje być uczulona na konkretne alergeny. Warto jednak dodać, że immunoterapia jest wieloletnim procesem, więc na rezultaty trzeba poczekać. Zastosowanie tej metody wymaga wcześniejszych kontroli u dermatologa oraz musi być poprzedzone testami skórnymi i oznaczeniami stężenia swoistych immunoglobin IgE w surowicy krwi.
Czym jest uczulenie na kosmetyki?
Kosmetyki to substancje, które stosuje się na naskórek, włosy, paznokcie, błony śluzowe, usta czy narządy płciowe w celu ich oczyszczania, utrzymywania przyjemnego zapachu czy osłaniania. Podzielić je można na 2 typy:
Za większość reakcji alergicznych odpowiada ten pierwszy rodzaj. Natomiast kosmetyki, które mają krótszy kontakt z organizmem, ponieważ są spłukiwane, rzadziej uczulają.
Ryzyko uczulenia na kosmetyki wzrasta też w przypadku:
- dłuższej ekspozycji na alergen,
- aplikacji środka na skórę podrażnioną,
- wrażliwszego miejsca aplikacji - szczególnie narażona jest skóra powiek,
- zbyt częstego nakładania kosmetyku.
Reakcję alergiczną wywołują zawarte w preparatach:
- konserwanty,
- emulgatory,
- antyoksydanty,
- filtry przeciwsłoneczne.
Ustawodawca już pod koniec lat 90. XX wieku dostrzegł potrzebę informowania klientów o potencjalnych zagrożeniach, dlatego od 1998 r. wszystkie kosmetyki muszą zawierać informacje dotyczące listy ich składników.
Należy zwrócić uwagę na różne mechanizmy powstawania alergii na kosmetyki. Zazwyczaj w takim przypadku dochodzi do nadwrażliwości na hapteny, inaczej drobnocząsteczkowe substancje obce znajdujące się w preparacie. Gdy przekroczą one barierę skórną i połączą się z białkami organizmu, zmienią ich kształt. Tak odmienione białka mogą zostać potraktowane przez organizm jako element obcy - u części osób są one dobrze tolerowane, jednak u niektórych mogą wywołać reakcję alergiczną.
W klasyfikacji ICD-10 wskazuje się na alergiczne kontaktowe zapalenie skóry wywołane kosmetykami (L23.2). Z kolei w ICD-11 wymienionych jest kilka typów alergii kontaktowej spowodowanej przez kosmetyki. Są to alergie wywołane przez:
- XM1LY7 - seskwioleinian sorbitanu,
- XM4HE0 - alkohol lanolinowy,
- XM8YJ6 - kolofonium,
- XM0MS1 - balsam peruwiański.
Kosmetyki pielęgnacyjne i do makijażu. Które częściej uczulają?
Reakcje alergiczne mogą wywołać zarówno kosmetyki pielęgnacyjne, jak i do makijażu. Nie ma reguły, które preparaty stanowią większe zagrożenie. Wszystko zależy od indywidualnych cech konkretnej osoby. Co do zasady, najczęściej uczulają kosmetyki przeznaczone do skóry ust i powiek. Właśnie w tych miejscach skóra jest najbardziej delikatna i podatna na uszkodzenia.
Kontaktowe zapalenie skóry zazwyczaj wywołują kosmetyki do pielęgnacji o właściwościach nawilżających. Z kolei produkty do makijażu znajdują się na tej liście tuż za nimi - wynika z danych przedstawionych przez lekarza okulistę,, prof. dr hab. n. med. A. Grzybowskiego.
Wówczas należy liczyć się z możliwą reakcją alergiczną na twarzy. Jeżeli alergia jest silna, jej objawy mogą dotknąć całego ciała i rozwinąć się w formie:
- wysypki,
- swędzenia,
- opuchlizny,
- objawów związanych z utrudnionym oddychaniem.
W przypadku kosmetyków do włosów, alergia będzie też odczuwalna na skórze głowy - skóra może swędzieć, a włosy stać się podatne na wypadanie.
Kosmetyki pielęgnacyjne
Reakcja alergiczna to nic innego jak odpowiedź układu immunologicznego na podrażniający składnik. Jeżeli dyskomfort pojawia się bezpośrednio po aplikacji kosmetyku, zazwyczaj mamy do czynienia z nadwrażliwością skóry. Natomiast, gdy występuje dopiero po kilku godzinach w miejscu aplikacji preparatu, wówczas mamy do czynienia z reakcją alergiczną.
Wybór preparatów do pielęgnacji skóry lub włosów jest tym bardziej trudny, ponieważ uczulać mogą wszystkie kosmetyki, nawet te, które są przeznaczone do skóry wrażliwej i problematycznej. Reakcja zależy od tego, jakie właściwości ma naskórek oraz jaki jest jego próg tolerancji na konkretne składniki.
W kontekście kosmetyków do pielęgnacji należy uważać na:
- kremy, m.in. do twarzy, pod oczy, do rąk,
- maseczki do twarzy,
- balsamy do ciała,
- płyny do kąpieli, żele do mycia,
- szampony do włosów,
- farby do włosów,
- antyperspiranty.
Uczulenie na słońce na twarzy
Alergia na twarzy może być powodowana działaniem promieni słonecznych. Wyróżnia się pięć podstawowych postaci tak zwanej fotodermatozy:
- idiopatyczna, czyli samoistna, o nieznanym podłożu,
- egzogenna, występująca w skojarzeniu ze światłoczułymi czynnikami zewnętrznymi, takimi jak leki czy kosmetyki),
- endogenna, najczęściej związana z zaburzeniami metabolizmu,
- uwarunkowana genetycznie,
- schorzenia nasilające się pod wpływem promieniowania UV.
Idiopatyczne uczulenie od słońca na twarzy występuje najczęściej u dzieci, rzadziej u osób dorosłych. Jego mechanizm nie jest znany, wiadomym jednak jest, że jedynym czynnikiem uczulającym są promienie słoneczne. Jest to nieprawidłowa reakcja skóry na dawkę światła, będącą całkowicie obojętną dla osób nieuczulonych.
Niezwykle złożonym zagadnieniem jest uczulenie na twarzy od słońca o charakterze egzogennym. W tym przypadku specjaliści wyróżniają reakcje:
- fototoksyczne, powodowane przez substancje reagujące ze słońcem, w tym składniki perfum, kosmetyków, leków, pokarmów. Wymienić w tym kontekście można m.in. piżmo, kurkumę czy dziurawca. Problem ten występuje u osób zdrowych i nie ma charakteru alergii w sensie ściśle medycznym. Reakcja ta przypomina nieco oparzenie słoneczne. W wyniku działania substancji fototoksycznych i promieni słonecznych, powstają duże ilości reaktywnych form tlenu (wolnych rodników), co prowadzi do uszkodzenia keratynocytów (komórek naskórka).
- fotoalergiczne, wywołane nieprawidłową reakcją układu odpornościowego na określony alergen, aktywowany przez promieniowanie UV (zachodzi więc mechanizm typowy dla alergii). W tym kontekście najczęściej mówi się o lekach, zwłaszcza przeciwbólowych oraz antybiotykach.
Uczulenie na słońce objawia się na różne sposoby. Najczęściej występujące symptomy na twarzy, to:
