Objawy silnej reakcji alergicznej - Poznaj znaki i sposoby radzenia sobie
Spis treści:
- Czym jest reakcja alergiczna?
- Objawy reakcji alergicznej
- Typy reakcji alergicznej
- Reakcja alergiczna typu I
- Reakcja alergiczna typu II
- Reakcja alergiczna typu III
- Reakcja alergiczna typu IV
Reakcja alergiczna jest odpowiedzią układu odpornościowego na działanie konkretnego alergenu. W wyniku reakcji uczuleniowej w organizmie wytwarzają się substancje białkowe, a jednocześnie dochodzi do pobudzenia limfocytów T. W konsekwencji cały ten proces wywołuje stan zapalny.
Stany zapalne i objawy reakcji alergicznych powstają w wyniku uwalniania w organizmie takich substancji, jak histamina, związane z układem immunologicznym leukotrieny, biorące udział w odpowiedzi odpornościowej cytokiny – i innych.
Warto wiedzieć, że reakcja alergiczna może występować z różnym nasileniem i w różnych obrębach ciała:
- reakcja alergiczna w obrębie jednego narządu – np. objawy uczulenia dotyczą tylko oczu lub uczulenie na twarzy,
- reakcja alergiczna obejmująca cały układ – np. objawy uczulenia w przebiegu astmy dotyczą całego układu oddechowego.
Dodatkowo alergiczne reakcje mogą występować tylko sezonowo (np. uczulenie na pyłki), całorocznie (uczulenie na roztocza), ujawniać się nagle – bez świadomości o ich istnieniu (np. reakcja alergiczna na tatuaż) czy po kontakcie z konkretnym alergenem (np. alergia na lateks).
Szczególnie niebezpieczna jest silna reakcja alergiczna – ostry przebieg może obejmować m.in. wstrząs anafilaktyczny, czyli najsilniejszy typ reakcji uczuleniowej.
Uczulenie na twarzy – przyczyny alergii. Co wywołuje uczulenie na twarzy?
Przyczyny reakcji alergicznej na twarzy mogą być różne. Jednak wysypka alergiczna najczęściej spowodowana jest bezpośrednim kontaktem alergenu ze skórą – alergia kontaktowa lub spożyciem pokarmu, w którym zawarty jest czynnik alergizujący – alergia pokarmowa.
Co może wywołać uczulenie? Wśród przyczyn reakcji alergicznych na twarzy znajdują się między innymi:- uczulenie na kosmetyki – kremy, maseczki i inne
- uczulenie na słońce , a także zimno czy wiatr
- alergia na mleko, truskawki i inne produkty spożywcze
- alergia na kota
- uczulenie na gluten
- uczulenie na alkohol
Jak widać praktycznie wszystko może być alergenem i wywołać alergię na twarzy, dlatego istotne jest dotarcie do źródła choroby. Chory powinien przeanalizować swoją dotychczasową pielęgnację oraz dietę, a także wziąć pod uwagę warunki atmosferyczne jak długotrwała ekspozycja na słońce czy wiatr. Przydatna może okazać się dieta eliminacyjna lub zaprzestanie stosowania nowego kosmetyku do codziennej pielęgnacji skóry i obserwacja zmian skórnych. Dlatego warto dowiedzieć się jakie alergeny powodują uczulenie aby można było skutecznie z nimi walczyć.
Typy reakcji alergicznej
Podział reakcji na typy sięga lat 60. ubiegłego stulecia, wg klasyfikacji Gella-Coombsa są to 4 rodzaje reakcji alergicznych:
Reakcja alergiczna typu I
To tzw. reakcja natychmiastowa, występująca najczęściej i wywołująca najczęstsze objawy i choroby alergiczne (np. astma oskrzelowa, alergiczny nieżyt nosa). Mechanizmem jest tu reakcja przeciwciał klasy IgE na dany alergen.
Reakcja alergiczna typu II
To tzw. reakcja cytotoksyczna, mechanizm polega na reakcji przeciwciał klas IgM i IgG oraz antygenu na błonie komórkowej. Przykłady takich reakcji to m.in. niedokrwistość hemolityczna, choroba hemolityczna noworodka.
Reakcja alergiczna typu III
Ten typ reakcji to tzw. reakcja kompleksów immunologicznych (to kompleks antygen-przeciwciało – wiązanie antygenu z jego swoistym przeciwciałem). Przykłady to: Zjawisko Arthusa, zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych.
Reakcja alergiczna typu IV
To reakcja opóźniona (inaczej nazywana reakcją komórkową). Cechą charakterystyczną są objawy reakcji alergicznej występujące po ok. 72 godzinach od kontaktu z alergenem. Przykładem jest wyprysk kontaktowy alergiczny (inaczej kontaktowe alergiczne zapalenie skóry).
Co może być alergenem i w wyniku czego występują reakcje? Często występujące rodzaje reakcji alergicznych:
- na ukąszenie pluskwy,
- na leki,
- na ugryzienie komara,
- po kleszczu,
- na antybiotyki,
- na krem do twarzy,
- na mleko,
- na kota,
- po szczepieniu,
- na słońce,
- na pyłki,
- na orzechy,
- na kwas hialuronowy,
- na czosnek,
- na gluten,
- na suplementy i witaminy.
Objawy reakcji alergicznej
Jakie mogą być objawy reakcji alergicznej? Układ odpornościowy każdego z nas może reagować nieco inaczej w przebiegu alergii, a dodatkowo objawy wynikają z rodzaju zajętego układu.
Częste objawy reakcji alergicznej:
- wodnisty katar, zatkany nos, swędzenie w obrębie nosa, częste kichanie – objawy reakcji alergicznej w przebiegu kataru siennego,
- duszności, duszący kaszel, ciężki oddech, trudności z oddychaniem – objawy reakcji alergicznej w astmie oskrzelowej,
- uczulenie na twarzy, na skórze, sucha skóra, wypryski, swędzenie – objawy reakcji alergicznej w przebiegu atopowego zapalenia skóry,
- bóle brzucha, nudności, mdłości, wymioty – reakcje alergiczne w wyniku alergii pokarmowych,
- łzawienie oczu, czerwone oczy, pieczenie i obrzęki powiek – częste objawy występujące w wyniku alergicznego zapalenia spojówek,
- spadek ciśnienia tętniczego, duszności, utrata przytomności, obrzęki, wymioty – takie objawy mogą wskazywać na wstrząs anafilaktyczny.
Wstrząs anafilaktyczny – zagrożenie życia
Osoby ze stwierdzoną anafilaksją zawsze powinny mieć przy sobie adrenalinę. Dotyczy to również dzieci. Lekarz przepisuje lek w ampułkostrzykawce, którą trzeba użyć w przypadku wstrząsu. Taka gwałtowna reakcja organizmu może skończyć się utratą przytomności, a nawet życia.
- Jeśli dziecko bardzo mocno reaguje na alergeny, lekarz może przepisać epinefrynę (adrenalinę) w strzykawce.
- Dziecko musi ją mieć zawsze przy sobie – podanie leku jest bardzo proste.
- Powiadom o tym nauczycieli i opiekunów na każdych zajęciach, koloniach i wycieczkach. Przedstaw im instrukcję postępowania. Zaopatrz w nią dziecko.
Wstrząs może wywołać każdy alergen, na który jest uczulony człowiek. Jednak najczęściej wynika z bardzo silnej reakcji na:
- podanie leku, który uczula – np. penicyliny, aspiryny
- pokarm – np. orzechy, ryby, skorupiaki, mleko
- ukąszenie przez owada – pszczołę, szerszenia, osę, mrówkę
- alergeny wziewne – np. sierść kota lub psa.
Objawy wstrząsu anafilaktycznego:
- zawroty głowy
- silne osłabienie
- kołatanie serca
- chrypka
- kaszel
- nieżyt nosa
- uczucie braku powietrza - duszność
- nudności, wymioty, ból brzucha
- drgawki
- nagły, szybki spadek ciśnienia krwi - skóra jest blada, chłodna, spocona
- ostatecznie może dojść do utraty przytomności
- jeśli nie zostanie udzielona pomoc – może dojść do obrzęku gardła, zamknięcia krtani i uduszenia.
Jeśli widzisz osobę z bardzo ostrą reakcją na alergen:
– szybko odizoluj ją od czynnika alergii, np. usuń żądło owada– podaj adrenalinę (jeśli ją masz) domięśniowo w boczną część uda
– niezwłocznie wezwij pogotowie.Lekarz decyduje, czy Twoje dziecko powinno mieć zawsze przy sobie adrenalinę. Jeśli jest to potrzebne, zadbaj, aby wiedzieli o tym nauczyciele czy opiekunowie na koloniach, obozach i w każdym nowym dla dziecka otoczeniu.