U nas zapłacisz kartą
Ostra reakcja alergiczna - Objawy, Przyczyny i Sposoby Leczenia
Alergia - co to takiego?
Uczulenie to rodzaj reakcji organizmu, którego nazwa wywodzi się z greki - od słów allos - inny i egros - reakcja. Alergia polega na nadmiernej i nieodpowiedniej reakcji układu odpornościowego na alergeny, które w przypadku prawidłowych reakcji organizm powinien ignorować. U osób, u których nie występuje uczulenie, potencjalne alergeny nie wywołują żadnych reakcji. U alergików - wręcz przeciwnie, alergen staje się przyczyną bardzo dotkliwych, a często i niebezpiecznych problemów.
Mechanizm powstawania i działania alergii jest dobrze znany. W chwili, gdy potencjalny alergik ma styczność z czynnikiem uczuleniowym, np. sierścią zwierzęca czy pyłkami roślin, jego układ immunologiczny wytwarza przeciwciała klasy IgE. Pobudzone zostaną również limfocyty T, przez co każdy kolejny kontakt z alergenem prowadzić będzie do wytworzenia stanu zapalnego o specyficznych właściwościach i objawach.
Uczulenia skórne występują u osób w każdym wieku. Alergie skórne u dzieci stanowią dość częsty problem dla rodziców niemowlaków i nieco starszych pociech, jednak równie często alergie ujawniają się u osób dorosłych.
Alergia - problem cywilizacyjny
W skali światowej od wielu lat odnotowuje się wzrost przypadków alergii - w samej Wielkiej Brytanii jest to wzrost w okolicach 5% w skali roku. Na całym świecie na różnorodne alergie cierpi około 10-30% całej populacji. Z tego powodu alergie uznaje się za poważny problem cywilizacyjny.
Choroby cywilizacyjne to choroby, które odpowiadają za nawet 40 milionów zgonów każdego roku. Jednym z najważniejszych czynników ich powstawania jest stan środowiska oraz tryb życia. Obydwa wymienione czynniki wyraźnie powiązane są z tempem rozwoju cywilizacyjnego. Zanieczyszczenia w powietrzu i wodzie, złe warunki pracy, przewlekły stres - każda z wymienionych przyczyn może skutkować rozwojem niebezpiecznych chorób, wśród których wymienić można na przykład nowotwory - ale również i alergie i choroby autoimmunologiczne.
Reakcje alergiczne – odpowiedzi na często zadawane pytania
Jak odróżnić rumień wędrujący od reakcji alergicznej?
Najczęściej reakcja alergiczna na kleszcza pojawia się niemal od razu po ugryzieniu, a rumień – może wystąpić nawet po kilku godzinach od ugryzienia. Uwaga! Nie lekceważ objawów i nie diagnozuj się sam, zawsze w takim przypadku skonsultuj się z lekarzem.
Czy ostra reakcja alergiczna jest groźna dla zdrowia?
Tak, ostra i silna reakcja alergiczna może być groźna dla zdrowia – jeśli występują niepokojące objawy lub podejrzenie wstrząsu, należy jak najszybciej wezwać pogotowie.
Reakcja alergiczna po jakim czasie występuje?
W przypadku reakcji natychmiastowych – nawet po kilku minutach do ok. 2-3 godzin, w niektórych przypadkach (np. reakcje opóźnione) objawy mogą wystąpić nawet po kilkudziesięciu godzinach.
Silna reakcja alergiczna u dziecka – co robić?
Natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe, gdy występują niepokojące objawy reakcji alergicznych lub wstrząsu anafilaktycznego – szczególnie gdy występują ciężkie objawy ze strony układu oddechowego.
Wapno na reakcje alergiczne – czy to dobra metoda?
Wapń (potocznie w tym kontekście „wapno”) dawniej był zalecany jako środek wspomagający leczenie alergii (szczególnie na reakcje uczuleniowe skórne). Dziś zastosowanie wapnia w leczeniu alergii czy reakcji alergicznych nie jest już oficjalnie rekomendowane. Nie przyjmuj leków na własną rękę – skonsultuj się z lekarzem.
Autor: Katarzyna Górska
Bibliografia:
- Interna Szczeklika, P. Gajewski, A. Szczeklik, 2021
- https://emedicine.medscape.com/article/136217-overview
- https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/wartowiedziec/57558,objawy-alergii
Leczenie anafilaksji
Leczenie wstrząsu anafilaktycznego polega głównie na podaniu adrenaliny. Aplikuje się ją domięśniowo w przednio-boczną powierzchnię uda. Dodatkowe leczenie, takie jak tlenoterapia, antyhistaminiki, glikokortykosteroidy czy leki rozkurczające oskrzela, pełni rolę drugorzędną. W przypadku zablokowania dróg oddechowych wykonuje się intubację, a gdy ta jest niemożliwa - lekarz wprowadza przez skórę małą rurkę dotchawiczo tak, by umożliwić choremu oddychanie.
Niestety nie są znane metody, które pozwoliłyby na całkowite uniknięcie powtórnego wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego. Najważniejsze jest ustalenie czynników wywołujących reakcję i unikanie ich w przyszłości. Osoba, u której wystąpił wstrząs, powinna być skierowana do poradni alergologicznej.
Alergolog może pobrać krew celem zbadania obecności antygenów. Dodatkowo, w późniejszym czasie warto zdecydować się na testy skórne. W niektórych przypadkach specjalistyczne ośrodki mogą wykonać dodatkowe próby prowokacyjne, polegające na podaniu w niewielkiej ilości substancji lub alergenu, który jest podejrzewany o wywoływanie anafilaksji.
Wizytę u wybranego specjalisty możesz umówić bez wychodzenia z domu za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.
Lepiej zapobiegać niż leczyć, dlatego należy unikać kontaktu z alergenami. Wizyta w poradni dietetycznej ułatwi przygotowanie jadłospisu, niezawierającego przeciwwskazanych składników pokarmowych. Jeśli jesteśmy uczuleni na leki, musimy każdorazowo poinformować o tym lekarza lub farmaceutę.
Adrenalina – zawsze pod ręką
Lekarz przepisze także adrenalinę oraz wyjaśni, jak się jej używa. Należy ją mieć zawsze przy sobie. Adrenalina poza lodówką ma określony termin przydatności, który należy monitorować, by w razie potrzeby zawczasu udać się do alergologa lub lekarza pierwszego kontaktu po nową receptę. W nagłej sytuacji, gdy nie masz możliwości skontaktowania się z lekarzem, a zabraknie Ci adrenaliny, poproś o pomoc farmaceutę, który po zebraniu krótkiego wywiadu może wystawić receptę i wydać niezbędny lek.