Ostra reakcja alergiczna - Objawy, Przyczyny i Sposoby Leczenia

Sposoby leczenia pokrzywki

Terapia pokrzywki musi być prowadzona przez lekarza i należy unikać samoleczenia.

  1. Unikanie czynnika wyzwalającego (np. alergenu, czynnika fizycznego itp.), jeśli został zidentyfikowany. W razie pokrzywki pokarmowej konieczne może być zastosowanie diety eliminacyjnej (ustąpienie zmian skórnych następuje po 2–3 tyg.).
  2. Unikanie czynników nasilających lub wywołujących pokrzywkę: leki (kwas acetylosalicylowy, inne NSLPZ, opioidy), alkohol, stres psychiczny.
  3. Leczenie choroby podstawowej, jeśli pokrzywka ma charakter wtórny, czyli jest spowodowana inną chorobą.

Leczenie farmakologiczne

Podstawowymi lekami wykorzystywanymi w terapii pokrzywki są leki przeciwhistaminowe, które zmniejszają świąd skóry i powodują zanikanie bąbli pokrzywkowych. Leki przeciwhistaminowe skuteczne w leczeniu pokrzywki to: bilastyna, cetyryzyna, desloratadyna, feksofenadyna, lewocetyryzyna, loratadyna i rupatadyna.

U pacjentów z pokrzywką wywoływaną wysiłkiem fizycznym (z anafilaksją lub bez niej) lekarz może zalecić zapobiegawczo leki przeciwhistaminowe w celu zmniejszenia częstości występowania lub nasilenia objawów. Pacjentom, u których wystąpiła reakcja anafilaktyczna lub obrzęk naczynioruchowy krtani, lekarz może zalecić noszenie przy sobie ampułkostrzykawki z adrenaliną lub autowstrzykiwacza z adrenaliną do samodzielnego podania w razie konieczności.

Jak często występuje pokrzywka?

Ostrej pokrzywki doświadcza w ciągu życia 10–20% osób. Zdecydowaną większość stanowi ostra pokrzywka trwająca od kilku godzin do 6 tygodni. Pokrzywka może wystąpić w każdym wieku. Ostra pokrzywka częściej występuje u dzieci i młodych dorosłych, a przewlekła – u kobiet w wieku 20–40 lat.


Fot. 1. Pokrzywka - bąbel pokrzywkowy


Fot. 2. Pokrzywka cholinergiczna

Objawem pokrzywki jest pojawienie się na skórze bąbli pokrzywkowych, które są swędzące (niekiedy bolesne lub piekące), porcelanowobiałe lub różowe, dobrze ograniczone, otoczone przez zaczerwienioną skórę (rumień). Bąble są wyniosłe ponad powierzchnię skóry, szybko powstają i zwykle szybko ustępują (

Pokrzywce najczęściej towarzyszy świąd, a czasem nawet zmiany mogą być bolesne lub powodować tzw. parestezje – nieprzyjemne wrażenia, takie jak mrowienie, drętwienie, pieczenie.

W pokrzywce przewlekłej objawy mogą występować codziennie lub okresowo (np. raz w tygodniu lub miesiącu). Często opisuje się dobowy cykl zmian, ale przebieg choroby bywa bardzo różny. Samoistne remisje (wycofanie się objawów) często zdarzają się w ciągu 12 miesięcy od początku choroby, ale u znacznego odsetka chorych objawy występują, przynajmniej okresowo, przez wiele lat.

  • zawroty głowy
  • uczucie silnego osłabienia
  • kołatanie serca
  • chrypka
  • uczucie braku powietrza
  • nudności i wymioty
  • obniżenie ciśnienia tętniczego.

Mogą one zwiastować pojawienie się wstrząsu anafilaktycznego.

Groźnym objawem jest także obrzęk naczynioruchowy, ponieważ w jego przebiegu może dojść do pojawienia się utrudnienia w oddychaniu, a nawet zgonu (najczęściej spowodowanym tak silnym obrzękiem, „opuchnięciem” tkanek gardła, że dochodzi do zamknięcia krtani i duszenia się chorego).

Co to jest anafilaksja?

Anafilaksja to ostra, ogólnoustrojowa reakcja alergiczna lub niealergiczna w odpowiedzi na obcy czynnik. Może być nim użądlenie owadów, pokarm, leki oraz czynnik fizyczny, np. zimno. Wstrząs zazwyczaj rozwija się od kilku minut do kilku godzin od kontaktu z obcą substancją.
Charakterystycznymi objawami anafilaksji są:

Wstrząs anafilaktyczny można podzielić ze względu na czynnik wywołujący i mechanizm zachodzącej reakcji. Wyróżniamy:

  • reakcję alergiczną (właściwą reakcję anafilaktyczną),
  • reakcję niealergiczną (reakcję anafilaktoidalną),
  • reakcję idiopatyczną (bez znanej przyczyny).

Reakcja anafilaktyczna, czyli reakcja alergiczna typu I, powstaje w wyniku połączenia obcej cząsteczki (antygenu) z przeciwciałem klasy IgE, co zapoczątkowuje całą kaskadę różnych procesów oraz uwolnienie do krwiobiegu substancji, takich jak histamina. Wśród czynników, które mogą wywołać reakcję anafilaktyczną wyróżniamy:

  • jad owadów błonoskrzydłych (np. osy),
  • pokarmy – orzeszki, mleko, owoce morza, cytrusy i jajka,
  • leki – antybiotyki,
  • alergeny wziewne – sierść zwierząt,
  • lateks.

Reakcja anafilaktoidalna, to inaczej anafilaksja niealergiczna. Jej przyczyną również są obce substancje. Przebieg reakcji jest podobny, jednak zachodzi bez udziału przeciwciał IgE. Czynnikiem wywołującym mogą być leki, alergeny pokarmowe oraz ich połączenia z naszymi własnymi białkami. Czasami do wystąpienia reakcji anafilaktoidalnej oprócz alergenu potrzebny jest drugi czynnik, którym może być wysiłek fizyczny, trwająca infekcja lub alkohol.


Stany zapalne i objawy reakcji alergicznych powstają w wyniku uwalniania w organizmie takich substancji, jak histamina, związane z układem immunologicznym leukotrieny, biorące udział w odpowiedzi odpornościowej cytokiny i innych.

Czytaj dalej...

Leki przeciwhistaminowe W niektórych przypadkach dermatolog może zalecić przyjmowanie leków przeciwhistaminowych, które pomagają złagodzić objawy alergii na twarzy, takie jak swędzenie i zaczerwienienie.

Czytaj dalej...

Jednak wysypka alergiczna najczęściej spowodowana jest bezpośrednim kontaktem alergenu ze skórą alergia kontaktowa lub spożyciem pokarmu, w którym zawarty jest czynnik alergizujący alergia pokarmowa.

Czytaj dalej...

Pobudzenie określonej grupy komórek odpornościowych przez alergen może wywołać reakcję alergiczną, której skutki będą widoczne w pozornie odległym narządzie przykładowo wyprysk na skórze po zjedzeniu uczulającego pokarmu.

Czytaj dalej...