Uczulenie kontaktowe na dłoniach - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia

Alergia kontaktowa, jak sobie pomóc?

Czasami wystarczy krótkie dotknięcie, żeby na skórze pojawił się czerwony ślad, obrzęk czy grudki wypełnione płynem. W jaki jeszcze sposób może objawiać się alergia kontaktowa i które substancje uczulają nas najmocniej?

Dotyczy dorosłych, jak i dzieci. Szacuje się, że w poszczególnych państwach Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych może na nią cierpieć od 12,5 nawet do 40,6 proc. osób[1]. Jest chorobą nabytą, wywołaną nadwrażliwością organizmu na substancje chemiczne o małej masie cząsteczkowej, czyli na tzw. hapteny. Bezpośredni kontakt z nimi powoduje zmiany skórne. Przy czym sam hapten nie jest szkodliwy dla organizmu, dopiero po wniknięciu do skóry i związaniu z obecnymi w niej białkami staje się alergenem i wywołuje obronną reakcję organizmu[2].

Alergia kontaktowa objawia się zmianami na skórze, najczęściej w miejscu zetknięcia z substancją uczulającą. Charakteryzuje się wystąpieniem grudek i pęcherzyków zlewających się w większe ogniska, rumieniem, łuszczeniem i swędzeniem. Zmiany rozwijają się zwykle w ciągu 24–48 godzin od kontaktu z alergenem. Z czasem mogą się także rozprzestrzeniać.

Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) – przyczyny

  1. Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
    • nikiel, np. biżuteria, wykończenia odzieży (zamki, guziki), okulary
    • chrom (metale, cement, skóra garbowana)
    • kobalt (metale, cement)
    • formaldehyd (odzież, lakier do paznokci, tworzywa sztuczne)
    • substancje zapachowe (perfumy, olejki eteryczne, kosmetyki)
    • balsam peruwiański (perfumy)
    • konserwanty (podłoże leków stosowanych miejscowo, kosmetyki)
    • przyśpieszacze wulkanizacji i przeciwutleniacze gumy (rękawiczki lateksowe, bielizna, buty, lycra, oleje techniczne)
    • leki (neomycyna, benzokaina)
    • barwniki (farby do włosów i tkanin)
    • kalafonia (kleje, papier, pokosty)
    • lanolina (kremy)
    • monomery akrylu (cement ortopedyczny).
      Czynniki ryzyka rozwoju alergicznego kontaktowego zapalenie skóry nie są znane, ale wydaje się, że duże znaczenie ma predyspozycja genetyczna.
  2. Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia
    Powstaje w wyniku kontaktu skóry ze stężoną substancją drażniącą (np. silne kwasy albo zasady, wybielacze) albo w wyniku przewlekłego działania mniej stężonej substancji powodującej wysuszenie skóry i uszkodzenie naskórka.
    Substancje drażniące:
    • mydła i detergenty
    • alkohole i środki odkażające
    • kwasy i ługi
    • rozpuszczalniki organiczne, smary, oleje techniczne, benzyna, olej napędowy
    • żywice i kleje
    • farby, tusze i werniksy
    • cement, beton, gips
    • środki owadobójcze i grzybobójcze
    • nawozy sztuczne
    • włókna szklane.
  3. Fotoalergiczne lub fototoksyczne kontaktowe zapalenie skóry
    Przyczyny fototoksycznego kontaktowego zapalenie skóry, to np. dziegieć, furokumaryny (np. psolareny stosowane leczniczo lub zawarte w owocach, zwłaszcza w limonkach i jarzynach), czerwień bengalska (stosowana w okulistyce), niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen).
    Przyczyny fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry, to np. kosmetyki z filtrem UV, substancje zapachowe, środki odkażające, leki przeciwgrzybicze.

Alergia kontaktowa – co to jest?

Wyprysk kontaktowy, nazywany również alergią kontaktową, to stan zapalny skóry, który powodowany jest przez różnego rodzaju czynniki. Pacjenci często określają swoją przypadłość bardziej potocznymi określeniami i opisują ją jako: wysypka kontaktowa, wyprysk alergiczny lub pokrzywka, choć należy mieć świadomość, że pokrzywka jest zupełnie innym schorzeniem dermatologicznym.

EKTOPIN to prebiotyczny emolient plus z ektoiną do stosowania w codziennej pielęgnacji skóry wrażliwej, suchej i atopowej dla dorosłych oraz dzieci już od 1. dnia życia

W powstawanie zmian skórnych w wyprysku kontaktowym zaangażowane są zarówno czynniki immunologiczne, jak i nieimmunologiczne, czyli niezwiązane z układem odpornościowym człowieka. Alergia kontaktowa to jedna z najczęstszych przyczyn wizyt w gabinetach dermatologicznych.

Alergia kontaktowa leczenie

Podstawą leczenia wyprysku kontaktowego jest wyeliminowanie ze środowiska (na tyle, na ile jest to możliwe) substancji uczulającej.

W przypadku uczulenia na nikiel należy zwrócić uwagę również na dietę pacjenta, ponieważ – jak już zostało wspomniane – metal ten można znaleźć w wielu pokarmach. Niestosowanie diety niklowej wiąże się często z brakiem poprawy klinicznej, mimo wyeliminowania tego metalu ze środowiska (nieużywanie metalowych sztućców czy biżuterii).

W przypadku zaostrzeń i obecności na skórze zmian chorobowych stosuje się typowo glikokortykosteroidy miejscowe, czyli w postaci kremów lub maści. Leki te mają potencjał przeciwzapalny i dość szybko przynoszą poprawę, choć nie powinniśmy ich stosować w sposób przewlekły.

Nie należy zapominać o dołączeniu do leczenia preparatów emolientowych, które poprawiają nawilżenie skóry, a także wspierają jej barierę ochronną. Na rynku możemy znaleźć emolienty z zawartością ektoiny w postaci balsamu. Substancja ta może okazać się korzystna w przebiegu alergii kontaktowej, ponieważ cechuje się działaniem przeciwzapalnym i ochronnym.

Ektoina sprzyja tworzeniu na powierzchni skóry wodnego płaszcza, który chroni przed działaniem szkodliwych czynników środowiskowych. Emolienty świetnie sprawdzą się również przy wyprysku z podrażnienia, ponieważ wspierają uzupełnianie uszkodzonej bariery naskórkowej (co jest w tym przypadku istotą choroby).

Konserwanty i substancje zapachowe

Mają za zadanie powstrzymywać rozwój pleśni i bakterii. Mowa o konserwantach, czyli o chemicznych substancjach dodawanych do kosmetyków, środków czystości, materiałów budowlanych i wielu innych produktów. Oprócz swojej dobroczynnej funkcji mogą mieć również silne działanie uczulające. Naukowcy od lat prowadzą badania dotyczące wpływu kolejnych konserwantów na organizm człowieka i dowodzą ich właściwości uczulających[9].

Substancje zapachowe to lotne związki odznaczające się charakterystycznym, na ogół przyjemnym zapachem. Wykorzystywane są w przemyśle chemicznym i spożywczym. Obecnie stosuje się nawet 3 tys. różnych aromatów. Wśród nich uczula około stu[10]. Alergia na substancje zapachowe może objawiać się w formie zmian skórnych na twarzy, w okolicy uszu, pach i na rękach.

Każde ubranie zwłaszcza dziecięce powinno zostać wyprasowane po praniu, ponieważ wysoka temperatura żelazka to idealny sterylizator, dzięki któremu skutecznie można się pozbyć wszelkich resztek drobnoustrojów, które mogą być dodatkowym czynnikiem alergizującym.

Czytaj dalej...

Uczulenie na tusz od tatuażu może być spowodowane przez różne składniki, takie jak metale nikiel, kadm, miedź, chrom, kobalt, mangan, aluminium, tlenek żelaza, rtęć , pigmenty, barwniki i substancje chemiczne.

Czytaj dalej...

Jak się jednak okazuje, nie u każdego wygląda ona tak samo, ponieważ wynikać może z różnych typów fotodermatozy pokrzywki słonecznej, wielopostaciowych osutków świetlnych, wyprysków fotoalergicznych czy też wyprysków fototoksycznych.

Czytaj dalej...

Niepożądane objawy, takie jak pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, bóle brzucha, nudności czy wstrząs anafilaktyczny, pojawiają się bezpośrednio po spożyciu wieprzowiny, szczególnie mięsa surowego, suszonego lub wędzonego.

Czytaj dalej...