Uczulenie kontaktowe na dłoniach - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Alergia kontaktowa, jak sobie pomóc?
Czasami wystarczy krótkie dotknięcie, żeby na skórze pojawił się czerwony ślad, obrzęk czy grudki wypełnione płynem. W jaki jeszcze sposób może objawiać się alergia kontaktowa i które substancje uczulają nas najmocniej?
Dotyczy dorosłych, jak i dzieci. Szacuje się, że w poszczególnych państwach Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych może na nią cierpieć od 12,5 nawet do 40,6 proc. osób[1]. Jest chorobą nabytą, wywołaną nadwrażliwością organizmu na substancje chemiczne o małej masie cząsteczkowej, czyli na tzw. hapteny. Bezpośredni kontakt z nimi powoduje zmiany skórne. Przy czym sam hapten nie jest szkodliwy dla organizmu, dopiero po wniknięciu do skóry i związaniu z obecnymi w niej białkami staje się alergenem i wywołuje obronną reakcję organizmu[2].
Alergia kontaktowa objawia się zmianami na skórze, najczęściej w miejscu zetknięcia z substancją uczulającą. Charakteryzuje się wystąpieniem grudek i pęcherzyków zlewających się w większe ogniska, rumieniem, łuszczeniem i swędzeniem. Zmiany rozwijają się zwykle w ciągu 24–48 godzin od kontaktu z alergenem. Z czasem mogą się także rozprzestrzeniać.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) – przyczyny
- Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
- nikiel, np. biżuteria, wykończenia odzieży (zamki, guziki), okulary
- chrom (metale, cement, skóra garbowana)
- kobalt (metale, cement)
- formaldehyd (odzież, lakier do paznokci, tworzywa sztuczne)
- substancje zapachowe (perfumy, olejki eteryczne, kosmetyki)
- balsam peruwiański (perfumy)
- konserwanty (podłoże leków stosowanych miejscowo, kosmetyki)
- przyśpieszacze wulkanizacji i przeciwutleniacze gumy (rękawiczki lateksowe, bielizna, buty, lycra, oleje techniczne)
- leki (neomycyna, benzokaina)
- barwniki (farby do włosów i tkanin)
- kalafonia (kleje, papier, pokosty)
- lanolina (kremy)
- monomery akrylu (cement ortopedyczny).
Czynniki ryzyka rozwoju alergicznego kontaktowego zapalenie skóry nie są znane, ale wydaje się, że duże znaczenie ma predyspozycja genetyczna.
- Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia
Powstaje w wyniku kontaktu skóry ze stężoną substancją drażniącą (np. silne kwasy albo zasady, wybielacze) albo w wyniku przewlekłego działania mniej stężonej substancji powodującej wysuszenie skóry i uszkodzenie naskórka.
Substancje drażniące:- mydła i detergenty
- alkohole i środki odkażające
- kwasy i ługi
- rozpuszczalniki organiczne, smary, oleje techniczne, benzyna, olej napędowy
- żywice i kleje
- farby, tusze i werniksy
- cement, beton, gips
- środki owadobójcze i grzybobójcze
- nawozy sztuczne
- włókna szklane.
- Fotoalergiczne lub fototoksyczne kontaktowe zapalenie skóry
Przyczyny fototoksycznego kontaktowego zapalenie skóry, to np. dziegieć, furokumaryny (np. psolareny stosowane leczniczo lub zawarte w owocach, zwłaszcza w limonkach i jarzynach), czerwień bengalska (stosowana w okulistyce), niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen).
Przyczyny fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry, to np. kosmetyki z filtrem UV, substancje zapachowe, środki odkażające, leki przeciwgrzybicze.
Alergia kontaktowa – co to jest?
Wyprysk kontaktowy, nazywany również alergią kontaktową, to stan zapalny skóry, który powodowany jest przez różnego rodzaju czynniki. Pacjenci często określają swoją przypadłość bardziej potocznymi określeniami i opisują ją jako: wysypka kontaktowa, wyprysk alergiczny lub pokrzywka, choć należy mieć świadomość, że pokrzywka jest zupełnie innym schorzeniem dermatologicznym.
EKTOPIN to prebiotyczny emolient plus z ektoiną do stosowania w codziennej pielęgnacji skóry wrażliwej, suchej i atopowej dla dorosłych oraz dzieci już od 1. dnia życia
W powstawanie zmian skórnych w wyprysku kontaktowym zaangażowane są zarówno czynniki immunologiczne, jak i nieimmunologiczne, czyli niezwiązane z układem odpornościowym człowieka. Alergia kontaktowa to jedna z najczęstszych przyczyn wizyt w gabinetach dermatologicznych.
Alergia kontaktowa leczenie
Podstawą leczenia wyprysku kontaktowego jest wyeliminowanie ze środowiska (na tyle, na ile jest to możliwe) substancji uczulającej.
W przypadku uczulenia na nikiel należy zwrócić uwagę również na dietę pacjenta, ponieważ – jak już zostało wspomniane – metal ten można znaleźć w wielu pokarmach. Niestosowanie diety niklowej wiąże się często z brakiem poprawy klinicznej, mimo wyeliminowania tego metalu ze środowiska (nieużywanie metalowych sztućców czy biżuterii).
W przypadku zaostrzeń i obecności na skórze zmian chorobowych stosuje się typowo glikokortykosteroidy miejscowe, czyli w postaci kremów lub maści. Leki te mają potencjał przeciwzapalny i dość szybko przynoszą poprawę, choć nie powinniśmy ich stosować w sposób przewlekły.
Nie należy zapominać o dołączeniu do leczenia preparatów emolientowych, które poprawiają nawilżenie skóry, a także wspierają jej barierę ochronną. Na rynku możemy znaleźć emolienty z zawartością ektoiny w postaci balsamu. Substancja ta może okazać się korzystna w przebiegu alergii kontaktowej, ponieważ cechuje się działaniem przeciwzapalnym i ochronnym.
Ektoina sprzyja tworzeniu na powierzchni skóry wodnego płaszcza, który chroni przed działaniem szkodliwych czynników środowiskowych. Emolienty świetnie sprawdzą się również przy wyprysku z podrażnienia, ponieważ wspierają uzupełnianie uszkodzonej bariery naskórkowej (co jest w tym przypadku istotą choroby).
Konserwanty i substancje zapachowe
Mają za zadanie powstrzymywać rozwój pleśni i bakterii. Mowa o konserwantach, czyli o chemicznych substancjach dodawanych do kosmetyków, środków czystości, materiałów budowlanych i wielu innych produktów. Oprócz swojej dobroczynnej funkcji mogą mieć również silne działanie uczulające. Naukowcy od lat prowadzą badania dotyczące wpływu kolejnych konserwantów na organizm człowieka i dowodzą ich właściwości uczulających[9].
Substancje zapachowe to lotne związki odznaczające się charakterystycznym, na ogół przyjemnym zapachem. Wykorzystywane są w przemyśle chemicznym i spożywczym. Obecnie stosuje się nawet 3 tys. różnych aromatów. Wśród nich uczula około stu[10]. Alergia na substancje zapachowe może objawiać się w formie zmian skórnych na twarzy, w okolicy uszu, pach i na rękach.
U nas zapłacisz kartą