U nas zapłacisz kartą
Uczulenie na chemię - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
„Uczulenie na chlor” – zapobieganie
Podrażnienia wywoływane przez chlorowaną wodę nie muszą zawsze oznaczać rezygnacji z pływania w basenach. Warto poszukać w swojej okolicy pływalni z wodą ozonowaną . Ze względu na krótki czas działania ozonu (20-30 min) często w takich miejscach używa się go łącznie z chlorowaniem, jednak stężenie chloru w wodzie jest niższe. Przed skorzystaniem z basenu i od razu po wyjściu z niego należy wziąć prysznic oraz użyć emolientowego balsamu . Drażniące działanie związków chloru na śluzówki nosa można zmniejszyć poprzez zastosowanie klipsa na nos . Warto zaopatrzyć się również w szczelne okulary pływackie [3-4].
Potoczne określenie „uczulenie na chlor” nie jest alergią, dlatego nie jest możliwe zastosowanie odczulania jak w przypadku alergenów. Jednak do leczenia stosuje się podobne preparaty jak w przypadku alergii, czyli doustne leki przeciwhistaminowe oraz maści i kremy z hydrokortyzonem , które są dostępne bez recepty. Aplikowanie ich powinno się jednak ograniczyć do krótkiego czasu, a stosowanie na skórę twarzy, pach i pachwin należy skonsultować z lekarzem. W przypadku nasilonych objawów niezbędna jest wizyta u specjalisty [4].
Warto być świadomym sposobu dezynfekcji wody, częstości jej wymiany oraz tego czy spełnia ona normy jakości. Pomoże to w wyborze odpowiedniego basenu w przypadku nadwrażliwości na związki chloru. Pamiętajmy, że korzystając z basenu sami mamy bezpośredni wpływ na czystość wody.
Metody leczenia alergii
Pojawienie się objawów alergii skutecznie uprzykrza życie. Symptomy uczulenia na ogół towarzyszą nam przez lata i w zależności od tego, na co jesteśmy uwrażliwieni, pojawiają się sezonowo lub całorocznie.
Najlepiej oczywiście unikać alergenów, jednak często jest to zwyczajnie niemożliwe. Na szczęście istnieje wiele leków, dostępnych również bez recepty, które pomagają złagodzić objawy, zapewniając powrót do normalności. Pamiętajmy, aby nie sięgać po nie samodzielnie. Leczenie zawsze skonsultujmy z lekarzem lub farmaceutą.
W leczeniu alergii i łagodzeniu jej objawów, ze względu na działanie i substancje czynne, wyróżnia się kilka grup leków.
Leki przeciwhistaminowe w leczeniu alergii
- doustnie,
- donosowo,
- do worka spojówkowego,
- dożylnie,
- domięśniowo,
- na skórę.
Jest to jedna z popularniejszych, a zarazem najliczniejsza grupa leków. Na rynek wprowadzane są coraz to nowsze preparaty przeciwhistaminowe, potencjalnie skuteczniejsze i powodujące mniej działań niepożądanych. Należy tu podkreślić słowo „potencjalnie”, szczególnie w przypadku skuteczności, bo opinii jest tyle, ilu pacjentów.
Obie wymienione substancje należą do leków przeciwhistaminowych II generacji. Funkcjonują na rynku już dość długo, są dobrze poznane i dostępne bez recepty, ale mogą wykazywać nieprzyjemne działania niepożądane, takie jak senność. Pamiętajmy o tym i po ich zażyciu nie wsiadajmy za kierownicę samochodu.
Leki przeciwhistaminowe I generacji dostępne są tylko z przepisu lekarza, ponieważ wykazują więcej działań ubocznych. Najnowszymi przedstawicielami II generacji są: desloratadyna, lewocetyryzyna, feksofenadyna i bilastyna. Leki te stosunkowo rzadko powodują senność, szczególnie dwa ostatnie.
Uczulenie wtórne – zaczęło się od grzybicy
Dobrze, by lekarz w czasie badania obejrzał dokładnie całe ciało pacjenta. Chorzy mogą się skupiać tylko na zmianach widocznych na twarzy i rękach, a może się okazać, że człowiek ma alergiczne kontaktowe zapalenie skóry też na stopach, spowodowane przez środki, z których wykonane jest obuwie albo ma zakażenie grzybicze stóp, które jest przyczyną wyprysku na rękach. W takich przypadkach na rękach pojawia się wyprysk jako reakcja na alergeny grzybów chorobotwórczych. Można podejrzewać taki rodzaj wyprysku, gdy zmiana pojawia się tylko na jednej ręce. Rozstrzygające jest badanie mikologiczne, które potwierdzi obecność grzybów w pierwotnym ognisku zakażenia, czyli zazwyczaj na stopach.
Złotym standardem w diagnostyce alergii kontaktowej są testy płatkowe. Zastosowanie ich zwiększa szansę prawidłowego rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, ponad 20-krotnie skraca czas oczekiwania na ostateczne rozpoznanie i zmniejsza koszty leczenia.
Testy płatkowe (testy kontaktowe, inna popularna, lecz niepoprawna nazwa to "testy naskórkowe") służą do wykrywania alergii kontaktowej na uczulające związki drobnocząsteczkowe (tzw. hapteny).
Testy płatkowe są przydatne w weryfikacji podejrzenia uczulenia na metale, kosmetyki i perfumy, leki, gumy, materiały dentystyczne, tworzywa sztuczne, kleje czy rośliny. Wykonanie testów płatkowych jest wskazane w przypadku m.in.: alergicznego wyprysku kontaktowego (alergiczne kontaktowe zapalenie skóry), wyprysku atopowego, wyprysku pieniążkowatego i na tle zawodowym.
„Uczulenie na chlor” – czy istnieje?
Chlorowanie wody basenowej jest najbardziej powszechnym sposobem dezynfekcji, zapewniającym odpowiednią czystość mikrobiologiczną. Najczęściej polega na wprowadzeniu do wody podchlorynu wapnia lub sodu, rzadziej stosowany jest gazowy chlor. Sam chlor nie jest jednak alergenem, gdyż nie wywołuje odpowiedzi immunologicznej. Dlatego pojęcie „uczulenie na chlor” jest błędne, choć używane w języku potocznym. Wywoływanie kontaktowego zapalenia jest zaś spowodowane reakcją nadwrażliwości.
Poprzez kontakt chloru ze związkami organicznymi obecnymi w wodzie pochodzącymi z naskórka, potu, moczu, resztek kosmetyków i zanieczyszczeń dochodzi do powstania drażniących substancji jak mono-, di- i trichloroamin, kwasów halogenooctowych oraz trihalometanów nazywanych ubocznymi produktami dezynfekcji wody (DPB – Disinfection By-Products). Chloroaminy odpowiadają za charakterystyczny zapach wody basenowej , a w wyższych stężeniach powodują podrażnienie dróg oddechowych i błon śluzowych . Najwyższe stężenie tych lotnych substancji znajduje się tuż nad powierzchnią wody.
Głównym prekursorem ubocznych produktów dezynfekcji jest mocznik będący składową potu. Na ludzkiej skórze może znajdować się 100-160 mg mocznika, a kąpiel z użyciem mydła zmniejsza jego poziom o 90%. Dlatego szczególnie istotne jest dokładne umycie ciała przed pływaniem w basenie . Coraz więcej badań sugeruje, że produkty reakcji chloru mogą przyczyniać się pośrednio do rozwoju alergii przez podrażnienia dróg oddechowych. Częste pływanie w chlorowanych basenach lub narażenie na środki czyszczące zawierające chlor może zwiększać ryzyko rozwoju astmy i innych alergii układu oddechowego , zarówno u młodzieży, jak i dorosłych. Dotyczy to głównie zawodowych pływaków, ratowników czy osób zajmujących się profesjonalnym sprzątaniem [1, 3].
Co nas uczula?
Uczulają nas, zarówno w Polsce, jak w całej Europie:
Nikiel, uczulenie na ten pierwiastek stwierdza się u 13-17 proc. dorosłych, 10 proc. młodzieży i 7-9 proc. dzieci. Kobiety na nikiel uczulają się bez mała 4 razy częściej niż mężczyźni. Może to wynikać z odrębności fizjologicznych oraz większego narażenia na kontakt z tą substancją np. w pracy lub noszenie biżuterii (nikiel jest powszechnie stosowaną domieszką biżuterii, także złotej). Nikiel wchodzi w skład monet, wykończeń odzieży (np. haftek, zamków w spodniach), a nawet pokarmów, zwłaszcza puszkowanych.
Chrom, zwykle uczula mężczyzn zawodowo mających kontakt z zawierającym go cementem. Alergia na chrom utrzymuje się nawet pomimo zmiany zawodu. Innym źródłem tego alergenu jest garbowana skóra (tzw. wyprysk obuwiowy).
Substancje zapachowe, zawartość środków zapachowych w perfumach sięga 20 proc., w wodach kolońskich 8 proc. Zapachów używa się w mydłach, pastach do zębów, płynach do płukania ust. Wykazano ich obecność także w środkach do pielęgnacji dzieci. Wchodzą w skład produktów domowych takich jak: detergenty, środki czyszczące, zmiękczacze czy aerozole odświeżające.
W przemyśle perfumeryjnym używa się ok. 3000 aromatów. Pojedyncze produkty mogą zawierać od 10 do 300 związków. Niepożądane reakcje na kosmetyki, oceniane na ok. 10 proc. populacji, zwykle związane są z ich drażniącym działaniem, reakcje alergiczne są rzadsze.
Dezodoranty - są najczęstszymi źródłami alergii. W 71 dezodorantach zidentyfikowano 226 różnych związków chemicznych, w tym syntetyczne środki zapachowe.
- Gdy już wiemy, co nas uczula, trzeba zrobić „śledztwo” i przejrzeć skład wszystkich produktów, z którymi się stykamy począwszy od kosmetyków, pastylek do ssania, skończywszy na chusteczkach higienicznych – mówi prof. Kręcisz. - Wszystkie te preparaty mogą wywoływać niepożądane reakcje. Gdy ktoś uczulony kupuje nowy kosmetyk, powinien za każdym razem z lupą prześledzić jego skład.