U nas zapłacisz kartą
Symptomy uczulenia na formaldehyd
Co wywołuje alergię na dłoniach?
Alergia na dłoniach może być wywołana przez szereg czynników. W większości przypadków objawy uczulenia nasilają się w momencie bezpośredniego kontaktu skóry z alergenem. Wówczas mówi się o alergii kontaktowej na dłoniach. Występuje ona częściej u kobiet niż u mężczyzn, a zachorowalność wzrasta z wiekiem u obu płci. Wyprysk kontaktowy może być wywołany przez kosmetyki, proszek do prania i inne środki czystości, gumę, środki zapachowe, leki do stosowania miejscowego, metale jak nikiel, chrom i kobalt (obecne zwłaszcza w biżuterii, okularach i suwakach), środki odkażające, benzynę, olej napędowy i formaldehyd (zawarty w odzieży i lakierach do paznokci).
Pierwszy kontakt z alergenem nie wywołuje objawów skórnych. Najpierw musi wytworzyć się stan nadwrażliwości na daną substancję. Przy ponownym zetknięciu z alergenem uruchamia się reakcja uczulonego układu odpornościowego i dochodzi do wyprysku alergicznego. Zmiany rozwijają się zwykle w ciągu 24–48 godzin po ekspozycji na czynnik uczulający. Początkowo obejmują jedynie obszar bezpośrednio eksponowanej skóry, ale później wykazują tendencję do rozprzestrzeniania się.
Zdarza się, że czynnik wyzwalający alergię występuje w środowisku pracy chorego. Grupami zawodowymi w największym stopniu narażonymi na uczulenie na skórze są: fryzjerzy, personel sprzątający, pracownicy ochrony zdrowia, kucharze oraz pracownicy sektora budowlanego i obróbki metali.
Co to jest formaldehyd?
Formaldehyd, alternatywnie nazywany też aldehydem mrówkowym, to organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym CH2O. Jest to bezbarwny gaz o charakterystycznym, duszącym, ostrym zapachu. Temperatura topnienia formaldehydu wynosi −92°C, a wrzenia −19,1°C. Łatwo rozpuszcza się w wodzie, alkoholach, eterach i innych rozpuszczalnikach polarnych. Najczęściej spotykaną w handlu postacią formaldehydu jest jego 30–50% roztwór w wodzie, który znany jest pod nazwą formalina. Jest to bezbarwna ciecz o drażniącym ostrym zapachu i smaku.
Aldehyd mrówkowy otrzymuje się na skalę przemysłową przez utlenianie i dehydrogenację, czyli odwodornianie na katalizatorze tlenkowym lub srebrowym metanolu. Roczna produkcja formaldehydu na całym świecie wynosi około 21 mln ton.
Ludzie, zwierzęta i rośliny wytwarzają śladowe ilości formaldehydu w procesie przemiany metabolicznej. Związek ten w niewielkich ilościach występuje w produktach spożywczych, takich jak: rzodkiewka, ryby, jabłka, ziemniaki, cebula i kapusta. Przykładowo jedno jabłko może zawierać 0,4–1,5 mg formaldehydu.
Uczulenie na rękach – objawy
Bez względu na czynnik sprawczy alergia na dłoniach ma zawsze podobny przebieg. Uczulenie na rękach ma przeważnie postać drobnych, czerwonych wyprysków, które zlewają się w większe plamy. Niekiedy mogą się pojawić pęcherze wykazujące tendencję do sączenia. Zmianom skórnym towarzyszy zazwyczaj silne swędzenie, pieczenie dłoni i ból. Skóra na rękach staje się wysuszona i pomarszczona. Uczuleniu nierzadko towarzyszy obrzęk. Swędząca wysypka wyzwala u chorych konieczność drapania, które nie łagodzi świądu. Zdarza się, że dodatkowo podrażnia skórę, prowadząc do powstania otarć, uszkodzeń lub piekących owrzodzeń. Stanowią one wrota wnikania do organizmu szkodliwych czynników chorobotwórczych, które zaostrzają stan zapalny. W późniejszym czasie skóra na dłoniach staje się grubsza, zmienia się jej koloryt – jest ciemniejsza, z możliwymi bliznami, wyraźnie zaznaczają się jej naturalne bruzdy. Dla niektórych chorych objawy te stanowią przyczynę dużego dyskomfortu psychicznego.
Przy ustalaniu sposobu terapii konieczne jest przeprowadzenie testów skórnych, które określą, jaki czynnik odpowiada za reakcję alergiczną. Standardowy test zawiera 20 alergenów: niektóre metale, składniki gumy, żywice, leki do stosowania zewnętrznego, konserwanty i substancje zapachowe. Dopiero dokładna identyfikacja alergenu stanowi podstawę do opracowania leczenia. Osoby z alergią na rękach powinny stosować leki antyhistaminowe (cetyryzyna, hydroksyzyna, feksofenadyna, loratadyna). W niektórych przypadkach niezbędne jest podanie leków immunosupresyjnych, które obniżają aktywność układu odpornościowego, a w ostateczności glikokortykosteroidów. Przy zakażeniach wtórnych konieczna jest antybiotykoterapia. Należy ograniczyć ekspozycję na czynnik wyzwalający uczulenie. Warto chronić zmiany skórne specjalistyczną odzieżą. Zastosowanie ma tutaj dermasilk, czyli bielizna i odzież lecznicza z modyfikowanej przędzy jedwabnej.
Uczulenie na marchew – leczenie
Leczenie uczulenia na marchew jest dokładnie takie samo, jak leczenie każdej innej alergii pokarmowej. Podstawą okazuje się czasowe lub stałe wyeliminowanie tego warzywa z jadłospisu. Dieta eliminacyjna pozwoli odbudować ściany jelita i w miarę upływu czasu uzyskać tolerancję na uczulające pokarmy. Jeśli uczuleniu na marchew towarzyszy inny rodzaj alergii, zaleca się także stosowanie środków farmakologicznych. Wśród leków znajdują się glikokortykosteroidy oraz leki przeciwhistaminowe.
Choć alergia na marchew jest równie niebezpieczna, co każda inna alergia pokarmowa, nie eliminuj tego warzywa z diety swojego dziecka, jeśli nie zauważasz niepokojących objawów. Podczas rozszerzania diety wystarczy uważnie obserwować reakcję niemowlaka na dany pokarm. Pamiętaj, że marchew ma w składzie cenny beta-karoten, który wspomaga prawidłową pracę i rozwój organizmu.
Autor: Marta Skrzypek
