Objawy skórne uczulenia na nikiel - Jak rozpoznać i leczyć?

Uczulenie na nikiel - Przyczyny i sposoby radzenia sobie z reakcją alergiczną

Reakcja alergiczna na nikiel jest jednym z najczęstszych typów uczuleń kontaktowych. Przyczyna uczulenia na nikiel jest związana z nadmiernym narażeniem na ten pierwiastek przy bezpośrednim kontakcie skóry z przedmiotami lub substancjami zawierającymi nikiel, takimi jak biżuteria, monety, zegarki, sprzęt sportowy czy klamry od paska.

Objawy alergii skórnej na nikiel mogą obejmować zaczerwienienie, świąd, wysypki, pęcherze i suchość skóry. Aby radzić sobie z reakcją alergiczną, należy unikać bezpośredniego kontaktu ze źródłami niklu, jak również nosić biżuterię wykonaną z materiałów mających minimalne zawartości niklu, takich jak złoto lub tytan. W przypadku nasilonych objawów, zaleca się skonsultowanie się z dermatologiem.

Czym smarować zmiany na skórze?

W przypadku alergii na metale najbardziej kłopotliwe są zmiany na skórze. Nie tylko wyglądaje one nieestetycznie, ale także bolą, swędzą i pieką, przez co bardzo często uniemożliwiają codzienne funkcjonowanie. Wysypka zazwyczaj po kilku godzinach przechodzi samoistnie, jednak nie warto cierpieć do tego czasu. Aby złagodzić przykre objawy, można zastosować specjalne maści. W aptece bez recepty można dostać skuteczne kremy przeciwhistaminowe oraz steroidowe. Dzięki zawartym w nich substancjom przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwbakteryjnym nie tylko koją ból, ale także zmniejszają opuchliznę i regulują kolor skóry.

Jeśli wolisz domowe sposoby, ukojenie przyniesie Ci mleko, jogurt, mleko kokosowe lub zielony ogórek nakładane na zmienione miejsca. Po takim kompresie objawy powinny złagodnieć.

Autor: Agata Muchowska

Weryfikacja merytoryczna: lek. Wiktor Trela

Alergia na nikiel – objawy

Objawy uczulenia na nikiel najczęściej pojawiają się od około 12 do 48 godzin po kontakcie z przedmiotem zawierającym nikiel i pozostają przez cały okres kontaktu skóry z przedmiotem. Dlatego zmiany skórne z reguły występują w miejscu kontaktu skóry z przedmiotem zawierającym nikiel. Choć rzadko, to zmiany mogą również pojawić się w innym miejscu niewystawionym na kontakt. Zmiany na skórze uczulonych osób mogą objawiać się w postaci grudek, zaczerwienienia, pęcherzy oraz świądu czy łuszczenia się skóry.

Uczulenie na nikiel może objawiać się na różny sposób i może to być:
  • alergiczne zapalenie spojówek (łzawienie, świąd i zaczerwienienie oczu),
  • astma (problemy z oddychaniem, świszczący oddech, duszność),
  • ogólnoustrojowa alergia na nikiel,
  • alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (pieczenie, zaczerwienienie, wyprysk kontaktowy),
  • zapalenie śluzówki nosa (wodnista wydzielina, uczucie zatkanego nosa),
  • nudności i wymioty (zjedzenie produktów spożywczych zawierających nikiel),
  • pokrzywka.

Uczulenie na nikiel pojawia się nawet, jeżeli zawartość niklu w przedmiocie jest mała. Natomiast objawy powinny ustąpić, kiedy przerwiemy kontakt skóry z przedmiotem zawierającym nikiel.

Uczulenie może mieć różny przebieg i nasilenie, ponieważ w jednym przypadku będzie to tylko świąd a w innym pękanie skóry i rany. Dlatego jest to zależne od danej osoby i jej wrażliwości organizmu na nikiel.

W skrajnych przypadkach u osób silnie uczulonych objawem alergii na nikiel może być nawet wstrząs anafilaktyczny.

Dlaczego metal uczula?

Metal, jak każdy związek chemiczny, może powodować uczulenia. Szacuje się, że nawet 10–13% populacji może się borykać z alergią na metal. Najczęściej uczulają:

Niekwestionowanym zwycięzcą jest jednak nikiel, który jest odpowiedzialny za uczulenia w ponad 80% przypadków. Dzieje się tak, ponieważ najczęściej mamy z nim kontakt, jest on bowiem szeroko stosowany w życiu codziennym. Znajdziemy go m.in. w biżuterii, guzikach, suwakach, aparatach ortodontycznych, monetach, ozdobach oraz kluczach. Jak widać, trudno go uniknąć, a im częstszy kontakt z alergenem, tym większe ryzyko alergii.

Kolejnym silnie uczulającym pierwiastkiem jest kobalt. Wykorzystuje się go głównie do produkcji farb do malowania porcelany oraz w środkach czystości. Niewielkie ilości tego metalu mogą się także znajdować w niektórych farbach do tatuażu. Z kolei uczulenie na chrom zagraża głównie pracownikom budowlanym, bowiem spore ilości tego pierwiastka znaleźć można w cemencie i betonie. Alergia na pallad bardzo często łączy się z uczuleniem na nikiel. Dzieje się tak, ponieważ oba metale są stosowane w produkcji biżuterii i ozdób.

Alergia na metale może dotknąć każdego, jednak zdecydowanie bardziej są na niego narażone kobiety, a także dzieci, zwłaszcza dziewczynki, którym w młodym wieku przekłuto uszy niklowanymi kolczykami. Z uczuleniem borykają się także osoby, które na co dzień mają kontakt z metalami.

Alergia na metal zwykle bywa kontaktowa. Oznacza to, że aby doszło do uczulenia, musi dojść do zetknięcia alergenu ze skórą. Za alergenne właściwości metalu odpowiedzialne są tzw. hapteny. Są to substancje, które w połączeniu z białkami wywołują odpowiedź immunologiczną organizmu w postaci swędzącej zmiany skórnej. Alergia na metal może być także pokarmowa, zdarza się jednak zdecydowanie rzadziej. Należy wówczas unikać produktów bogatych w czynniki uczulające.

U kogo najczęściej diagnozowana jest alergia na nikiel?

Uczulenie na nikiel dotyczy około 15% Europejczyków. Częściej alergia na nikiel jest diagnozowana w krajach wysoko rozwiniętych. Uczulenie na nikiel dotyczy wszystkich grup wiekowych. Niektóre badania dowiodły, że alergia na nikiel może dotyczyć nawet 12-18% niemowląt, małych dzieci i młodzieży oraz 22% osób dorosłych.

Ryzyko rozwoju alergii na nikiel zwiększa wczesna ekspozycja na działanie tego pierwiastka, a także narażenie zawodowe. Inne czynniki ryzyka to płeć żeńska oraz atopia. Uczulenie na nikiel częściej występuje u kobiet, co ma związek m.in. z noszeniem zawierającej ten metal biżuterii.

Liczba osób uczulonych na nikiel systematycznie rośnie, bo pierwiastek ten występuje powszechnie w naszym otoczeniu, w postaci naturalnej, a także w postaci zanieczyszczenia np. żywności. Rozwój alergii na nikiel oraz innych reakcji alergicznych ma także związek z osłabieniem odporności organizmu na skutek m.in. stałego kontaktu z różnymi substancjami chemicznymi.

Każde ubranie zwłaszcza dziecięce powinno zostać wyprasowane po praniu, ponieważ wysoka temperatura żelazka to idealny sterylizator, dzięki któremu skutecznie można się pozbyć wszelkich resztek drobnoustrojów, które mogą być dodatkowym czynnikiem alergizującym.

Czytaj dalej...

Dostępne są leki, wydawane bez recepty, które mogą pomóc, jeśli alergia wystąpiła niedługo po wykonaniu tatuażu - maść z antybiotykiem lub hydrokortyzon mogą przynieść ulgę , podobnie jak kremy przeciw swędzeniu i zimne okłady.

Czytaj dalej...

Jak podkreśla, badania związane z koniecznością podania pacjentowi kontrastu są przeprowadzane coraz częściej szpitale mają coraz lepszy sprzęt, więc lekarze korzystają z możliwości dokładnej diagnostyki.

Czytaj dalej...

Niepożądane objawy, takie jak pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, bóle brzucha, nudności czy wstrząs anafilaktyczny, pojawiają się bezpośrednio po spożyciu wieprzowiny, szczególnie mięsa surowego, suszonego lub wędzonego.

Czytaj dalej...