U nas zapłacisz kartą
Symptomy uczulenia na okulary - Jak rozpoznać alergię na soczewki i oprawki?
Uczulenie na słońce - przyczyny i czynniki ryzyka
Fotodermatoza idiopatyczna pojawia się zwykle podczas pierwszego kontaktu skóry ze słońcem. Po zimie organizm nie wytworzył jeszcze odpowiedniej ilości melaniny - barwnika, który chroni skórę przed szkodliwym działaniem słońca, co jest przyczyną dokuczliwych objawów skórnych.
Przykładami tego rodzaju fotodermatozy są osutki świetlne, świerzbiączka letnia, pokrzywka słoneczna, opryszczki ospówkowate i młodzieńcza osutka wiosenna.
Z kolei za reakcję fototoksyczną odpowiadają substancje chemiczne zawarte w kosmetykach (np. perfumach), leki (np. leki przeciwbólowe, środki antykoncepcyjne, niektóre antybiotyki), a także zioła (np. dziurawiec).
Tego typu reakcja może wystąpić u każdego, pod warunkiem zadziałania substancji fototoksycznej i promieniowania UV w odpowiednio dużej dawce.
Reakcja fotoalergiczna różni się od fotodermatozy idiopatycznej i reakcji fototoksycznej tym, że bierze w niej udział układ odpornościowy.
Reakcja fotoalergiczna powstaje w wyniku wystawienia skóry na działanie substancji uczulającej, tzw. fotohaptenu, i promieniowania UV (najczęściej UVA).
Zmienione pod wpływem słońca cząstki substancji uczulającej łączą się z białkami skóry, co prowadzi do wytworzenia alergenów uczulających, które układ odpornościowy zapamiętuje.
W konsekwencji do pojawienia się objawów alergii dochodzi po każdym następnym kontakcie z tą konkretną substancją uczulającą (niezależnie do jej dawki) i nawet po krótkim pobycie na słońcu.
Do substancji fotoalergizujących można zaliczyć m.in. niektóre leki (np. sulfonamidy), substancje zapachowe (np. piżmo ambratowe) i substancje roślinne (np. zawarty w czosnku diallilodisiarczek).
Warto wiedzieć, że ryzyko uczulenia na słońce wzrasta u chorych na bielactwo (nie mają oni melaniny, więc skóra łatwo ulega poparzeniom słonecznym), toczeń rumieniowaty i osób zmagających się ze schorzeniami metabolicznymi (np. porfirie).
Uczulenie na metal – co je wywołuje?
„Uczulenie na metal” to określenie, którego używa się najczęściej w odniesieniu do nadwrażliwości na nikiel. Dolegliwość ta jest dość mocno rozpowszechniona w społeczeństwie. Szacuje się, że dotyczy 13–17% dorosłych, 10% młodzieży i 7–9% dzieci. Specjaliści donoszą, że kobiety aż 4 razy częściej zmagają się z nadwrażliwością na nikiel w porównaniu z mężczyznami. Innymi rzadziej spotykanymi alergiami na metale są te wywołane przez kobalt, chrom i pallad. U niektórych alergików każdy kolejny kontakt z alergenem powoduje szybsze pojawianie się objawów. Uczulenie może stać się nawet chorobą zawodową.
Do uczulenia na metal dochodzi przeważnie na skutek bezpośredniego kontaktu skóry z przedmiotami go zawierającymi, np.: oprawkami okularów, paskami do zegarków i innymi formami biżuterii, guzikami, sprzączkami od pasków, sztućcami, klamkami, uchwytami szafek, a nawet elementami protez dentystycznych czy implantów ortopedycznych i kardiochirurgicznych. Metale w śladowych ilościach mogą dostać się do organizmu razem z żywnością. Dla przykładu nikiel zawarty jest w: margarynie, rybach i owocach morza (głównie ostrygach), piwie i winie, produktach sojowych, konserwach, roślinach strączkowych, ziarnach zbóż, siemieniu lnianym, orzechach, gruszkach, figach, bananach, ananasach.
Uczulenie na słońce (fotodermatoza) – jak rozpoznać i leczyć alergię na słońce
Uczulenie na słońce to stan, kiedy po ekspozycji na promieniowanie słoneczne dochodzi do wystąpienia osutki, czyli wysypki. Najczęściej pod pojęciem alergii na słońce rozumie się polimorficzną osutkę świetlną. Jej objawy to wysypka – zwykle mająca postać czerwonych grudek, która pojawia się na dekolcie, szyi, ramionach, czasem także łydkach. Zwykle ustępuje sama, bez leczenia.
Uczulenie na słońce albo alergia na słońce to potoczna nazwa zmian skórnych, które pojawiają się u niektórych osób po narażeniu na promieniowanie słoneczne. W rzeczywistości to nie „alergia na słońce”, ale reakcja układu odpornościowego na światło słoneczne, która powoduje pojawienie się zmian skórnych, najczęściej swędzącej czerwonej wysypki. Medyczna nazwa tej wysypki to polimorficzna osutka świetlna (polymorphous light eruption – PMLE).
Uczulenie na metal – objawy
Objawy uczulenia na metal dotyczą na ogół skóry. Przyjmują przeważnie postać ostrego lub przewlekłego kontaktowego zapalenia skóry, które rozwija się w miejscu bezpośredniego przylegania uczulającego przedmiotu. Dla postaci ostrej typowe są ogniska rumieniowo-obrzękowe. W ich obrębie pojawiają się pęcherzyki i grudki. Z kolei w postaci przewlekłej ma miejsce zliszajowacenie skóry, któremu towarzyszy nadmierne rogowacenie i pękanie naskórka. Chorzy wskazują na uporczywy świąd. Pojawić się mogą u nich objawy astmy oskrzelowej, alergicznego zapalenia spojówek czy nieżytu nosa. Rzadkością jest rozwój krwiopochodnego zapalenia skóry oraz odczynów ziarniniakowych pokrzywki kontaktowej w odpowiedzi na działanie alergenu kontaktowego. Gdy metal dostanie się do organizmu wraz z pożywieniem, może spowodować bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunkę. U osób szczególnie wrażliwych istnieje nawet ryzyko wstrząsu anafilaktycznego.
Rozpoznaniem i leczeniem uczulenia na metal zajmują się dermatolodzy i alergolodzy. W diagnostyce ważną rolę odgrywa dokładnie przeprowadzone badanie podmiotowe, czyli wywiad lekarski. Alergia na metale bywa często mylona z atopowym zapaleniem skóry ze względu na podobne objawy. Obok badania przedmiotowego lekarz wykonuje test płatkowy, w ramach którego na skórę pleców nakłada plastry nasączone alergenem i pozostawia na 2 doby. Po tym czasie odkleja i ocenia odczyn alergiczny skóry. Powtarza to w 3. i 4. dobie od naklejenia plastrów. Standardowy zestaw alergenów stosowany do naskórkowych testów płatkowych składa się z: barwników, metali (nikiel, chrom, kobalt), substancji zapachowych, konserwantów, leków (neomycyny). Wyniki testów podaje się w skali od zera do trzech plusów, gdzie o rezultacie dodatnim informuje uzyskanie co najmniej 2 plusów.
Podstawę leczenia alergii na metale stanowi unikanie wywołującego ją czynnika. Pomocne dla osób z nadwrażliwością na nikiel są testy do identyfikowania obecności tego metalu w przedmiotach. Mają one przeważnie postać płynu, w którym znajduje się dwumetyloglioksym zmieniający barwę podczas kontaktu z metalem. Preparaty te pozwalają szybko i prosto ocenić bezpieczeństwo możliwie uczulających rzeczy. Osoby uczulone na metal mogą zostać poddane farmakoterapii. Stosowane są przeważnie maści z glikokortykosteroidami, które łagodzą miejscowe objawy alergii, a w przypadku ciężkiej postaci uczulenia konieczne są środki o działaniu ogólnym. jak glikokortykosteroidy doustne i leki przeciwhistaminowe. Zaleca się stosowanie kremów barierowych, które tworzą na powierzchni skóry niewidzialny film, uniemożliwiający przedostanie się jonów metali do jej wnętrza. Do zmienionej chorobowo skóry przykładać można okłady z płynu Burowa, wykazującego działanie ściągające, przeciwzapalne, miejscowe przeciwbólowe i przeciwobrzękowe. Jest to 7,5–9-procentowy roztwór zasadowego octanu glinu (wzór sumaryczny Al(OH)(CH3COO)2) w wodzie destylowanej. Preparat stosuje się przeważnie po rozcieńczeniu 1 łyżki w szklance wody. Nie powinien być używany na otwarte rany.
Uczulenie na metal – jakie są objawy i sposoby leczenia?
Uczulenie na metal, w tym na nikiel, uważa się za najczęściej występującą alergię kontaktową. Objawy tej nadwrażliwości przejawiają się zwłaszcza w postaci zmian skórnych – podrażnienia, zaczerwienienia, łuszczenia czy pogrubienia. Niekiedy towarzyszą im dolegliwości ze strony układu oddechowego.
Uczulenie na metal wywołują surowce zaliczane do tzw. metali przejściowych, które charakteryzują się dużą aktywnością biologiczną i wysoką reaktywnością chemiczną. Uważa się je za jedną z najczęstszych przyczyn alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Uczulenie na metal rozwinąć się może bez względu na płeć czy wiek. Zwiększone ryzyko dotyczy przedstawicieli takich zawodów, jak stomatolodzy, kasjerzy, jubilerzy.
