U nas zapłacisz kartą
Objawy uczulenia na olejki eteryczne - Poznaj symptomy i sposoby radzenia sobie
Przyczyny alergii skórnych – jakie są?
Objawy w postaci alergii skórnej może wywołać wiele czynników. Do najczęstszych alergenów zaliczamy:
- alergeny wziewne, np. pyłki roślin wiatropylnych, sierść zwierząt, roztocza kurzu domowego, zarodniki pleśni,
- alergeny pokarmowe – białka mleka krowiego, jajo kurze, orzechy, owoce morza, gluten, soja, truskawka, seler, itd.,
- niektóre leki, np. penicylina, neomycyna, aspiryna,
- dodatki do żywności, np. glutaminian sodu, barwniki spożywcze,
- jad owadów, np. pszczoły, osy,
- składniki kosmetyków – zwłaszcza barwniki, kompozycje zapachowe, konserwanty,
- metale – nikiel, chrom, pallad, kobalt,
- detergenty – SLS, SLES,
- propolis,
- balsam peruwiański,
- lanolina,
- gumy i żywice epoksydowe,
- olejki eteryczne,
- lateks.
Czasem ciężko ustalić konkretną przyczynę zjawiska, ale doświadczony lekarz po zbadaniu zmian skórnych i zebraniu wywiadu jest w stanie określić alergiczne podłoże schorzenia i zlecić odpowiednie leczenie objawowe.
Alergia skórna – co to jest?
Alergia skórna stanowi zespół charakterystycznych objawów pojawiających się na skórze w następstwie kontaktu z alergenem. Za mechanizm ten odpowiada nadwrażliwość układu immunologicznego, który wykazuje tendencję do nadreaktywnej odpowiedzi na określone bodźce zewnętrzne – w normalnych warunkach niepowodujące reakcji alergicznych u zdrowych ludzi. Schorzenia rozwijające się na tle alergicznym można podzielić na kilka grup.
Atopowe zapalenie skóry (AZS)
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to jedna z najczęstszych chorób alergicznych skóry. Jest to przewlekła dolegliwość dermatologiczna o charakterze zapalnym, która charakteryzuje się przebiegiem cyklicznym – okresy ustępowania objawów przeplatają się z fazami zaostrzeń. Podstawowe znaczenie w przypadku atopowego zapalenia skóry mają czynniki genetyczne, które odgrywają kluczową rolę. Zazwyczaj pierwsze symptomy atopowego zapalenia skóry ujawniają się w ciągu pierwszego roku życia dziecka, choć nie jest wykluczone ich pojawienie się również w późniejszym okresie.
Skóra pacjentów zmagających się z AZS wykazuje osłabienie naturalnych funkcji ochronnych i skłonność do nadmiernego wysychania. W konsekwencji nawet niewielkie oddziaływanie alergenów czy innych substancji drażniących może prowokować reakcje alergiczne. Co istotne, nawet w okresach, gdy nie obserwuje się zewnętrznych symptomów choroby, w głębszych warstwach skóry może trwać proces zapalny, który zwiększa ryzyko nagłego wystąpienia reakcji alergicznych.
Warto podkreślić, że atopowe zapalenie skóry jest schorzeniem dotykającym osoby z predyspozycjami do atopii, co oznacza, że często współwystępuje z innymi alergicznymi stanami, takimi jak alergie pokarmowe, wziewne, alergiczny nieżyt nosa czy astma.
Alergiczny wyprysk kontaktowy (ACD)
Alergiczny wyprysk kontaktowy, inaczej określany jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, to schorzenie, które dotyka osoby wrażliwe na określone alergeny. Do objawów dochodzi, gdy skóra tych osób nawiązuje kontakt z substancjami zwanymi haptenami. Są to małe cząsteczki, które mogą przenikać przez skórę, a następnie łączą się z białkami w organizmie, tworząc kompleksy immunologiczne. Właśnie te kompleksy są przyczyną reakcji alergicznej, ponieważ system odpornościowy osoby uczulonej traktuje je jako zagrożenie, co prowadzi do zapalnej odpowiedzi organizmu i pojawienia się zmian skórnych.
Przyczyny uczulenia na słońce
Odczyny fotoalergiczne są najczęściej powodowane przez kosmetyki, leki stosowane zewnętrznie, a także leki doustne .
Leki, które wywołują uczulenie na słońce to:
- niesteroidowe leki przeciwzapalne działające ogólnie i miejscowo – ketoprofen, ibuprofen, naproksen, diklofenak, indometacyna, celekoksyb,
- sercowo-naczyniowe – furosemid, bisoprolol, kaptopril, enalapril, atenolol, amiodaron, amilorid, hydrochlorotiazyd,
- neurologiczne i psychiatryczne – lorazepam, midazolam, diazepam, promazyna, haloperidol, doksepina, amitryptylina, karbamazepina,
- przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze – azytromycyna, doksycyklina, tetracyklina, ciprofloksacyna, ketokonazol, terbinafina,
- przeciwcukrzycowe – metformina, glipizyd,
- przeciwhistaminowe – cetyryzyna, loratadyna,
- obniżające poziom lipidów – atorwastatyna, simwastatyna, fenofibrat,
- doustne leki antykoncepcyjne.
Wystąpieniu alergii na słońce mogą sprzyjać także maści i kremy przeciwtrądzikowe zawierające antybiotyki i retinol . Pamiętaj jednak, by nie rezygnować z terapii na własną rękę.
Przyprawy, zioła i rośliny także zawierają substancje fotouczulające. Zachowaj szczególną ostrożność przy stosowaniu dziurawca, a także arcydzięgla, dzikiej marchwi, sumaka oraz preparatów zawierających koper i pietruszkę.
Reakcją alergiczną mogą wywołać kosmetyki . Najczęściej te, które w swoim składzie zawierają kwasy, enzymy, olejki eteryczne, ekstrakty roślinne, barwniki i stabilizatory.
Zachowaj szczególną ostrożność jeśli stosujesz preparaty na przebarwienia oraz przyjmujesz leki na stałe.
Co stosować na alergię skórną?
Jeśli borykamy się z problemem alergii skórnej, leczenie objawowe doskonale uzupełnią:
- emolienty – działają silnie nawilżająco poprzez zatrzymywanie wody w naskórku. Ponadto odbudowują barierę naskórkową, redukują świąd, działają regenerująco i przeciwzapalnie. Dzięki swoim właściwościom łagodzą przebieg alergii skórnych, a niekiedy nawet pomagają zapobiegać wystąpieniu zaostrzeń. Warto sprawdzać skład konkretnych preparatów, ponieważ niektóre mogą zawierać substancje potencjalnie alergizujące, zwłaszcza konserwanty (np. parabeny) i substancje zapachowe (np. limonen). W niskich dawkach nie są one szkodliwe dla zdrowych osób, ale w przypadku schorzeń skórnych przebiegających ze stanem zapalnym mogą okazać się problematyczne. Emolienty występują w postaci płynów i żeli do mycia, kremów, oliwek i szamponów.
- środki antyseptyczne – ze względu na ryzyko nadkażeń bakteryjnych i grzybiczych w czasie zaostrzenia objawów skórnych można stosować delikatne środki odkażające, np. na bazie nanosrebra lub chlorowodorku oktenidyny.
- okłady z chłodnej wody lub soli fizjologicznej – bywają pomocne w pierwszej, ostrej fazie wyprysku. Ulgę przyniesie przykładanie kompresów kilka razy dziennie na czas około 30 minut.
- maść dziegciowa – dziegieć sosnowy wykazuje działanie przeciwświądowe, przeciwzapalne i odkażające, dzięki czemu dobrze sprawdza się w pielęgnacji skóry objętej procesem zapalnym.
- maść rumiankowa – ma działanie przeciwzapalne i może być stosowana pomocniczo w łagodzeniu stanu zapalnego skóry. Istnieje jednak ryzyko wystąpienia alergii kontaktowej na składnik czynny maści. Nie zaleca się stosowania jej u niemowląt i najmłodszych dzieci.
Wapno od dawna było stosowane pomocniczo w stanach alergicznych. Ostatnie badania naukowe poddają w wątpliwość skuteczność takiego leczenia, porównując jego efekty do działania placebo. Preparaty z wapniem nie są szkodliwe pod warunkiem, że od ich zastosowania do przyjęcia właściwego leku przeciwalergicznego zachowamy odpowiedni odstęp czasu. W przeciwnym wypadku może zaburzać wchłanianie substancji leczniczej.
