U nas zapłacisz kartą
Utrata włosów po ciąży - Przyczyny, Skutki i Jak sobie z nimi radzić
Co dzieje się z włosami po chemioterapii?
Istotą działania cytostatyków jest niszczenie komórek szybko się dzielących, dlatego włosy po chemioterapii (a dokładnie meszki włosowe) stają się obok komórek nowotworowych, jedną z głównych ofiar chemicznego leczenia przeciwnowotworowego. Około 85% wszystkich komórek macierzy włosa znajduje się w ciągłej fazie podziału, co normalnie prowadzi do wzrostu włosów o około 1/3 mm na dobę. Cytostatyki, włączając się w ten cykl, rozpoczynają około dwóch do czterech tygodni później mniej lub bardziej nasilone odpadanie włosów od cebulek.
Włosy po chemioterapii mogą wypadać stopniowo lub masowo. Uszkodzone przez chemię włosy stają się cienkie, suche i ułamują się tuż przy skórze głowy. Przy niskodawkowej chemioterapii wypadanie włosów może przebiegać wolniej lub może być słabiej nasilone. Utrata owłosienia może dotyczyć nie tylko głowy, ale również zarostu na twarzy, owłosienia kończyn, pach oraz włosów łonowych.
Efekt ten jest na szczęście z reguły odwracalny. Włosy zaczynają odrastać 1-2 miesiące po zakończeniu terapii. Zazwyczaj po odrośnięciu włosy mają ciemniejszą barwę, są silniejsze, grubsze i bardziej kręcone niż przed rozpoczęciem chemioterapii.
Terapia nowotworowa a stan skóry głowy
Okres leczenia onkologicznego, ale również czas świeżo po zakończonej terapii może się również okazać czasem zmian dla stanu skóry głowy. Co się może z nią dziać?
Wiele osób w tym czasie uskarża się na nadmierne przesuszenie skóry. Pojawienie się nadmiernego łuszczenia może wystąpić na skutek uszkodzenia gruczołów łojowych, czego konsekwencją jest mniejsza produkcja sebum (naturalnej substancji nawilżającej), co przekłada się na niedostateczną ochronę skóry i włosów.
Często mówimy o nadmiarze sebum jako o niesprzyjającym warunku dla naszych włosów, ale musimy wiedzieć, że zarówno nadmiar jak i niedobór łoju są niewskazane dla odpowiedniego poziomu nawilżenia skóry.
Co więcej, przechodzenie chemioterapii, a następnie czas odrostu włosów po chemioterapii może się dodatkowo wiązać z:
- uczuciem ściągnięcia skóry głowy,
- świądem,
- powolniejszym odrostem włosowym.
Problemy świądu i uczucia ściągnięcia skóry mogą być następstwem wysuszenia skóry.
W celu niwelowania nieprzyjemnego uczucia możemy zdecydować się w pierwszej kolejności na proste techniki pielęgnacyjne, na przykład na używanie preparatów z humekantami, czyli substancjami odpowiadającymi za nawilżenie włosów i skóry (szampony, maski, odżywki, wcierki). Humekanty mają zdolność do wiązania wody i absorbowania jej z otoczenia. Mogą nimi być np. aloes, gliceryna, miód, kwas hialuronowy, mocznik.
Bardzo ważna jest też edukacja w zakresie pielęgnacji, zwrócenie uwagi na aspekty codziennej pielęgnacji: unikanie wycierania i szorowania mokrej skóry głowy i włosów w ręcznik (mokre włosy są najbardziej podatne na uszkodzenia, skóra głowy na podrażnienia), zalecanie masażu skóry pobudzającego przepływ krwi w skórze, stosowanie odpowiednich technik suszenia i czesania włosów.
Co jest jeszcze ważne w procesie codziennej pielęgnacji? Woda. Woda do mycia i pielęgnacji włosów powinna być przede wszystkim miękka, toteż jeśli naszym utrapieniem jest twarda, płynąca z kranu ciecz, możemy zadziałać na dwa sposoby: korzystać z dedykowanych kosmetyków lub działać bardziej kompleksowo – myć włosy w wodzie filtrowanej, która oddzieli nadmiar wapnia i magnezu.
Metformina a wypadanie rzęs i brwi
Kolejny, interesujący opis przypadku przedstawia 69-letniego pacjenta z cukrzycą typu 2, stosującego połączenie leków przeciwcukrzycowych - sitagliptyny w dawce 50 mg i metforminy w dawce 850 mg.
Połączenia leków w terapii cukrzycy stosujemy u tych pacjentów, u których nie można uzyskać prawidłowego poziomu glukozy we krwi tylko poprzez stosowanie metforminy.
U pacjenta tego po 4 miesiącach od rozpoczęcia stosowania połączenia metforminy z sitagliptyną wystąpiła nagła utrata brwi i rzęs. Wykluczono inne przyczyny takiego zdarzenia - między innymi choroby dermatologiczne i reumatologiczne. mogące być przyczyną wypadania rzęs i brwi.
Autorzy powiązali w tej sytuacji utratę brwi i rzęs ze stosowaniem opisywanego wyżej połączenia leków. Nie wiadomo jednak, który lek odpowiadał za opisywane objawy, a być może utrata brwi i rzęs wynikała z interakcji między tymi dwoma substancjami. Należy podkreślić, że w literaturze ciężko znaleźć inne doniesienia naukowe, potwierdzające, że to połączenie leków prowadzi do utraty rzęs, czy brwi.
Jakie leki mogą powodować wypadanie włosów?
Są leki, które znacznie częściej są przyczyną wypadania włosów, niż opisywana w tym artykule metformina. Do preparatów tych należą przede wszystkim:
- leki przeciwmalaryczne - należy tutaj wymienić takie substancje, jak chlorochina, amodiachina, czy prymachina. Oprócz malarii, leki te znalazły zastosowanie w leczeniu wielu chorób reumatologicznych,
- metotreksat - lek hamujący odpowiedź układu odpornościowego (immunosupresyjny) stosowany w wielu chorobach o podłożu autoimmunologicznym, między innymi w terapii łuszczycy, czy reumatoidalnego zapalenia stawów. Lek ten stosowany jest również w leczeniu niektórych schorzeń nowotworowych,
- azatiopryna - podobnie, jak metotreksat jest to substancja o działaniu immunosupresyjnym. Azatiopryna stosowana jest między innymi w terapii schorzeń zapalnych jelit (np. wrzodziejącego zapalenia jelita grubego), a także w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego układowego, czy autoimmunologicznego zapalenia wątroby,
- glikokortykosteroidy - leki stosowane powszechnie w terapii wielu schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych, podobnie, jak opisywany wyżej metotreksat, czy azatiopryna wyciszają aktywność układu odpornościowego,
- mykofenolan mofetylu - czyli lek immunosupresyjny, stosowany w zapobieganiu ostremu odrzucaniu przeszczepów narządów u biorców,
- statyny - są to leki stosowane powszechnie w terapii zaburzeń lipidowych, czyli na przykład w sytuacji podwyższonych wartości tak zwanego złego cholesterolu (cholesterolu frakcji LDL). Leki te rzadko powodują wypadanie włosów, jednak zauważono taką zależność,
- retinoidy - czyli substancje stosowane w terapii trądziku, a czasami również łuszczycy,
- niektóre leki przeciwkrzepliwe - na przykład warfaryna, czy heparyna,
- niektóre β-adrenolityki - są to substancje stosowane w leczeniu zaburzeń rytmu serca, a także w terapii nadciśnienia tętniczego,
- pewne leki przeciwgrzybicze - należy tutaj wymienić często stosowany flukonazol.
Przyczyny wypadania włosów po porodzie
Wypadanie włosów po narodzinach dziecka wynika z przemian hormonalnych, które mają miejsce w ciele kobiety. Podczas ciąży zwiększony poziom estrogenów hamuje zwykły proces utraty włosów, co sprawia, że włosy, które zazwyczaj by odpadły, zostają na skórze głowy. Po urodzeniu dziecka, kiedy stężenie estrogenów maleje, owe włosy zaczynają się gubić w dużej liczbie, co może być nieoczekiwane i niepokojące dla wielu młodych mam.
Innym czynnikiem przyczyniającym się do wypadania włosów po porodzie jest stres związany z nową rolą matki oraz zmianami w codziennym życiu. Brak snu, zmęczenie oraz obowiązki związane z opieką nad noworodkiem mogą dodatkowo nasilać wypadanie włosów. Ważne jest, aby młode mamy znalazły czas dla siebie i zadbały o swoje zdrowie psychiczne i fizyczne, co może pomóc w stabilizacji poziomu hormonów i zmniejszeniu wypadania włosów.
Warto również zwrócić uwagę na dietę i odpowiednie odżywianie, co jest kluczowe w okresie po porodzie. Dieta bogata w witaminy i minerały, szczególnie te, które są ważne dla zdrowia włosów, takie jak żelazo, cynk i witaminy z grupy B, może pomóc wzmocnić włosy i przyspieszyć ich regenerację. Regularne spożywanie zdrowych tłuszczów, białka oraz owoców i warzyw pomoże utrzymać włosy w dobrej kondycji i zmniejszyć ryzyko ich wypadania.
