U nas zapłacisz kartą
Utrata włosów po ciąży - Przyczyny, Skutki i Jak sobie z nimi radzić
Utrata włosów po chemioterapii
To jak będzie przebiegał proces łysienia zależy od specyfiki konkretnego leku cytostatycznego, jego dawki i predyspozycji pacjenta. Nie wszystkie cytostatyki prowadzą do wyłysienia. Polichemioterapia jest z reguły bardziej toksyczna niż monochemioterapia jednym lekiem. Do cytostatyków najczęściej powodujących utratę włosów należą: taksoidy, inhibitory topoizomerazy, środki alkilujące, antymetabolity. W większości przypadków łysienie po chemioterapii jest odwracalne, jednak w przypadku leczenia raka z zastosowaniem cyklofosfamidu lub busulfanu może mieć ono charakter trwały.
Przy naświetlaniu guzów mózgu lub przerzutów mózgowych wymagane są tak duże dawki, że cebulki włosów zostają zniszczone na długo. Powstaje wyłysienie bliznowate. Najczęściej obejmuje ono tylko ten fragment głowy, który był naświetlany.
Wypadanie włosów po chemioterapii to temat który dotyczy wielu pacjentów onkologicznych. Szczególne dla kobiet utrata włosów spowodowana przyjmowaniem leków cytostatycznych oznacza poważne obciążenie i źródło stresu. Pacjentki, które w związku z leczeniem onkologicznym łysieją, często tracą wiarę we własne możliwości i w swoją kobiecość.
Wiele osób decyzję o zakupie peruki odkłada jak najdłużej, ale są też Panie, które jeszcze przed rozpoczęciem chemioterapii zaczynają działać – idą do fryzjera i zawczasu mocno skracają swoje włosy. Dzięki temu udaje się zniwelować przykre doświadczenie wypadania dużych kłębków włosów. Właściwe przygotowanie i wiedza mogą bardzo pomóc przejść trudny okres terapii onkologicznej.
Łysienie po chemioterapii
Obecnie nie istnieją sprecyzowane zalecenia terapeutyczne dotyczące zapobiegania utracie włosów po chemioterapii. Najlepiej poznaną metodą jest miejscowa hipotermia skóry głowy (system chłodzenia skóry głowy). Pacjenci stosują również opaski uciskowe, ale ich efekt wątpliwy. W celu ochrony mieszka włosowego można zastosować miejscowo minoksydyl, choć jego skuteczności nie udowodniono w ochronie włosów przed wypadaniem, lecz w przyspieszonym odroście włosa. Pewną nadzieją są również cząsteczki, takie jak inhibitory kinazy cykliozależnej 2 (CDK2). Niektórzy Pacjenci decydują się na stosowanie dedykowanych temu problemowi specjalistycznych kosmetyków.
Metformina - rzadsze skutki uboczne leku
Mniej częste działania niepożądane metforminy to przede wszystkim:
- reakcje skórne - takie, jak na przykład pokrzywka, rumień, czy też świąd skóry,
- kwasica mleczanowa - wynika z nagromadzenia się kwasu mlekowego w organizmie - produkt ten powstaje w reakcjach beztlenowego przekształcania glukozy. Kwasica mleczanowa może objawiać się problemami z oddychaniem (charakterystyczną cechą tego stanu jest częste i głębokie oddcychanie - czyli tak zwany oddech Kussmaula, nazywany również oddechem gonionego psa), a także nudności, wymioty, bóle brzucha, czy zaburzenia świadomości,
- zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 i obniżenie jej poziomu w surowicy - niedobór witaminy B12 może przyczyniać się do pojawienia się niedokrwistości, nazywanej w tym przypadku niedokrwistością megaloblastyczną,
- zapalenie wątroby, objawiające się m.in. wzrostem wartości enzymów wątrobowych (ALT, AST).
Metformina - co to za lek?
Jest to substancja, będąca pochodną biguanidu i tym samym lek pierwszego rzutu stosowany w terapii cukrzycy typu II, czyli najczęstszego typu cukrzycy, który wynika z upośledzenia wydzielania insuliny przez trzustkę oraz narastającej oporności tkanek na ten hormon. Istotną rolę w rozwoju cukrzycy typu II odgrywa otyłość i mała aktywność fizyczna pacjentów. Metformina to najczęściej stosowany lek w terapii cukrzycy, dlatego wielu pacjentów, którzy znajdują się pod opieką lekarza rodzinnego stosuje go przewlekle. Substancję tę przyjmuje się w formie doustnej, w dawce zaleconej przez lekarza.
Metformina obniża stężenie glukozy we krwi poprzez kilka mechanizmów. Po pierwsze zmniejsza produkcję glukozy w wątrobie poprzez hamowanie pewnych szlaków metabolicznych. Po drugie, metformina zwiększa wrażliwość tkanek organizmu na insulinę, przez co więcej glukozy wnika do komórek i jest przez nie wykorzystywane. Co więcej, zmniejsza wchłanianie glukozy oraz stymuluje takie reakcje biochemiczne, w wyniku których powstaje glikogen - czyli związek chemiczny zbudowany z cząsteczek glukozy. Co ważne, metformina nie prowadzi do nadmiernego spadku poziomu glukozy we krwi, czyli hipoglikemii. Jest lekiem bezpiecznym i skutecznym, a co ciekawe - wpływa również korzystnie na stężenie lipidów we krwi. Zmniejsza bowiem stężenie trójglicerydów i cholesterolu. Wpływa także korzystnie na spadek masy ciała u pacjentów, borykających się z nadwagą i otyłością. Warto wiedzieć, że metformina jest wykorzystywana nie tylko w terapii cukrzycy typu II, ale również stanu przedcukrzycowego i w zespole wielotorbielowatych jajników (PCOS).
Metformina a wypadanie rzęs i brwi
Kolejny, interesujący opis przypadku przedstawia 69-letniego pacjenta z cukrzycą typu 2, stosującego połączenie leków przeciwcukrzycowych - sitagliptyny w dawce 50 mg i metforminy w dawce 850 mg.
Połączenia leków w terapii cukrzycy stosujemy u tych pacjentów, u których nie można uzyskać prawidłowego poziomu glukozy we krwi tylko poprzez stosowanie metforminy.
U pacjenta tego po 4 miesiącach od rozpoczęcia stosowania połączenia metforminy z sitagliptyną wystąpiła nagła utrata brwi i rzęs. Wykluczono inne przyczyny takiego zdarzenia - między innymi choroby dermatologiczne i reumatologiczne. mogące być przyczyną wypadania rzęs i brwi.
Autorzy powiązali w tej sytuacji utratę brwi i rzęs ze stosowaniem opisywanego wyżej połączenia leków. Nie wiadomo jednak, który lek odpowiadał za opisywane objawy, a być może utrata brwi i rzęs wynikała z interakcji między tymi dwoma substancjami. Należy podkreślić, że w literaturze ciężko znaleźć inne doniesienia naukowe, potwierdzające, że to połączenie leków prowadzi do utraty rzęs, czy brwi.
Dlaczego utrata włosów podczas choroby onkologicznej jest tak trudna dla kobiet?
Związane jest to z faktem, iż kobiety przechodząc chemię muszą się zmagać nie tylko z ciężką walką o swoje zdrowie, ale również z trudnym przetrwaniem okresu utraty niezwykle istotnego aspektu utożsamianego z urodą.
Aby zrozumieć wagę posiadanych włosów podczas leczenia, przeprowadzono wiele badań, z których udało się dowiedzieć, że wśród różnych skutków ubocznych chemioterapii (np. nudności, zmęczenia) łysienie jest nadal oceniane jako jedno z najbardziej niepokojących doświadczeń kobiet, które muszą je znieść.
Dla wielu kobiet łysienie po chemioterapii okazywało się trudniejszym emocjonalnie przeżyciem niż utrata piersi! Opisywane doświadczenia powinny nasunąć wnioski dotyczące umożliwienia pacjentom onkologicznym korzystania z pomocy w zakresie wsparcia ich problemu włosowego, który tak samo nieoczekiwanie wkradł się w ich życie, jak rak odbierający zdrowie fizyczne i siły witalne.
Ważnym aspektem w zakresie wsparcia przechodzenia przez utratę tego atrybutu urody jest przede wszystkim przygotowanie osoby chorującej na możliwą utratę, ale również pokazanie możliwości, opcji, jakie posiada w swojej sytuacji włosowej.
Bardzo często osoby tracące swoje włosy nie mają pojęcia w jakiej sytuacji się znajdują- czy włosy odrosną, czy stracą wszystkie, jak szybko będą odrastać - ta niewiedza powoduje dodatkowy stres. Wparcie emocjonalne, z czym mogą się spotkać, ale też pokazanie możliwości, jak sobie radzić nawet w trudnej sytuacji całkowitej utraty włosów po chemioterapii, może dać pacjentowi poczucie pewnego planu działania oraz „teoretycznego” przygotowania, z czym mogą się zmierzyć.
Choć może to brzmieć abstrakcyjnie, wiele badań pokazało, iż to właśnie przygotowanie nas do tego, co może się stać w naszym życiu (również tego złego) pozwala nam w większym stopniu podejmować różnego rodzaju aktywności, nawet jeśli mogą być one obarczone obawą zmierzenia się z tym co trudne.
