U nas zapłacisz kartą
Włoskowate zapalenie skóry - Objawy, Przyczyny i Metody Leczenia
Zapalenie mieszków włosowych - przyczyny
- dermatofity (grzyby powodujące tzw. dermatofitozy - grzybice skóry i jej przydatków: włosów i paznokci)
- bielniki - drożdżaki
- wirusy (np. wirus opryszczki)
- pasożyty (najczęściej nużeniec).
Z kolei nieinfekcyjne zapalenie mieszków włosowych to zmiany o podłożu trądzikowym, które często są spowodowane lekami. Stosowane miejscowych kortykosteroidy i kortykotropina mogą prowadzić do wykwitów skórnych, składających się z zapalnych krostek. Do tej grupy zalicza się także popromienne zapalenie mieszków włosowych, czyli to, które jest wynikiem ekspozycji na słońce.
Zapalenie mieszków włosowych – czy jest zaraźliwe?
Zapalenie mieszków włosowych nie jest zaliczane do chorób zakaźnych, więc nie przenosi się z jednej osoby na drugą. Do wystąpienia tego rodzaju zapalanie potrzebne są określone czynniki indywidualne takie jak higiena osobista, skłonność do nadmiernego pocenia się czy diagnoza cukrzycy, która również może dawać o sobie znać poprzez zmiany skórne.
Upośledzenie funkcjonowania układu odpornościowego - schorzenia
U ogromnej ilości osób prawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny zapobiega rozwojowi infekcji gronkowcowej. Po różnie długim czasie bytowania w obrębie skóry lub błon śluzowych patogen ten zostaje wyeliminowany. Jednak u pacjentów z obniżoną odpornością może dojść do rozwoju zakażenia.
Wśród stanów związanych z upośledzeniem funkcjonowania układu immunologicznego wymienia się:
- schorzenia hematologiczne – białaczki, chłoniaki nieziarnicze, choroba Hodgkina,
- wrodzone niedobory immunologiczne – np. zespół Di Georga (związany z niedorozwojem lub całkowitym brakiem grasicy) lub ostry złożony niedobór odporności (obok niedorozwoju grasicy upośledzona jest również funkcja szpiku kostnego),
- nabyte niedobory immunologiczne – np. AIDS jako najcięższa postać,
- schorzenia ogólnoustrojowe o podłożu metabolicznym – cukrzyca, niewydolność nerek,
- stany przebiegające z ogólnym wyniszczeniem organizmu – choroba nowotworowa, błędy żywieniowe, alkoholizm, narkomania.
Kolejnym istotnym elementem patogenezy zapalenia mieszka włosowego są mechaniczne uszkodzenia skóry. Stąd wykwity w obrębie twarzy częstsze są u mężczyzny pozbywających się regularnie zarostu. Zaniedbywanie higieny również sprzyja infekcji (charakterystyczna lokalizacja zmian na karku i w obrębie pleców).
Zaistnienie wyżej wymienionych czynników doprowadza do powstania głównego, miejscowego objawu zapalenia mieszka włosowego - krosty.
Zapalenie mieszka włosowego - badania
Podstawowe badanie fizykalne, składające się z oglądania i palpacji (badanie dotykiem) jest zwykle wystarczające do postawienia diagnozy. W razie wątpliwości, głównie dotyczących czynnika sprawczego, należy pobrać wymaz ze zmiany. Preparat bezpośredni oglądany pod mikroskopem po wcześniejszym wybarwieniu pozwala uwidocznić obecność bakterii w postaci charakterystycznych fioletowych ziarenek skupionych w większych grupach. Po pobraniu wymazu należy również założyć hodowlę na specjalnych pożywkach bakteryjnych. Umożliwia ona określenie wrażliwości danego szczepu na dostępne na rynku antybiotyki, tym samym zwiększa skuteczność terapii.
Przydatne jest również wykonanie morfologii krwi z rozmazem (leukocytoza z dominacją granulocytów obojętnochłonnych), OB (wzrost), CRP (wzrost).
Co to są naczynia włosowate?
- tętniczo-tętniczych – tzw. sieci dziwne, które łączą dwie tętnice, zlokalizowane są w ciałkach nerkowych,
- tętniczo-żylnych – to najczęściej spotykane sieci w organizmie człowieka, ich początkiem są zakończenia tętnicy, a końcem żyły,
- żylno-żylnych – tzw. układy wrotne, które łączą dwie żyły, tworzą przede wszystkim układ wrotny wątroby.
Naczynia włosowate wyróżniają się prostą budową. Zbudowane są ze śródbłonka, czyli wysoce wyspecjalizowanej wyściółki utworzonej z jednej warstwy płaskich komórek o niewielkim jądrze. Otaczają ją blaszki podstawne. Od zewnątrz do naczyń włosowatych przylegają rozmieszczone nieregularnie perycyty, czyli komórki charakteryzujące się silnymi własnościami kurczliwymi. Naczynia włosowate osiągają średnicę od 7 do 15 μm. Są dostrzegalne jedynie pod mikroskopem.
Zobacz także, z czego składa się krew:
Zobacz film: Składniki krwi i ich funkcje. Źródło: Getty Images / iStock
Klasyfikacja naczyń włosowatych przedstawia się następująco:
- typ 1, czyli naczynia o ścianie ciągłej – zawierają śródbłonek ciągły, nieposiadający okienek i przerw, który spoczywa na ciągłej błonie podstawnej, najbardziej pospolity typ naczyń włosowatych, wykazują selektywną przepuszczalność, kontrolowaną przez ciągłą warstwę komórek śródbłonka, znajdują się np. w tkance łącznej czy gruczołach wydzielania zewnętrznego, biorą udział w tworzeniu bariery krew – mózg.
- typ 2, czyli naczynia o ścianie okienkowej – charakteryzują się obecnością małych okienek w ścianie śródbłonka, które przesłonięte są przeponką, mają dużą przepuszczalność dla substancji wysokocząsteczkowych, występują w miejscu zachodzenia szybkiej wymiany substancji między tkanką a krwią, m.in. w nerkach czy jelicie,
- typ 3, czyli naczynia zatokowe o ścianie nieciągłej – śródbłonek zbudowany jest z komórek o licznych otworach i z przerwami między komórkami, występują w wątrobie, śledzionie czy szpiku kostnym, blaszka podstawna może być nieciągła lub nieobecna, pozwalają swobodnie przechodzić przez ścianę wszystkim substancjom.
Zapalenie mieszków włosowych - czym są mieszki włosowe?
Mieszki włosowe to wąski kanał w skórze, z którego wyrasta włos. Do mieszków włosowych uchodzą przewody gruczołów łojowych, które produkują łój. Wydostaje się on na powierzchnię skóry, tworząc tzw. płaszcz lipidowy, który chroni ją przed podrażnieniami (m.in. neutralizuje szkodliwe substancje i uniemożliwia im kontakt ze skórą oraz wniknięcie w jej głębsze warstwy).
Jak wygląda zapalenie mieszków włosowych?
W wyniku uszkodzenia ujścia mieszka, poprzez "starcie" tzw. płaszcza lipidowego przez drażniące kosmetyki lub poprzez mikrourazy mechaniczne, np. podczas golenia, drobnoustroje wnikają do mieszków włosowych i tam namnażają się. Wówczas organizm zaczyna się bronić i zapoczątkowuje stan zapalny. Wówczas na skórze może pojawić się zaczerwienienie oraz krostki wokół włosa. Te guzki mogą być w kolorze czerwonym, żółtym lub białym, a w środku może znajdować się ropna treść. Zapaleniu może towarzyszyć świąd, ból i obrzęk.
