U nas zapłacisz kartą
Wyprysk łojotokowy u noworodków - przyczyny, objawy i sposoby leczenia
Aktywność gruczołów łojowych
Najważniejszym czynnikiem, regulującym wielkość i aktywność gruczołów łojowych, są stężenia niektórych grup hormonów. Rolę najistotniejszych stymulatorów przypisuje się androgenom, do których należy m.in. testosteron. Głównym miejscem produkcji androgenów są gonady i nadnercza, choć gruczoły łojowe posiadają również zdolność ich lokalnego wytwarzania w obrębie skóry. Funkcję hamowania produkcji łoju pełnią natomiast m.in. estrogeny. Oprócz hormonów płciowych, wpływ na gruczoły łojowe mają inne hormony nadnerczy (na przykład kortyzol) oraz hormony produkowane przez przysadkę mózgową (hormon wzrostu, prolaktyna).
Moment rozwoju gruczołów łojowych u płodu jest związany ze stymulacją androgenami pochodzącymi od matki oraz produkowanymi przez łożysko. Po narodzinach, aktywność wydzielnicza gruczołów maleje i pozostaje na bardzo niskim poziomie, aż do początku okresu dojrzewania płciowego. Zmiany gospodarki hormonalnej i zwiększona produkcja androgenów intensywnie pobudzają czynność gruczołów łojowych. Nadmierna produkcja sebum, charakterystyczna między innymi dla łojotoku i zmian trądzikowych, może więc być jednym z objawów zaburzeń gospodarki hormonalnej.
Łupież łojotokowy
Łupież łojotokowy jest schorzeniem owłosionej skóry głowy, powstającym na podłożu łojotoku. Jeżeli skóra głowa jest bardzo przetłuszczona, mówimy o tzw. łupieżu tłustym. Zmiany skórne obejmują zwykle powierzchowne złuszczanie, choć w bardzo nasilonych przypadkach mogą powstawać strupy i nacieki zapalne. W leczeniu zwykle stosuje się szampony przeciwłupieżowe.
Wzmożona aktywność gruczołów łojowych u noworodków jest związana z pobudzaniem przez pochodzące z zewnątrz androgeny. Ich źródłem jest zarówno organizm matki, jak i produkcja łożyskowa. Wyprysk łojotokowy zlokalizowany na skórze głowy jest nazywany ciemieniuchą. Zmiany skórne nie są bolesne, zwykle również nie swędzą. Po kilkunastu tygodniach, gdy stężenia androgenów we krwi noworodka ulegną obniżeniu, wyprysk łojotokowy samoistnie zanika.
Choroby gruczołów łojowych
Większość chorób gruczołów łojowych związana jest z ich nadmiernym pobudzaniem. Niekontrolowana aktywność wydzielnicza może mieć jedynie niewielkie skutki kosmetyczne, bądź prowadzić do powstawania poważniejszych stanów zapalnych i zmian ropnych. Oprócz nadprodukcji łoju, przyczyną schorzeń gruczołów łojowych mogą być rozwijające się w nich procesy nowotworowe, choć są to stosunkowo rzadkie przypadki. Wśród najważniejszych chorób gruczołów łojowych wymieniane są:
Wzmożoną produkcję łoju, zwaną również łojotokiem, najczęściej obserwuje się na owłosionej skórze głowy, twarzy oraz górnych częściach tułowia. Łojotok jest przyczyną przetłuszczania skóry i wtórego blokowania ujść gruczołów łojowych. Przewlekły łojotok może stać się przyczyną chorób skóry gładkiej (trądziku) oraz owłosionej (łupieżu łojotokowy). U podłoża łojotoku leżą zmiany hormonalne, występujące m.in. w okresie dojrzewania, ale również czynniki genetyczne oraz niedobory niektórych witamin. Bezpośredni wpływ na rozwój łojotoku przypisuje się zakażeniom drożdżakowym skóry.
Niacynamid w kosmetykach
W kosmetykach znajdziemy pod nazwą INCI Niacynamide. Jak można już zauważyć, substancja ta posiada bardzo wszechstronne działanie na skórę. Właśnie ze względu na to, a także to, że jest to substancja dobrze tolerowana przez skórę, niacynamid jest szeroko stosowany w kosmetologii. Oprócz wymienionych wyżej właściwości witamina B3 jest stosowana:
- przy regeneracji skóry – często używa się jej po zabiegach medycyny estetycznej, a także w przypadku nadmiernej ekspozycji na słońce (tylko na zdrową, nie uszkodzoną skórę)jako silny antyoksydant – wykazuje działanie neutralizujące na działanie wolnych rodników, a do tego uszkodzeń spowodowanych przez obecność stresu oksydacyjnego,
- w przypadku bardzo wymagających typów cer, ze skłonnością do różnych dermatoz, jak łuszczyca, trądzik różowaty, atopowe zapalenie skóry. To świetny wybór także w przypadku cery wrażliwej
- do wygładzenia i zrewitalizowania skóry, a ponadto nadania jej świeżego, promiennego wyglądu, dzięki czemu może być stosowany zarówno w kosmetykach do pielęgnacji twarzy na dzień, jak i na noc
Jak można zauważyć, niacynamid to istotny składnik w przypadku produktów przeciwzmarszczkowych, przeciw niedoskonałościom, nawilżających, regenerujących i łagodzących. Wchodzi w skład kremów, produktów do stosowania punktowego, toników czy preparatów do mycia twarzy. Jego zastosowanie jest szczególnie popularne w serach do twarzy. Przykładem takiego produktu jest HYALUROGEL Serum nawilżające z kwasem hialuronowym od marki Mixa. W składzie tego serum, wzbogaconym o niacynamid, możemy także znaleźć kwas hialuronowy i pantenol. To produkt idealny dla wymagającej i wrażliwej cery, przynoszący natychmiastowe ukojenie, zapewniający 24-godzinne* nawilżenie, a także poprawiający jej jędrność i elastyczność. Efekty stosowania tego serum stają się widoczne już po 4 tygodniach, *test instrumentalny
Niacynamid znajduje swoje zastosowanie również w przypadku preparatów zawierające filtry SPF ochrony przeciwsłonecznej. Jego obecność w takich produktach wynika z jego właściwości regenerujących oraz antyoksydacyjnego działania.
Czym jest wyprysk łojotokowy?
Wyprysk łojotokowy inaczej nazywany łojotokowym zapaleniem skóry, jest schorzeniem dermatologicznym, związanym z zaburzeniem pracy hormonów, objawiającym się rumieniem i wykwitami, które pokrywają się żółtymi oraz brązowymi strupami. Stan zapalny najczęściej pojawia się na owłosionej skórze głowy i wszędzie tam, gdzie wydzielany jest łój ‒ na czole, okolicy między brwiami lub między fałdami nosowo-wargowymi. Wyprysk łojotokowy może pojawić się także na tułowiu, w okolicach mostka czy łopatek.
Przyczyn występowania łojotokowego zapalenia skóry należy doszukiwać się w zaburzeniach gospodarki hormonalnej, choć mechanizm powstawania zmian nie został całkowicie wyjaśniony. Zdecydowanie jedną z przyczyn pojawiania się wyprysków na twarzy i ciele jest nadmierne gromadzenie się łoju, co szczególnie można zauważyć u młodych osób w okresie pokwitania. W przypadku niemowląt ma to ścisły związek ze zmianami zachodzącymi w gospodarce hormonalnej matki. Zmiany te mają bardzo znaczący wpływ na pierwsze tygodnie życia dziecka, bowiem produkowane przez matkę androgeny oddziałują na pracę gruczołów łojowych niemowlaka. Należy pamiętać o tym, że łojotokowe zapalenie skóry ma charakter przewlekły i może bardzo często nawracać. Bardzo silny wpływ na jego występowanie, oprócz zaburzeń gospodarki hormonalnej, ma także prowadzony przez nas styl życia. Nieodpowiednia dieta, nieprzestrzeganie zasad higieny osobistej, a także stres mogą powodować jego nasilenie lub nawracanie.
W zależności od tego czy wyprysk łojotokowy dotyczy niemowlaka, czy osoby dorosłej, jego objawy, miejsce występowania na ciele i przebieg choroby będą się od siebie różnić. W przypadku łojotokowego zapalenia skóry u dziecka będziemy mieć do czynienia z objawami o umiarkowanym nasileniu, do których można zaliczyć łuszczące się lub tworzące strupy fragmenty naskórka. Jeśli stopień nasilenia się zwiększy, przybierają one żółto-brązową barwę, a swoim wyglądem mogą przypominać łuskę. Czasami wokół miejsc zmienionych zapalnie może pojawić się rumień. Zmiany te najczęściej zlokalizowane są na skórze głowy dziecka.
Jak już wspomnieliśmy, w przypadku osób w okresie pokwitania jak i dorosłych, występowanie wyprysku łojotokowego na twarzy związane jest z nadprodukcją sebum czyli innymi słowy ‒ nadmiernym wydzielaniem łoju. Zmiany charakterystyczne dla wyprysku łojotokowego przypominają tłuste żółto-szare łuski oraz strupy, które ściśle przylegają do podłoża. Bardzo często towarzyszy temu nasilony rumień oraz wysięk. Powstający stan zapalny może sprzyjać nadkażeniom bakteryjnym oraz drożdżakowym. Wyprysk łojotokowy u dorosłych występuje nie tylko na skórze głowy, ale jeszcze częściej na twarzy. Może przenieść się również na plecy czy klatkę piersiową i dekolt.