U nas zapłacisz kartą
Wyprysk na dłoniach - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Wyprysk potnicowy – przyczyny
Wyprysk potnicowy (ang. dyshidrotic eczema, pompholyx) należy do najczęściej występujących chorób skóry (dermatoz). Potnica to charakterystyczne zapalenie skóry zlokalizowane na dłoniach oraz stopach, będące reakcją alergiczną organizmu na kontakt z którąś z uczulających substancji. Alergeny mogą być pochodzenia wewnętrznego (endogennego), jak i zewnętrznego (egzogennego). Najczęstszymi alergenami są metale ciężkie (m.in. nikiel, kobalt, chrom) oraz bakterie. Wyprysk potnicowy może się też ujawnić pod wpływem stosowanych leków. Choć nazwa tej dermatozy kojarzy się z potem, to powstające w przebiegu choroby pęcherzyki nie są związane z gruczołami potowymi.
Wyprysk potnicowy ma formę niedużych (maksymalna średnia to ok. 2–3 mm), bezbarwnych pęcherzy wypełnionych surowiczym płynem. Pęcherze powstają w skupiskach. Wyprysk potnicowy czasem, chociaż nie zawsze, powoduje ból. Charakterystyczne dla wyprysku potnicowego jest uporczywe swędzenie. Zmiany skórne pojawiają się głównie na dłoniach (w ok. 70% przypadków), na dłoniach i podeszwach stóp (20% przypadków) albo tylko na podeszwach (10%). Wyprysk potnicowy może mieć związek z zakażeniem grzybiczym (np. obecność pęcherzy na dłoniach może oznaczać grzybicę stóp). Choroba bardzo często występuje u osób z atopowym zapaleniem skóry.
Wysypka na dłoniach o podłożu zakaźnym
Zmiany skórne na dłoniach mogą być objawem niektórych chorób zakaźnych:
- Różyczka – to choroba zakaźna, której objawy mogą ujawnić się dopiero po 2 tygodniach od zarażenia. Wysypka ma postać grudkowatych zmian, które utrzymują się do 2 dni. W przebiegu różyczki pojawiają się jednak objawy ogólnoustrojowe. Zmiany skórne umiejscawiają się na dłoniach, rękach i stopach. Różyczka jest niebezpieczna dla kobiet w ciąży, gdyż może doprowadzić do zaburzeń w rozwoju dziecka.
- Ospa – zmiany skórne pojawiają się po 2 dniach od zakażenia i mają postać czerwonych plam. U niektórych pacjentów wysypka przekształca się w pęcherze. Ospa najczęściej lokalizuje się na rękach i nogach. Po wystąpieniu wysypki dochodzi do rozwoju objawów ogólnoustrojowych.
- Odra – to silna choroba zakaźna, w której przebiegu dochodzi do rozwoju wysypki. Wyprysk skórny ma zmienną postać. Początkowo na dłoniach i rękach pojawiają się niewielkie, ciemnoróżowe plamki, które z czasem stają się wypukłe. Wraz z rozwojem wirusa zmieniają się w ciemne grudki, rozsiane po całym ciele. Zmianom skórnym towarzyszą również objawy ogólnoustrojowe.
- Grzybica – w początkowym stadium zakażenia choroba ma postać zaczerwienionej skóry dłoni, która zaczyna się przesuszać i nadmiernie złuszczać. Pacjent odczuwa ponadto nasilający się świąd. Wraz z aktywnością patogenu zmiany skórne przybierają postać grudek i pęcherzyków z treścią surowiczą. Rozwijająca się grzybica dłoni może zająć również paznokcie.
Wysypka na dłoniach, która nie ustępuje po kilku godzinach, może świadczyć o zakażeniu patogenem. Szczególnie niepokojący jest rozwój zmian skórnych, obejmujących inne partie ciała i objawy ogólnoustrojowe. W takim przypadku konieczny jest kontakt z lekarzem. Szczególną czujność powinny zachować kobiety w ciąży, gdyż wysypka na dłoniach o podłożu zakaźnym może stanowić zagrożenie dla rozwoju dziecka.
Autor: Emilia Kruszewska
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) – przyczyny
- Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
- nikiel, np. biżuteria, wykończenia odzieży (zamki, guziki), okulary
- chrom (metale, cement, skóra garbowana)
- kobalt (metale, cement)
- formaldehyd (odzież, lakier do paznokci, tworzywa sztuczne)
- substancje zapachowe (perfumy, olejki eteryczne, kosmetyki)
- balsam peruwiański (perfumy)
- konserwanty (podłoże leków stosowanych miejscowo, kosmetyki)
- przyśpieszacze wulkanizacji i przeciwutleniacze gumy (rękawiczki lateksowe, bielizna, buty, lycra, oleje techniczne)
- leki (neomycyna, benzokaina)
- barwniki (farby do włosów i tkanin)
- kalafonia (kleje, papier, pokosty)
- lanolina (kremy)
- monomery akrylu (cement ortopedyczny).
Czynniki ryzyka rozwoju alergicznego kontaktowego zapalenie skóry nie są znane, ale wydaje się, że duże znaczenie ma predyspozycja genetyczna.
- Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia
Powstaje w wyniku kontaktu skóry ze stężoną substancją drażniącą (np. silne kwasy albo zasady, wybielacze) albo w wyniku przewlekłego działania mniej stężonej substancji powodującej wysuszenie skóry i uszkodzenie naskórka.
Substancje drażniące:- mydła i detergenty
- alkohole i środki odkażające
- kwasy i ługi
- rozpuszczalniki organiczne, smary, oleje techniczne, benzyna, olej napędowy
- żywice i kleje
- farby, tusze i werniksy
- cement, beton, gips
- środki owadobójcze i grzybobójcze
- nawozy sztuczne
- włókna szklane.
- Fotoalergiczne lub fototoksyczne kontaktowe zapalenie skóry
Przyczyny fototoksycznego kontaktowego zapalenie skóry, to np. dziegieć, furokumaryny (np. psolareny stosowane leczniczo lub zawarte w owocach, zwłaszcza w limonkach i jarzynach), czerwień bengalska (stosowana w okulistyce), niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen).
Przyczyny fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry, to np. kosmetyki z filtrem UV, substancje zapachowe, środki odkażające, leki przeciwgrzybicze.