U nas zapłacisz kartą
Wyprysk na powiece - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Łagodne zmiany guzkowe powiek: przyczyny, objawy i leczenie
Zmiany guzkowe powiek mogą przybierać formy, między innymi takie jak: narośl na powiece, grudka na powiece, brodawczak na powiece, torbiele i znamiona barwnikowe lub owrzodzenie. Ustalenie charakteru zmiany (łagodny lub złośliwy) wymaga konsultacji okulistycznej i warunkuje dalsze postępowanie.
Guzy powiek to nowotwory skóry, które mogą mieć charakter zarówno łagodny, jak i złośliwy. Najczęściej wywodzą się z naskórka, rzadziej ze skóry właściwej i przydatków skóry, takich jak: gruczoły potowe, gruczoły łojowe czy mieszki włosowe. Poniżej omówiono zmiany o charakterze niebarwnikowym. Zmianom barwnikowym skóry powiek poświęcono osobny artykuł.
- wiek chorego,
- typ skóry,
- narażenie na działanie promieniowania ultrafioletowego,
- wrodzone lub nabyte upośledzenie odporności.
Do ich powstawania może przyczyniać się także zakażenie wirusami brodawczaka ludzkiego. Najważniejsze jest odróżnienie guzów łagodnych od złośliwych. Na charakter złośliwy guza mogą wskazywać następujące informacje zebrane w wywiadzie: nadmierna ekspozycja na działanie promieniowania UV (oparzenia słoneczne, zwłaszcza w dzieciństwie, pęcherzowe oparzenia skóry), palenie tytoniu, przebyte leczenie za pomocą promieniowania jonizującego (napromieniowanie), rak skóry w przeszłości oraz jasna karnacja, rude włosy i niebieskie tęczówki u chorego lub jego przodków.
Wśród łagodnych zmian guzkowych skóry powiek najczęściej spotyka się brodawczaki. Drugą pod względem częstości występowania zmianą łagodną powiek są torbiele nabłonkowe, które stwierdza się w około 18% zmian skórnych wyciętych z okolicy gałki ocznej. Trzecim najczęstszym typem zmiany łagodnej w okolicy okołogałkowej są znamiona barwnikowe (zob. Zmiany barwnikowe powiek).
Zapalenie brzegów powiek – leczenie
Lekarz okulista, do którego trafia pacjent z objawami stanu zapalnego powiek, przeprowadza z nim szczegółowy wywiad, obejmujący m.in.:
- porę dnia, w której występują objawy (poranne dolegliwości wskazują na zapalenie brzegu powiek, a wieczorne na zespół suchego oka),
- czynniki zaostrzające dolegliwości u pacjenta,
- współwystępujące choroby (np. trądzik różowaty, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, przebyty półpasiec oczny),
- stosowane dotychczas leki,
- potencjalne kontakty z osobami chorymi (np. na wszawicę).
W badaniu okiem nieuzbrojonym lekarz może stwierdzić obecność gradówek i jęczmieni na powiekach, złogi nieprawidłowej wydzieliny przy nasadzie rzęs, owrzodzenia, złuszczanie naskórka i inne widoczne objawy.
Dzięki zastosowaniu lampy szczelinowej, lekarz może dokładnej ocenić m.in. film łzowy, przedni i tylny brzeg powieki, w tym ujścia gruczołów Meiboma, spojówkę tarczkowa (po odwróceniu powieki) i rogówkę. Nie ma badań laboratoryjnych specyficznych dla zapalenia brzegów powieki, natomiast w przypadku podejrzenia infekcji wywołanej nużeńcem lekarz przeprowadza badanie mikroskopowe na obecność pasożytów na pobranych od pacjenta rzęsach.
Leczenie zapalenia brzegów powiek bywa trudne i długotrwałe, a terapia nie zawsze kończy się całkowitym wyleczeniem. Terapię dobiera się do podłoża choroby i stopnia zaawansowania objawów, w poszczególnych przypadkach poprawę przynoszą m.in.:
- ciepłe okłady,
- higiena powiek,
- masaż powiek pozwalający na ewakuację wydzieliny z gruczołów Meiboma,
- terapia światłem IPL (intense pulsed light),
- antybiotykoterapia miejscowa lub ogólna (maści oczne z bacytracyną lub erytromycyną, doustnie tetracyklina,
- miejscowe środki przeciwzapalne (np. glikokortykosteroidy, cyklosporyna),
- modyfikacja diety.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?
Guzy wycinane chirurgicznie z marginesem zdrowych tkanek należy uznać za całkowicie wyleczone. Jeśli w marginesach operacyjnych znajdują się komórki guza, wówczas należy podjąć decyzję dotyczącą dalszego postępowania terapeutycznego. W przypadku zmian łagodnych można zdecydować się na ich obserwację.
W leczeniu kępek żółtych częste są nawroty zarówno po leczeniu chirurgicznym, jak i laserowym. Po chirurgicznym usunięciu kępek żółtych u około 40% pacjentów zmiany pojawiają się na nowo. W przypadku kolejnego zabiegu chirurgicznego prawdopodobieństwo nawrotów jest jeszcze większe. 26% nawrotów ma miejsce w ciągu pierwszego roku po zabiegu. Ryzyko nawrotów jest większe u pacjentów z zaburzeniami gospodarki lipidowej oraz u tych, u których zmiany wystąpiły na wszystkich czterech powiekach.
Zmiany grudkowe powiek - objawy
- owrzodzenie, któremu może towarzyszyć krwawienie, powstawanie krost, wydobywanie się wydzieliny ze zmiany,
- jej nieregularne zabarwienie,
- uniesienie jej brzegów przypominające wyglądem masę perłową,
- obecność drobnych naczyń w obrębie guza,
- uszkodzenie przez guz brzegu powieki,
- utrata rzęs w okolicy guza.
- stanowiących rozrost naskórka,
- wywodzących się z gruczołów tłuszczowych,
- pochodzących z gruczołów potowych (ekrynowych i apokrynowych),
- związanych z mieszkami włosowymi.
Ryc. 1. Skóra. 1 – ujście przewodu wyprowadzającego gruczołu potowego, 2 – przewód wyprowadzający gruczołu potowego, 3 – mieszek włosowy, 4 – gruczoły potowe (ekrynowe), 5 – głębokie sploty tętniczo-żylne, 6 – tkanka tłuszczowa, 7 – tkanka podskórna, 8 – skóra właściwa, 9 – ciało dotykowe, 10 – brodawki skórne, 11 – naskórek
Spis treści:
Powieki należą do przydatków oka i stanowią kluczowy element jego aparatu ochronnego. Do funkcji powiek należy:
- Zabezpieczenie bardzo delikatnej i wrażliwej tkanki gałki ocznej przed urazami mechanicznymi,
- Ochrona przed zanieczyszczeniami z powietrza i promieniowaniem słonecznym,
- produkcja filmu łzowego oraz rozprowadzanie go po całej powierzchni oka.
Powieka to skomplikowana struktura anatomiczna złożona z czterech warstw:
- Cienkiej, elastycznej i delikatnej skóry, zawierającej gruczoły łojowe (Zeissa) i potowe (Molla). Ich przewody otwierają się w mieszkach włosowych rzęs wyrastających z przedniej krawędzi wolnego brzegu powiek.
- Mięśnia okrężnego oka, kontrolującego zamykanie oka oraz mięśnia dźwigacza powieki górnej, umożliwiającego jego otwieranie (zaburzenia pracy tego mięśnia prowadzą do ptosis, czyli opadania powieki). Dzięki tym mięśniom możliwe jest mruganie, a przez to rozprowadzanie filmu łzowego po całej powierzchni oka, nawilżanie gałek ocznych, usuwanie ze spojówki i rogówki zanieczyszczeń, drobnych ciał obcych czy drobnoustrojów.
- Płytki włóknistej (inaczej: tarczki powieki), czyli gęstej struktury złożonej z tkanki łącznej nadającej powiece kształt i sztywność. W tej warstwie znajdują się gruczoły Meiboma, czyli gruczoły łojowe wydzielające lipidową część filmu łzowego, który gromadzi się na brzegu powiek, uszczelnia zamkniętą szparę powiekową i zabezpiecza przed przelewaniem się łez przez brzegi powiek. Tarczka powieki zespolona jest ze spojówką powiek, przechodzącą w spojówkę gałki ocznej.
- Błony śluzowej, najbardziej wewnętrznej z warstw powieki, produkującej część śluzową filmu łzowego.
