U nas zapłacisz kartą
Wyprysk czy czyrak - Poznaj różnice, objawy i metody leczenia
Czym jest czyrak i objawy
Czyrak (zwany niekiedy ropniem, dawniej furunkuł, łac. furunculus) to zapalna zmiana skórna skupiona wokół mieszka włosowego i gruczołów łojowych. To ostre i ropiejące zapalenie mieszka włosowego z objawami jak silny obrzęk, zaczerwienienie wywołane przez bakterie. Dlaczego guzek skórny jak czyrak boli? To efekt stanu zapalnego w skórze i wytwarzanych czynników zapalnych, to poważniejsza zmiana niż typowa krosta lub pryszcz. Na intensywność bólu wpływa również lokalizacja czyraka np. wrażliwa i unerwiona okolica pachwin. Czyrak bardzo często ma postać guza podskórnego, który wielkością może sięgać nawet kilku centymetrów. Co jest charakterystyczne dla czyraków? Gołym okiem widoczny jest tzw. ropny rdzeń. U niektórych osób obecność czyraka może wiązać się z powiększeniem węzłów chłonnych czy gorączki — objawy te wymagają konsultacji z lekarzem.
Kiedy występują bolesne czyraki i jakie są ich przyczyny? Wśród czynników predysponujących wymienia się wyniszczenie organizmu, spadki odporności (układ immunologiczny działa zbyt słabo) w tym HIV, a także choroby przewlekłe jak cukrzyca, choroby nerek oraz niewłaściwa higiena osobista. Czyrak to zakażenie bakteryjne wywołane przez bakterie Gram-dodatnie, najczęściej gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) i prowadzi do wytworzenia czopa martwiczego.
Czyrak - objawy
Czyrak zaczyna się jako zmiana w otoczeniu mieszka włosowego. Na początku pojawia się zaczerwienie i rumień w obrębie mieszka, a następnie pojawia się drobny fioletowy guzek. Jest znacznie twardszy od zwykłej krosty czy pryszcza, często na tyle, że nie można go wycisnąć (pamiętaj, by tego nie robić). Po krótkim czasie pojawia się ból czyraka i otaczającej go skóry, która jest czerwona i rozgrzana - może być odczuwalne charakterystyczne pulsowanie. Po ok. 4-6 dniach guzek przekształca się w krostę, która ulega martwicy i rozpadowi z wydzielaniem czopa martwiczego. Czyraki mają tendencję do pękania i samodzielnego opróżniania się pozostawiając po sobie charakterystyczny krater. Po zagojeniu rany zostaje zagłębiona blizna. Może się także zdarzyć, że nie dojdzie do pęknięcia czyraka, a po jego zagojeniu się również zostanie blizna. Czyrakom mnogim lub nawracającym towarzyszą zazwyczaj przykre dolegliwości. Oprócz dużego bólu może pojawiać się gorączka , uczucie rozbicia i powiększenie węzłów chłonnych . Ponieważ czyrak zwykle pojawia się na plecach, pośladkach, udach, pod pachami, stwarza duże problemy w codziennym funkcjonowaniu. Ból narasta, gdy do krosty przylega odzież lub ciało dotyka do podłoża (np. podczas siedzenia lub leżenia).
Warto wiedzieć Gdzie występuje czyrak? Zmiana może pojawić się w każdym miejscu na skórze, gdzie występują mieszki włosowe. Najczęściej jest to twarz, kark, pośladki, pachwiny, pachy, przedsionek nosa i przewód zewnętrzny ucha. Czyraki są wyjątkowo groźne, gdy pojawiają się na twarzy. Ze względu na bezpośrednie połączenia z żyłami z rejonu mózgowia, istnieje ryzyko, że zakażenie zostanie przeniesione na zatokę jamistą lub opony mózgu.
Leczenie czyraka
Leczenie czyraka zależy od jego wielkości, lokalizacji oraz nasilenia objawów. Jest kilka metod, które są stosowane w zależności od stanu pacjenta i charakterystyki zmiany skórnej:
- Dezynfekcja – po naturalnym pęknięciu czyraka ważne jest, aby dokładnie oczyścić ranę. Używa się do tego antyseptycznych środków, które pomagają zapobiec wtórnemu zakażeniu.
- Nacięcie i drenaż – jeśli czyrak jest duży, bolesny i nie pęka samoczynnie, konieczne może być chirurgiczne nacięcie przez lekarza. Procedura ta polega na delikatnym nacięciu czyraka w celu usunięcia nagromadzonej ropy. Po nacięciu miejsce jest dokładnie czyszczone i zabezpieczane.
- Antybiotyki miejscowe – w przypadkach, gdy istnieje ryzyko rozprzestrzenienia się infekcji lub przy występowaniu czyraków w trudnych miejscach, takich jak twarz, lekarz może przepisać maści antybiotykowe. Są one aplikowane bezpośrednio na czyraka, co pomaga w zwalczaniu bakterii lokalnie.
- Antybiotykoterapia systemowa – w sytuacjach, gdy mamy do czynienia z czyrakami mnogimi lub gdy istnieje ryzyko poważnych powikłań, takich jak sepsa, zapalenie wsierdzia czy zapalenie szpiku kostnego, konieczne może być zastosowanie antybiotyków podawanych doustnie lub dożylnie. Leczenie to jest zazwyczaj przeprowadzane w szpitalu, gdzie pacjent jest pod stałą opieką medyczną.
- Profilaktyka i higiena – aby zapobiegać powstawaniu nowych czyraków, zaleca się utrzymanie dobrej higieny skóry, unikanie urazów i otarć oraz dbanie o zdrowy styl życia, który wspiera układ odpornościowy.
Leczenie czyraków powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta i obserwowanych objawów. W przypadkach poważnych lub wątpliwości co do sposobu leczenia, zawsze należy skonsultować się z lekarzem.