U nas zapłacisz kartą
Wyprysk czy czyrak - Krzyżówka chorób skórnych
Przyczyny powstawania czyraków
Czyrak pojawia się w następstwie zapalenia mieszka włosowego lub gruczołu łojowego. Zapalenie jest spowodowane zakażeniem bakteriami gronkowca złocistego Staphyloccocus aureus.
Badania wskazują, że około 40 proc. populacji na całym świecie to nosiciele bakterii Staphylococcus aureus.
W sytuacji, kiedy jesteśmy zdrowi, gronkowiec nie wpływa negatywnie na funkcjonowanie naszego organizmu. W przypadku, kiedy zmniejsza się nasza odporność, układ immunologiczny jest osłabiony, powstają warunki dla namnażania się tej bakterii, co z kolei może manifestować się w postaci czyraków.
- Chorzy na cukrzycę — rany u tych osób dłużej i ciężej się wygajają, co wpływa na zwiększone prawdopodobieństwo ich infekcji.
- Chorzy na przewlekłe choroby nerek — choroba wpływa na występowanie zaburzeń odporności organizmu.
- Osoby chore na AIDS — choroba ta wpływa na upośledzenie funkcji odpornościowej organizmu, u chorych często występują przewlekłe infekcje, w tym zakażenia skórne.
- Chorujący na inne choroby skóry, których czyrak może być następstwem: atopowe zapalenie skóry, łuszczyca.
- Osoby zmagające się z nowotworem — podczas przyjmowania szerokiej gamy leków, odporność u tych osób ulega znaczącemu osłabieniu.
Profilaktyka: Jak zapobiegać czyrakom?
W przypadku pacjentów, którzy są nosicielami gronkowca oraz należą do grupy wysokiego ryzyka występowania choroby, należy szczególnie dbać o zdrowie oraz w miarę możliwości nie dopuszczać do sytuacji, w której odporność naszego organizmu ulegnie pogorszeniu.
Czasami jesteśmy nosicielami gronkowca. Zazwyczaj kolonizuje on jamę nosową i w warunkach dobrej kondycji nosicielstwo takie nie daje żadnych dolegliwości. Można je rozpoznać na podstawie posiewu wymazu z nosa. Rozpoznanie nosicielstwa gronkowca jest powodem zalecenia miejscowego leczenia odpowiednią maścią z antybiotykiem. Badanie posiewu z nosa zleca się zazwyczaj pacjentom z nawracającymi lub mnogimi zmianami.
Czyrak warg sromowych – leczenie
Czyraka warg sromowych dość łatwo zdiagnozować. Czasami wymaga się jedynie diagnostyki różnicowej ze względu na podobieństwo do niesztowicy, choć zmiany skórne spowodowane przez tę chorobę występują przede wszystkim na kończynach dolnych i pośladkach.
Sposób, w jaki leczy się czyraka warg sromowych, w dużej mierze zależy m.in. od chorób towarzyszących tej zmianie skórnej i stopnia jej rozrostu. Czasami czyraki znikają same. Zdecydowanie natomiast nie można ich wyciskać, ponieważ może to prowadzić do wystąpienia niebezpiecznych dla zdrowia powikłań. Najgroźniejszy scenariusz to ewentualne przedostanie się gronkowca do krwi, co w ostateczności może się skończyć nawet śmiercią pacjentki. Zawsze więc w przypadku pojawienia się takiej zmiany jak czyrak, należy udać się do dermatologa, zamiast samodzielnie usuwać zmianę.
Leczenie czyraka warg sromowych nastawione jest na usunięcie zmiany skórnej. Chodzi również o złagodzenie bólu. W tym celu stosuje się środki antyseptyczne, które jednocześnie zapobiegają roznoszeniu się bakterii. Jeśli czyrak nie pęka samoistnie, wykonuje się nacięcie martwiczych tkanek. Czasami stosuje się również antybiotykoterapię w celu zwalczenia zakażenia bakteryjnego. Dodatkowo, można sięgnąć po naturalne metody leczenia wspomagające walkę z czyrakiem. Regularnie pita mikstura na bazie kurkumy, czosnku i mleka stanowi bardzo dobrą profilaktykę przeciwczyrakową. Nie zaleca się natomiast przemywania czyraka warg sromowych różnego rodzaju płynami. Rozwiązania takie jak mikstura z czosnku lub olejek herbaciany można natomiast stosować przy analogicznych zmianach na plecach szyi czy pośladkach.
Wykwity wtórne
Nadżerka jest powierzchownym ubytkiem naskórka, który ustępuje bez pozostawienia blizny. Nadżerki tworzą się w miejscu wykwitów pierwotnych: pęcherzyków, pęcherzy, krost, sączących grudek.
Przeczos
Fot. 9. Przeczos
Przeczos linijny ubytek naskórka będący następstwem drapania. Odmiennie niż nadżerki, przeczosy występują w skórze niezmienionej na skutek mechanicznych urazów.
Pęknięcie, szczelina
Pęknięcie, szczelina jest płytkim linijnym ubytkiem skóry dotyczącym głównie naskórka. Występuje w okolicach, gdzie skóra narażona jest na napinanie i rozciąganie (okolica otworów naturalnych, brodawek sutkowych, dużych stawów). Czynnikami predysponującymi do pęknięć są: suchość skóry i jej wzmożone rogowacenie (rogowiec dłoni i stóp), obrzęk i stan zapalny (wyprzenia drożdżakowe, grzybica stóp międzypalcowa).
Rozpadlina
Rozpadlina różni się od pęknięcia głębszym usadowieniem, sięgającym do skóry właściwej. Zmiany te łatwiej ulegają wtórnemu zakażeniu, goją się z pozostawieniem blizny.
Łuska
Fot. 10. Łuska
Fot. 11. Strup
Fot. 12. Owrzodzenie
Łuska jest wykwitem powstającym w wyniku niepełnego oddzielania się powierzchownych, zrogowaciałych warstw naskórka.
Ze względu na wielkość łusek wyróżniamy: złuszczanie otrębiaste (łupież skóry owłosionej głowy, przyłuszczyca plackowata drobnoogniskowa, odra) i złuszczanie płatowe (erytrodermie, płonica, choroba Kawasakiego).
Strup
Strup – wykwit powstający na skutek zasychania na powierzchni skóry płynu surowiczego, ropnego lub surowiczo-krwawego z resztkami rozpadłych komórek, krwinek i bakterii. Następstwem strupów pokrywających nadżerki są przejściowe przebarwienia, natomiast pokrywających owrzodzenia – blizny.
Rokowanie i powikłania czyraka
W przypadku zachowania odpowiednich zasad higieny miejsca chorobowo zmienionego, nadzoru lekarza oraz stosowania się do jego zaleceń, czyrak jest całkowicie uleczalny. Nie należy podejmować prób samodzielnego leczenia lub – co gorsza – wyciskania lub przekłuwania czopa mieszczącego się na czubku. Może to spowodować nasilenie się stanu zapalnego, skutkując gorszym gojeniem się rany, większym bólem i dyskomfortem. Niestety z racji tego, że zmiana występuje na skórze, po jego zagojeniu może pozostać blizna, w szczególności, jeżeli konieczne było chirurgiczne nacięcie i opróżnienie ropy.
- Jeśli zauważysz u siebie bądź bliskich zmianę na skórze sugerującą, że może być to czyrak, zgłoś się po pomoc do specjalisty.
- Pod żadnym pozorem nie podejmuj próby samodzielnego usunięcia zmiany.
- Nie przebijaj ropnego wybrzuszenia powstałego na czubku zmiany.
- Dbaj o codzienną higienę w tym częste mycie rąk.
- Przy goleniu czy depilacji różnych okolic ciała zadbaj, aby skóra była czysta. Używaj wyłącznie własnych, wyczyszczonych i zdezynfekowanych nożyków do golenia i/lub depilatorów.
- Jeśli opiekujesz się osobą, u której wystąpił czyrak, dbaj o higienę podczas kontaktu i pielęgnacji zmiany skórnej (zmian opatrunków).
- Dbaj o zbilansowaną zdrową dietę, odpowiednią ilość snu i rozładowywanie stresu. Utrzymasz dobrą kondycję organizmu i zmniejszysz ryzyko spadku odporności.
"Zakażenia skóry i tkanek miękkich - złożony i aktualny problem diagnostyczny i terapeutyczny lekarza każdej specjalności medycznej" K. Gołąbek, J. Lasek, W. Marks, Via Medica 2012 r.
"Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową" S.Jabłońska, S.Majewski, PZWL 2008 r.
Przyczyny powstania wyprysków na skórze
Mówiąc najprościej, wyprysk jest reakcją zapalną, która powstaje w wyniku działania jakiegoś czynnika zewnętrznego. Wyprysk może przyjąć postać ostrą, podostrą lub przewlekłą. Warto wiedzieć, że zmiany skórne to nie zawsze wypryski – przyjmują bowiem bardzo różną postać i mogą mieć przyczyny niezwiązane z reakcją zapalną – ale szerzej opowiemy o tym w poniższym artykule.
Wyprysk kontaktowy
Powstaje poprzez kontakt z alergenami u osób uczulonych. Bardzo często substancją uczulającą jest nikiel, chemikalia stosowane w masowej produkcji lub składniki perfum. Jeżeli substancje drażniące bezpośrednio uszkodzą skórę, mamy wówczas do czynienia z wypryskiem kontaktowym z podrażnienia. Oznacza to, że wyprysk nie ma związku z uczuleniem, ale z działaniem samej substancji (na przykład z drażniącą farbą, smarem lub cementem). Wypryski kontaktowe pojawiają się raczej u osób dorosłych, częściej kobiet, które mają większą styczność z kosmetykami.
l Objawy wyprysków kontaktowych na skórze – przede wszystkim to silny świąd na skórze. Oprócz tego pojawiają się krostki, zaczerwienienie lub pęcherzyki. Skóra staje się również pogrubiała i może się łuszczyć.
Atopowe zapalenie skóry
To przewlekła choroba skórna, której towarzyszy świąd. Główną przyczyną AZS jest dysfunkcja bariery skórnej, która powoduje suchość, świąd i stan zapalny. Choroba może dotykać zarówno niemowlęta, starsze dzieci i osoby dorosłe. Źródłem AZS są geny, bo układ odpornościowy nieprawidłowo odpowiada na małe dawki antygenów, wytwarzając nadmiernie przeciwciała IgE, skierowane przeciwko alergenom. Właśnie przez to chory może reagować na bardzo różne alergeny środowiskowe, takie jak pyłki roślin, pokarmy czy sierść.
l Objawy AZS: zaczerwienienie, suchość skóry, świąd, powracające zakażenia bakteryjne. Zmiany skórne występują najczęściej w zgięciach łokciowych i kolanowych oraz na twarzy i szyi. Mogą pojawić się również na narządach płciowych.
