U nas zapłacisz kartą
Wyprysk czy czyrak - Krzyżówka chorób skórnych
Czym jest czyrak i objawy
Czyrak (zwany niekiedy ropniem, dawniej furunkuł, łac. furunculus) to zapalna zmiana skórna skupiona wokół mieszka włosowego i gruczołów łojowych. To ostre i ropiejące zapalenie mieszka włosowego z objawami jak silny obrzęk, zaczerwienienie wywołane przez bakterie. Dlaczego guzek skórny jak czyrak boli? To efekt stanu zapalnego w skórze i wytwarzanych czynników zapalnych, to poważniejsza zmiana niż typowa krosta lub pryszcz. Na intensywność bólu wpływa również lokalizacja czyraka np. wrażliwa i unerwiona okolica pachwin. Czyrak bardzo często ma postać guza podskórnego, który wielkością może sięgać nawet kilku centymetrów. Co jest charakterystyczne dla czyraków? Gołym okiem widoczny jest tzw. ropny rdzeń. U niektórych osób obecność czyraka może wiązać się z powiększeniem węzłów chłonnych czy gorączki — objawy te wymagają konsultacji z lekarzem.
Kiedy występują bolesne czyraki i jakie są ich przyczyny? Wśród czynników predysponujących wymienia się wyniszczenie organizmu, spadki odporności (układ immunologiczny działa zbyt słabo) w tym HIV, a także choroby przewlekłe jak cukrzyca, choroby nerek oraz niewłaściwa higiena osobista. Czyrak to zakażenie bakteryjne wywołane przez bakterie Gram-dodatnie, najczęściej gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) i prowadzi do wytworzenia czopa martwiczego.
Gdzie i u kogo występuje oraz jak wygląda czyrak?
Czyrak to zmiana, która może wystąpić w miejscach, gdzie dochodzi do tarcia skóry i ubrania lub 2óch spoconych powierzchni skóry (np. pod pachą, na szyi czy zewnętrznych powierzchniach ud). Jak wygląda czyrak? Ropień przybiera formę rosnącego guza, który po kilku dniach wypełnia się martwiczą, zapalną i rozpadającą się tkanką. Na powierzchni czyraka widoczne jest ropne okienko. Z czasem zmiana ta pęka samodzielnie (“dojrzewa”) i wydzielina zapalna wypływa z czyraka. Mimo, że jest to zmiana, która w dużej części przypadków znika samoistnie nie należy jej lekceważyć. Leki na czyraki łagodzą dokuczliwe objawy jak ból i obrzęk oraz ułatwiają szybszy drenaż ropnych zmian czy ograniczają rozprzestrzenianie się gronkowca w wyniku działania antyseptycznego. Gdzie na ciele występują czyraki? Wyżej wspomniane zostały okolice pachy, szyi czy ud. Szczególne znaczenie ma czyrak na twarzy i w przedsionku nosa. Umiejscowienie może sprzyjać wędrówce lub przeniesieniu bakterii do innych struktur organizmu, co może być groźne w skutkach.
Podsumowując — gdzie może wystąpić czyrak? Np.:
- na pupie (np. czyrak występujący między pośladkami), nodze, udzie i plecach,
- w uchu,
- pachwinie i w miejscu intymnym, a w przypadku kobiet czyrak na wardze sromowej,
- pod pachą, na plecach, na nodze i udzie,
- w obrębie głowy (np. w górnej części ust).
Czyraki to zmiany często pojawiające się w okresie dojrzewania (u nastolatków) i w wieku młodzieńczym. Problem czyraków dotyczy również dorosłych, w tym osób cierpiących na cukrzycę (hiperglikemia zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych nie tylko układu moczowego). Stany obniżonej odporności i/lub długotrwałe stosowanie sterydów może przyczynić się do większej wrażliwości na gronkowca złocistego. Oczywiście potencjalne przyczyny powstawania to również niewystarczająca dbałość w aspekcie higienicznym.
Diagnostyka i rozpoznanie czyraka
- Jaki czas temu zmiana pojawiła się na ciele?
- Czy dolegliwość pojawiła się pierwszy raz w życiu, czy już wcześniej występowały podobne objawy?
- Czy występują choroby współistniejące?
- Jak duży ból pacjent odczuwa?
W zależności od stanu miejscowego zaawansowania zmiany oraz wywiadu lekarz ustali sposób leczenia.
Dla potwierdzenia rozpoznania można wykonać posiew wymazu z guzka z oceną lekooporności wyhodowanych bakterii. Takie badanie jest szczególnie przydatne u osób z czyrakami mnogimi i nawracającymi.
Objawy chorób skóry: zmiany skórne, wykwity skórne
Wykwity skórne to zmiany na skórze, które są objawami chorób skóry. W poszczególnych chorobach wykwity mają charakterystyczny wygląd – kolor, kształt, postać, lokalizację i na tej podstawie dermatolog zwykle jest w stanie ustalić rozpoznanie. Zmiany skórne się mogą zmieniać w czasie oraz ustępować z pozostawieniem blizny lub bez niej. Do wykwitów należą: plama, grudka, guzek, guz, pęcherzyk, pęcherz, krosta, bąbel, a także nadżerka, przeczos, pęknięcie i rozpadlina, łuska, strup, owrzodzenie oraz blizna.
Wykwity skórne to zmiany na skórze będące objawami jej choroby. Podstawą diagnostyki dermatologicznej jest prawidłowa umiejętność ich oceny i różnicowania.
- pierwotne wykwity są zazwyczaj bezpośrednim wynikiem rozwoju procesu chorobowego w skórze
- wykwity wtórne na ogół rozwijają się z pierwotnych i są ich następstwem.
Nie jest to jednak reguła, ponieważ w niektórych przypadkach, nawet we wczesnym okresie choroby nie udaje się stwierdzić wykwitów pierwotnych, które mogą być krótkotrwałe.
- plama
- grudka
- guzek
- guz
- pęcherzyk
- pęcherz
- krosta
- bąbel.
- nadżerkę
- przeczos
- pęknięcie i rozpadlinę
- łuskę
- strup
- owrzodzenie a także
- bliznę.
Przyczyny powstania wyprysków na skórze
Mówiąc najprościej, wyprysk jest reakcją zapalną, która powstaje w wyniku działania jakiegoś czynnika zewnętrznego. Wyprysk może przyjąć postać ostrą, podostrą lub przewlekłą. Warto wiedzieć, że zmiany skórne to nie zawsze wypryski – przyjmują bowiem bardzo różną postać i mogą mieć przyczyny niezwiązane z reakcją zapalną – ale szerzej opowiemy o tym w poniższym artykule.
Wyprysk kontaktowy
Powstaje poprzez kontakt z alergenami u osób uczulonych. Bardzo często substancją uczulającą jest nikiel, chemikalia stosowane w masowej produkcji lub składniki perfum. Jeżeli substancje drażniące bezpośrednio uszkodzą skórę, mamy wówczas do czynienia z wypryskiem kontaktowym z podrażnienia. Oznacza to, że wyprysk nie ma związku z uczuleniem, ale z działaniem samej substancji (na przykład z drażniącą farbą, smarem lub cementem). Wypryski kontaktowe pojawiają się raczej u osób dorosłych, częściej kobiet, które mają większą styczność z kosmetykami.
l Objawy wyprysków kontaktowych na skórze – przede wszystkim to silny świąd na skórze. Oprócz tego pojawiają się krostki, zaczerwienienie lub pęcherzyki. Skóra staje się również pogrubiała i może się łuszczyć.
Atopowe zapalenie skóry
To przewlekła choroba skórna, której towarzyszy świąd. Główną przyczyną AZS jest dysfunkcja bariery skórnej, która powoduje suchość, świąd i stan zapalny. Choroba może dotykać zarówno niemowlęta, starsze dzieci i osoby dorosłe. Źródłem AZS są geny, bo układ odpornościowy nieprawidłowo odpowiada na małe dawki antygenów, wytwarzając nadmiernie przeciwciała IgE, skierowane przeciwko alergenom. Właśnie przez to chory może reagować na bardzo różne alergeny środowiskowe, takie jak pyłki roślin, pokarmy czy sierść.
l Objawy AZS: zaczerwienienie, suchość skóry, świąd, powracające zakażenia bakteryjne. Zmiany skórne występują najczęściej w zgięciach łokciowych i kolanowych oraz na twarzy i szyi. Mogą pojawić się również na narządach płciowych.
