Wyprysk podudzi według ICD-10 - Objawy, Diagnoza i Możliwości Leczenia
Zespół pozakrzepowy
Zespół pozakrzepowy to częste powikłanie zakrzepicy żył głębokich. Po przebytej zakrzepicy w obrębie układu żył głębokich dochodzi do trwałych zmian. Są one powodem przewlekłej niewydolności żylnej oraz objawów towarzyszących chorobie.
Żyły głębokie kończyn dolnych to układ naczyń, odprowadzających krew z tkanek w kierunku serca. Naczynia te są położone między warstwami mięśni w podudziu oraz w udzie. Obok nich, we wspólnej pochewce z tkanki łącznej, biegną tętnice prowadzące krew w odwrotnym kierunku – z serca do tkanek.
Żyły głębokie spełniają ważną rolę, ponieważ odpływa przez nie 90% krwi z nóg. Różne choroby, które sprawiają, że krew nie odpływa sprawnie drogą naczyń żylnych, sprzyjają powstawaniu zakrzepicy żył głębokich. Choroba ta występuje u 1–2/1000 osób rocznie, najczęściej w obrębie nóg i często prowadzi do powikłania, jakim jest zespół pozakrzepowy.
W nodze, w której wcześniej stwierdzono zakrzepicę, zespół pozakrzepowy prowadzi do niewystarczającego odprowadzania krwi, co może się objawiać bólem i obrzękami. Przyczyna powstawania zespołu pozakrzepowego nie jest w pełni poznana. Prawdopodobnie w jego rozwoju bierze udział kilka czynników. Jednym z nich jest uszkodzenie zastawek żylnych, czyli fałdów tkanki łącznej, które zapobiegają cofaniu się krwi. Wzmożone ciśnienie krwi żylnej, która gromadzi się w nogach i nie jest prawidłowo odprowadzana do serca, powoduje także zmiany w ścianach naczyń oraz otaczających tkankach. Uszkodzenia te można porównać do powstania blizn w ścianach żył i dookoła nich. Możliwe, że zespół pozakrzepowy jest następstwem niepełnego rozpuszczenia zakrzepu, co doprowadza do zwężenia naczynia i zaburzeń przepływu krwi.
Zakrzepica żylna i zespół pozakrzepowy mogą występować we wszystkich kończynach, jednak najczęściej dotyczą kończyn dolnych.
Co jest przyczyną wyprysku żylakowatego?
Zapalenie skóry wynikające z utrudnionego odpływu powstaje u osób z utrudnionym odpływem krwi z kończyn dolnych. Najczęściej dotyka pacjentów w wieku około 50 lat. U osób dotkniętych takim problemem dochodzi do zalegania krwi w dolnych partiach kończyn i w związku z tym powstawaniem nadciśnienia żylnego. Mikrokrążenie ulega przepełnieniu i przeciążeniu. Leukocyty przemieszczają się poza ścianę naczynia (co nazywane jest pułapką leukocytarną). Przemieszczenie powoduje ich pobudzenie czego skutkiem jest powstanie procesu zapalnego. Równolegle aktywacji podlegają wolne rodniki i enzymy proteolityczne. Czynniki te doprowadzają do rozluźnienia struktury ścian naczyń i zwiększenia ich przepuszczalności – czyli powstania obrzęku. Płyn, który wycieka zawiera dość dużo białka, co powoduje odkładanie się włóknika wokół naczyń mikrokrążenia. Odkłada się również hemosynderyna (części krwinek czerownych). Całego procesu dopełnia pobudzenie fibroblastów odpowiedzialnych za pojawienie się wykwitów skórnych.
- Nadciśnienie żylne.
- Niewydolność żylną.
- Żylaki.
- Niewydolność serca.
- Niewydolność nerek.
- Liczne ciąże (powyżej 3).
- Niedrożność żył (zakrzepica, ucisk w jamie brzusznej).
Wyprysk podudzi - przyczyny
Jak wskazuje nazwa, wyprysk pojawia się na podudziach i zwykle obejmuje wewnętrzną stronę nogi, gdzie skóra jest delikatniejsza niż na zewnątrz. Zmiany chorobowe mogą występować na jednej lub obu nogach. Zmieniona chorobowo skóra jest wyraźnie odgraniczona od skóry zdrowej. Przy utrzymywaniu się wyprysku podudzi przez długi okres czasu może dojść do uogólnionych krwiopochodnych odczynów alergicznych, na skutek przedostawania się do krążenia alergenów kontaktowych. Uogólnione wysiewy takich zmian mają charakter drobnogrudkowej osutki, niekiedy zlewnej i ostrozapalnej. Mogą się rozprzestrzeniać na twarz, tułów i kończyny górne. Zmianom skórnym dość często towarzyszy uciążliwy świąd, a w sytuacji zaostrzenia choroby również pieczenie i ból. U niektórych pacjentów pojawiają się sączące zmiany, które bardzo często ulegają nadkażeniu bakteryjnemu i zliszajcowaceniu. Wówczas na skórze widoczne są charakterystyczne żółte strupy. Początkowo są wilgotne, ale z czasem przysychają. Czytaj też: Liszajec zakaźny: przyczyny i objawy, leczenie
Zanim rozpocznie się leczenie wyprysku podudzi lekarz musi dokonać tzw. rozpoznania różnicowego, czyli wykluczyć przewlekłą grzybicę skóry oraz łuszczycę wysiękową. To bardzo ważne, ponieważ wszystkie wymienione schorzenia dają podobne objawy. Aby mieć pewność, że pacjent cierpi z powodu wyprysku podudzi wykonuje się badanie mykologiczne, które wykazuje obecność grzyba w zmianach skórnych. Jeżeli testy są negatywne i nie stwierdza się obecności grzybów, wdraża się odpowiednie leczenie.
Co zrobić w przypadku wystąpienia objawów zespołu pozakrzepowego?
Pacjenci, u których w przeszłości stwierdzono zakrzepicę żył głębokich, powinni być wyczuleni na wystąpienie objawów zespołu pozakrzepowego. W przypadku pojawienia się nagłego, silnego obrzęku kończyny, bólu i zaczerwienienia należy się pilnie zgłosić do lekarza. W sytuacji, kiedy głównymi objawami są nieznaczny dyskomfort, uczucie ciężkości nóg i niewielki obrzęk kończyny, pilna interwencja nie jest konieczna, ale mimo wszystko należy się zgłosić do lekarza POZ, który może skierować pacjenta do specjalisty angiologia. Lekarz zaleci postępowanie, które w łagodnych przypadkach może się ograniczyć do ćwiczeń rehabilitacyjnych. Nie należy zwlekać zbyt długo z wizytą lekarską, gdyż im szybciej rozpocznie się odpowiednie działania zapobiegające nasilaniu zmian, tym łatwiej opanować problem. Im bardziej zaawansowane zmiany, tym trudniej sobie z nimi poradzić.
Do ustalenia rozpoznania zespołu pozakrzepowego z reguły wystarczające jest zebranie wywiadu od pacjenta, badanie fizykalne oraz potwierdzenie przebycia zakrzepicy żył głębokich w przeszłości. Ponieważ ból i uczucie ciężkości kończyny pojawiają się zarówno w ostrym epizodzie zakrzepicy żył głębokich, jak i w zespole pozakrzepowym, dla odróżnienia tych jednostek chorobowych istotny jest czas wystąpienia objawów. Aby móc rozpoznać zespół pozakrzepowy, muszą upłynąć co najmniej 3 miesiące od epizodu zakrzepicy.
W celu ustalenia rozpoznania lekarz posługuje się specjalnymi skalami, które uwzględniając występujące objawy pozwalają potwierdzić lub wykluczyć zespół pozakrzepowy. Dodatkowo może zlecić badania laboratoryjne krwi, na podstawie których ocenia obecność innych chorób, które mogą powodować podobne objawy (np. cukrzyca).
Badania obrazowe nie są konieczne do rozpoznania choroby, jednak mogą ujawnić zaburzenia przepływu krwi przez żyły. Ultrasonografia metodą Dopplera pozwala uwidocznić cofającą się w żyłach krew oraz zwężenia naczyń. Badanie to umożliwia również zlokalizowanie zakrzepu w świetle naczynia. Z reguły nie ma potrzeby wykonywania innych badań diagnostycznych.
U nas zapłacisz kartą