U nas zapłacisz kartą
Wyprysk podudzi według ICD-10 - Objawy, Diagnoza i Możliwości Leczenia
Zespół pozakrzepowy
Zespół pozakrzepowy to częste powikłanie zakrzepicy żył głębokich. Po przebytej zakrzepicy w obrębie układu żył głębokich dochodzi do trwałych zmian. Są one powodem przewlekłej niewydolności żylnej oraz objawów towarzyszących chorobie.
Żyły głębokie kończyn dolnych to układ naczyń, odprowadzających krew z tkanek w kierunku serca. Naczynia te są położone między warstwami mięśni w podudziu oraz w udzie. Obok nich, we wspólnej pochewce z tkanki łącznej, biegną tętnice prowadzące krew w odwrotnym kierunku – z serca do tkanek.
Żyły głębokie spełniają ważną rolę, ponieważ odpływa przez nie 90% krwi z nóg. Różne choroby, które sprawiają, że krew nie odpływa sprawnie drogą naczyń żylnych, sprzyjają powstawaniu zakrzepicy żył głębokich. Choroba ta występuje u 1–2/1000 osób rocznie, najczęściej w obrębie nóg i często prowadzi do powikłania, jakim jest zespół pozakrzepowy.
W nodze, w której wcześniej stwierdzono zakrzepicę, zespół pozakrzepowy prowadzi do niewystarczającego odprowadzania krwi, co może się objawiać bólem i obrzękami. Przyczyna powstawania zespołu pozakrzepowego nie jest w pełni poznana. Prawdopodobnie w jego rozwoju bierze udział kilka czynników. Jednym z nich jest uszkodzenie zastawek żylnych, czyli fałdów tkanki łącznej, które zapobiegają cofaniu się krwi. Wzmożone ciśnienie krwi żylnej, która gromadzi się w nogach i nie jest prawidłowo odprowadzana do serca, powoduje także zmiany w ścianach naczyń oraz otaczających tkankach. Uszkodzenia te można porównać do powstania blizn w ścianach żył i dookoła nich. Możliwe, że zespół pozakrzepowy jest następstwem niepełnego rozpuszczenia zakrzepu, co doprowadza do zwężenia naczynia i zaburzeń przepływu krwi.
Zakrzepica żylna i zespół pozakrzepowy mogą występować we wszystkich kończynach, jednak najczęściej dotyczą kończyn dolnych.
Jak często występuje zespół pozakrzepowy?
W wyniku starzenia się społeczeństwa zakrzepica żylna stanowi coraz powszechniejszy problem. W związku z tym odnotowuje się także wzrost liczby przypadków jej najczęstszego powikłania, jakim jest zespół pozakrzepowy. Rozwija się on, zazwyczaj w ciągu 2 lat, u ponad połowy pacjentów, u których stwierdzono zakrzepicę żył głębokich. W Polsce co roku na zakrzepicę żył głębokich zapada około 5700 osób, z czego u 3600 rozwija się zespół pozakrzepowy. Liczba zachorowań zwiększa się z wiekiem i jest ponad 3-krotnie większa wśród osób w wieku ponad 65 lat, niż u mających 45–55 lat, a w grupie osób po 80. roku życia odnotowuje się 5 przypadków na 1000 osób rocznie.
Ryzyko wystąpienia zakrzepicy żył głębokich zależy od występowania indywidualnych czynników sprzyjających rozwojowi tej choroby. Szczególnie narażoną grupę stanowią chorzy przebywający długotrwale na oddziałach szpitalnych, a zwłaszcza pozostający przez dłuższy czas w unieruchomieniu, na przykład po zabiegach ortopedycznych.
Zakrzepica żył głębokich kończyn górnych jest rzadką chorobą, stanowi 4–10% wszystkich przypadków zakrzepicy.
- istniejąca przed zakrzepicą niewydolność żył głębokich oraz jej znaczny stopień zaawansowania,
- obecność żylaków,
- starszy wiek,
- otyłość,
- kolejny epizod zakrzepicy (wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia zespołu pozakrzepowego niż pierwszy w życiu epizod),
- brak objawów klinicznych towarzyszących zakrzepicy żył głębokich,
- lokalizacja zakrzepicy w żyłach uda wiąże się z większym ryzykiem niż w żyłach łydki,
- zakrzep pozostały w nodze pomimo leczenia zakrzepicy żylnej,
- nieprawidłowo stosowane leki przeciwkrzepliwe oraz brak stosowania się do zaleceń lekarskich po zakrzepicy żył głębokich.
Jak się objawia zespół pozakrzepowy?
Określenie „zespół” wynika z mnogości objawów, jakimi manifestuje się choroba. Nasilenie zespołu pozakrzepowego bywa różne. Podstawowym i najczęściej występującym objawem jest ból, który może występować w postaci od delikatnego dyskomfortu do mocno nasilonego, tępego bólu kończyny. Zazwyczaj ma on charakter ciągły. Wielu pacjentów zgłasza również uczucie ciężkości kończyny, skurcze mięśni, świąd lub mrowienie skóry. Rzadziej występuje tak zwane „chromanie żylne”, czyli występowanie nagłego, napadowego bólu w zajętej kończynie, podczas chodzenia. Objawy te mogą występować w różnych kombinacjach, stale lub okresowo. Zwykle nasilają się podczas stania i chodzenia, a zmniejszają po odpoczynku i w pozycji leżącej.
Jednym z wczesnych objawów zespołu pozakrzepowego jest obrzęk kończyny, po którym w różnym czasie dochodzi do stwardnienia tkanki podskórnej. Jest ono nieco bolesne przy ucisku i lokalizuje się na wewnętrznej powierzchni łydki. Często pojawia się również wysypka na skórze oraz zaczerwienienie skóry. Następnie u niektórych chorych dochodzi do powstania żylaków. W tym stanie w wyniku drobnych urazów mogą się pojawić ciężko gojące się rany, czyli owrzodzenia żylne. Zwykle umiejscawiają się w okolicy kostki na wewnętrznej stronie nogi. Owrzodzenia żylne zazwyczaj są powierzchowne, ich brzegi są zaczerwienione w wyniku zapalenia i jeśli nie podejmie się odpowiednich działań profilaktycznych, mają tendencję do nawracania, nawet po całkowitym wygojeniu.
Leczenie wyprysku żylakowatego
Podstawą leczenia każdego schorzenia jest próba eliminacji przyczyny jego powstania. W celu określenia problemu konieczne jest wykonanie badania USG Doppler. Pozwoli ono na trafne postawienie diagnozy. Jeżeli u podłoża problemu leży niewydolne naczynie żylne to wskazane jest jego usunięcie. Do najskuteczniejszych metod zaliczamy metody laserowe za pomocą lasera o długości 1940 nm oraz zabiegi sklerotrapii.
Kolejnym nieodzownym elementem leczenia jest zastosowanie kompresjoterapi czyli pończoch, podkolanówek lub bandaży uciskowych. Ich prawidłowe dobranie i zastosowanie pozwoli na poprawę krążenia i powrotu żylnego, co spowoduje redukcję nadciśnienia żylnego. W jego redukcji pomocne może być również okresowe unoszenie kończyn.
W niektórych sytuacjach konieczne jest leczenie farmakologiczne. Zaleca się stosowanie miejscowych terapii sterydowych zmniejszających stan zapalny. W pewnych przypadkach skuteczne mogą być starsze metody jak okłady w postaci Buta Unna, czyli okładów nasączonych lekami przypominającymi gips. Przy stosowaniu tego typu metod należy pamiętać o konieczności przestrzegania zasad bezpieczeństwa. Zabiegi muszą być wykonywane pod kontrolą doświadczonego lekarza. Przy przedłużającej się terapii sterydowej możemy rozważyć stosowanie innych preparatów jak np. takrolimus lub pimekrolimus.
Wyprysk żylakowaty jest bardzo poważnym schorzeniem dotykającym znaczą część populacji. Jest to patologia, która rozwija się latami i finalnie może doprowadzić do całkowitego ograniczenia ruchu i wykluczenia społecznego.
Jeżeli występują u Ciebie objawy takie jak: pieczenie czy swędzenie w okolicy kostek, zauważasz zmianę skóry w dolnych partiach kończyn, to konieczne jest jak najszybsze wykonanie badania USG Doppler u doświadczonego flebologa. Szybka i trafna diagnoza może pozwolić na wyeliminowanie lub znaczne spowolnienie choroby.
