U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia wyprysku potnicowego - Objawy, leczenie i porady dotyczące pielęgnacji skóry
Co to jest wyprysk potnicowy?
Czy kiedykolwiek borykałeś się z powierzchownym stanem zapalnym skóry? Pojawiły się u Ciebie najpierw rumienie, potem pęcherzyki wypełnione ropną treścią, po ich pęknięciu – wysięk, a na koniec łuszczenie się naskórka i niewielkie strupy?
To najprawdopodobniej wyprysk potnicowy, zwany inaczej potnicą. Ta choroba skóry znana jest też pod określeniem wyprysk dyshydrotyczny.
W klasyfikacji ICD-10 oznaczony jest kodem L30.1. Potnicowe zapalenie skóry nazywane również potoczenie egzemą potnicową zostało uwzględnione także w klasyfikacji ICD-11 i ma kod EA85.0.
Wyprysk potnicowy, inaczej potnica pęcherzykowa, jest jednym z wielu rodzajów wyprysku. Wśród typów wyprysku, obok potnicy, można wskazać wyprysk:
- kontaktowy,
- zawodowy,
- podudzia,
- mikrobowy,
- pieniążkowaty.
Wskazuje się na dwie postacie wyprysku potnicowego: o przebiegu ostrym i przewlekłym. W pierwszym przypadku potnica pojawia się nagle i ma zaostrzony przebieg. Z kolei w drugim przypadku wyprysk potnicowy ciągnie się miesiącami, a jej nasilenie zależy od pacjenta.
Można zastosować nieoficjalny podział potnicy na:
- grzybiczą – gdy powodem jej wystąpienia jest zakażenie grzybami. Po wyleczeniu grzybicy potnicowej wyprysk potnicowy powinien minąć,
- alergiczną – gdy potnica to efekt alergii na nikiel lub inne metale,
- idiopatyczną – przyczyna jej pojawienia nie jest znana.
Wyprysk potnicowy na stopach
Według danych opublikowanych przez Radosława Śpiewaka i Katarzynę Kordus, najrzadziej spotykaną odmianą tej choroby jest potnica podeszwy stóp. Dotyczy tylko co 10. pacjenta borykającego się z wypryskiem potnicowym.
Warto zauważyć, że nieco bardziej popularnym zjawiskiem jest jednoczesne występowanie potnicy na stopie lub stopach oraz na dłoniach. Takie objawy zauważa się u co 5. osoby, u której rozpoznano potnicę.
Wyprysk potnicowy tego typu to przede wszystkim wysypka na stopach, która może utrudniać poruszanie się. Dodatkowo pojawiające się krosty mogą wywoływać ból, a w momencie pęknięcia stać się miejscem podatnym na zakażenia.
Z racji tego, że większość czasu zazwyczaj spędzamy w butach, stopy nie mają kontaktu z powietrzem i są poddawane obtarciom. Z tego powodu wyprysk potnicowy stopy może być znacznie trudniejszy w leczeniu niż ta sama dolegliwość w obrębie innej części ciała.
Wyprysk potnicowy stóp może wiązać się z zakażeniami grzybiczymi, bakteryjnymi czy wirusowymi. Tę chorobę dermatologiczną można leczyć poprzez leki antygrzybiczne czy maści zmniejszające świąd.
Musisz się jednak liczyć z tym, że potnica stóp ma charakter nawracający i jest oporna na leczenie.
Wyprysk potnicowy – przyczyny
Wyprysk potnicowy (ang. dyshidrotic eczema, pompholyx) należy do najczęściej występujących chorób skóry (dermatoz). Potnica to charakterystyczne zapalenie skóry zlokalizowane na dłoniach oraz stopach, będące reakcją alergiczną organizmu na kontakt z którąś z uczulających substancji. Alergeny mogą być pochodzenia wewnętrznego (endogennego), jak i zewnętrznego (egzogennego). Najczęstszymi alergenami są metale ciężkie (m.in. nikiel, kobalt, chrom) oraz bakterie. Wyprysk potnicowy może się też ujawnić pod wpływem stosowanych leków. Choć nazwa tej dermatozy kojarzy się z potem, to powstające w przebiegu choroby pęcherzyki nie są związane z gruczołami potowymi.
Wyprysk potnicowy ma formę niedużych (maksymalna średnia to ok. 2–3 mm), bezbarwnych pęcherzy wypełnionych surowiczym płynem. Pęcherze powstają w skupiskach. Wyprysk potnicowy czasem, chociaż nie zawsze, powoduje ból. Charakterystyczne dla wyprysku potnicowego jest uporczywe swędzenie. Zmiany skórne pojawiają się głównie na dłoniach (w ok. 70% przypadków), na dłoniach i podeszwach stóp (20% przypadków) albo tylko na podeszwach (10%). Wyprysk potnicowy może mieć związek z zakażeniem grzybiczym (np. obecność pęcherzy na dłoniach może oznaczać grzybicę stóp). Choroba bardzo często występuje u osób z atopowym zapaleniem skóry.
Wyprysk potnicowy – przyczyny i objawy
Wyprysk potnicowy to dermatoza, której przyczyna powstawania do tej pory nie została w pełni poznana. Przyjmuje się, że jego występowanie może być związane z infekcjami grzybiczymi, bakteryjnymi, wypryskiem atopowym lub reakcją alergiczną organizmu na działanie niektórych substancji. Do drażniących czynników zewnętrznych najczęściej zalicza się metale: nikiel, chrom lub kobalt, a także inne substancje chemiczne oraz niektóre leki. Czynniki wewnętrzne, które mogą spowodować pojawienie się wyprysku potnicowego, to przede wszystkim zakażenia bakteryjne i grzybicze oraz skaza atopowa.
Wyprysk potnicowy jest chorobą o charakterze przewlekłym i może w znacznym stopniu wpłynąć na życie codzienne chorego, a także pozostawiać widoczne blizny, tak jak przebarwienia po trądziku. Dermatoza najczęściej dotyczy osób młodych i w średnim wieku. Nie jest częsta u osób w podeszłym wieku i dzieci, choć nie oznacza to, że nie może u nich wystąpić. Wyprysk potnicowy obserwuje się zdecydowanie częściej w przypadku ludzi zamieszkujących miejsca, w których występuje klimat wilgotny. W przypadku Polski najwięcej zachorowań odnotowuje się głównie wiosną i latem.
W jaki sposób rozpoznać, że mamy do czynienia z wypryskiem potnicowym i odróżnić od niego np. przebarwienia po trądziku? Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na charakterystyczną lokalizację zmian skórnych – to przede wszystkim dłonie i stopy, na których uwidaczniają się łatwo rozpoznawalne pęcherzyki i grudki. Jeśli dojdzie do ich pęknięcia, wysącza się z nich surowicza wydzielina. W przypadku łagodnego przebiegu choroby dochodzi jedynie do złuszczania naskórka. Natomiast jeśli przebieg jest ostry, zaczynają tworzyć się nadżerki ulegające nadkażeniu bakteryjnemu.
