U nas zapłacisz kartą
Przyczyny Rozsianego Wyprysku - W poszukiwaniu źródeł skórnych dolegliwości
Czym jest egzema (wyprysk kontaktowy)?
Wiele osób zastanawia się, co to egzema – nazwę kojarzymy wszyscy, jednak często posiadamy tylko powierzchowne informacje. Trzeba zdać sobie sprawę, że egzema nie oznacza jednej konkretnej choroby . To określenie obejmuje różne typy zmian skórnych, których wspólnym mianownikiem jest wystąpienie stanu zapalnego wierzchnich warstw skóry przy braku czynnika infekcyjnego.
Bardzo często używa się zamiennie określeń „egzema” i „wyprysk kontaktowy” . Warto pamiętać, że oprócz egzemy o charakterze kontaktowym mamy też do czynienia z nieco rzadziej występującą egzemą endogenną. Egzema kontaktowa, nazywana też egzogenną, pojawia się w wyniku kontaktu skóry z substancją z zewnątrz. Natomiast egzema konstytucjonalna (endogenna) związana jest z wrodzoną skłonnością danej osoby do tego typu zmian skórnych. Pamiętajmy, że egzema nie jest zaraźliwa i nie ma potrzeby unikania chorych osób!
Wyjątkowo częstym przypadkiem jest egzema dłoni. Dzieje się tak, ponieważ to właśnie nasze dłonie mają najczęściej kontakt z potencjalnie drażniącymi czy uczulającymi substancjami.
Jakie są objawy egzemy?
Jak wygląda egzema? Wygląd zmian skórnych zależy od wielu czynników m.in. od fazy rozwoju choroby, jej typu czy aktualnego nasilenia. Zdjęcia egzemy mogą wyglądać inaczej w przypadku niemowlaka i osoby starszej, czy też osoby w fazie bliskiej remisji i osoby z początkami zmian. Charakterystyczne jest występowanie początkowo obrzęku i zaczerwienienia skóry, a następnie grudek, pęcherzyków, a w końcu strupków oraz nadżerek. Chorobie towarzyszą takie objawy jak ból, pieczenie i swędzenie, a skóra pozostaje mocno wysuszona i bardzo podatna na uszkodzenia. Dodatkowe trudności powoduje drapanie zmian. Rozdrapane grudki czy pęcherze łatwo ulegają zakażeniu bakteryjnemu – stanowi to szczególny problem w przypadku egzemy u dzieci.
Do tej pory nie udało się jednoznacznie ustalić, jakie czynniki odpowiadają za powstanie egzemy. W przypadku egzemy endogennej decydujące znaczenie zdają się mieć czynniki genetyczne i związane z nimi osłabienie funkcjonowania układu odpornościowego. Egzema egzogenna wiąże się z reakcją organizmu na jakiś czynnik zewnętrzny o charakterze podrażniającym lub alergicznym.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) – przyczyny
- Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
- nikiel, np. biżuteria, wykończenia odzieży (zamki, guziki), okulary
- chrom (metale, cement, skóra garbowana)
- kobalt (metale, cement)
- formaldehyd (odzież, lakier do paznokci, tworzywa sztuczne)
- substancje zapachowe (perfumy, olejki eteryczne, kosmetyki)
- balsam peruwiański (perfumy)
- konserwanty (podłoże leków stosowanych miejscowo, kosmetyki)
- przyśpieszacze wulkanizacji i przeciwutleniacze gumy (rękawiczki lateksowe, bielizna, buty, lycra, oleje techniczne)
- leki (neomycyna, benzokaina)
- barwniki (farby do włosów i tkanin)
- kalafonia (kleje, papier, pokosty)
- lanolina (kremy)
- monomery akrylu (cement ortopedyczny).
Czynniki ryzyka rozwoju alergicznego kontaktowego zapalenie skóry nie są znane, ale wydaje się, że duże znaczenie ma predyspozycja genetyczna.
- Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia
Powstaje w wyniku kontaktu skóry ze stężoną substancją drażniącą (np. silne kwasy albo zasady, wybielacze) albo w wyniku przewlekłego działania mniej stężonej substancji powodującej wysuszenie skóry i uszkodzenie naskórka.
Substancje drażniące:- mydła i detergenty
- alkohole i środki odkażające
- kwasy i ługi
- rozpuszczalniki organiczne, smary, oleje techniczne, benzyna, olej napędowy
- żywice i kleje
- farby, tusze i werniksy
- cement, beton, gips
- środki owadobójcze i grzybobójcze
- nawozy sztuczne
- włókna szklane.
- Fotoalergiczne lub fototoksyczne kontaktowe zapalenie skóry
Przyczyny fototoksycznego kontaktowego zapalenie skóry, to np. dziegieć, furokumaryny (np. psolareny stosowane leczniczo lub zawarte w owocach, zwłaszcza w limonkach i jarzynach), czerwień bengalska (stosowana w okulistyce), niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen).
Przyczyny fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry, to np. kosmetyki z filtrem UV, substancje zapachowe, środki odkażające, leki przeciwgrzybicze.
Przyczyny powstania wyprysków na skórze
Mówiąc najprościej, wyprysk jest reakcją zapalną, która powstaje w wyniku działania jakiegoś czynnika zewnętrznego. Wyprysk może przyjąć postać ostrą, podostrą lub przewlekłą. Warto wiedzieć, że zmiany skórne to nie zawsze wypryski – przyjmują bowiem bardzo różną postać i mogą mieć przyczyny niezwiązane z reakcją zapalną – ale szerzej opowiemy o tym w poniższym artykule.
Wyprysk kontaktowy
Powstaje poprzez kontakt z alergenami u osób uczulonych. Bardzo często substancją uczulającą jest nikiel, chemikalia stosowane w masowej produkcji lub składniki perfum. Jeżeli substancje drażniące bezpośrednio uszkodzą skórę, mamy wówczas do czynienia z wypryskiem kontaktowym z podrażnienia. Oznacza to, że wyprysk nie ma związku z uczuleniem, ale z działaniem samej substancji (na przykład z drażniącą farbą, smarem lub cementem). Wypryski kontaktowe pojawiają się raczej u osób dorosłych, częściej kobiet, które mają większą styczność z kosmetykami.
l Objawy wyprysków kontaktowych na skórze – przede wszystkim to silny świąd na skórze. Oprócz tego pojawiają się krostki, zaczerwienienie lub pęcherzyki. Skóra staje się również pogrubiała i może się łuszczyć.
Atopowe zapalenie skóry
To przewlekła choroba skórna, której towarzyszy świąd. Główną przyczyną AZS jest dysfunkcja bariery skórnej, która powoduje suchość, świąd i stan zapalny. Choroba może dotykać zarówno niemowlęta, starsze dzieci i osoby dorosłe. Źródłem AZS są geny, bo układ odpornościowy nieprawidłowo odpowiada na małe dawki antygenów, wytwarzając nadmiernie przeciwciała IgE, skierowane przeciwko alergenom. Właśnie przez to chory może reagować na bardzo różne alergeny środowiskowe, takie jak pyłki roślin, pokarmy czy sierść.
l Objawy AZS: zaczerwienienie, suchość skóry, świąd, powracające zakażenia bakteryjne. Zmiany skórne występują najczęściej w zgięciach łokciowych i kolanowych oraz na twarzy i szyi. Mogą pojawić się również na narządach płciowych.
Przyczyny wyprysku atopowego
Przyczyny atopowego zapalenia skóry nie są do końca znane. Uważa się, że to skutek wrodzonej nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego, który polega na uszkodzeniu właściwości ochronnych skóry. Zalicza się do nich między innymi zaburzenia działania białka ‒ filagryny, która odpowiada za prawidłową budowę komórek skóry. W wyniku uszkodzenia właściwości ochronnych skóry, które polegają na rozluźnieniu połączeń miedzy komórkami oraz zaburzenia jej nawodnienia, następuje rozwój wyprysku atopowego.
Alergeny, poprzez kontakt z komórkami obronnymi skóry, doprowadzają do rozwoju uczulenia poprzez pobudzenie do działania komórek zwanych limfocytami. Powtórny kontakt z takim alergenem powoduje powstawanie zmian skórnych takich jak zaczerwienienie, a nawet małe rany.
Wyprysk atopowy często występuje u alergików. Może występować w rodzinach i często rozwija się wraz z innymi schorzeniami, takimi jak astma i katar sienny. Objawy wyprysku atopowego często mają pewne wyzwalacze, takie jak mydła, detergenty, stres i pogoda. Czasami alergie pokarmowe mogą odgrywać rolę, szczególnie u małych dzieci z ciężką egzemą. Możesz zostać poproszony o prowadzenie dziennika żywności, aby spróbować ustalić, czy określone jedzenie pogarsza twoje objawy.
Testy alergiczne zwykle nie są potrzebne, chociaż czasami są pomocne w ustaleniu, czy alergia pokarmowa może wywoływać objawy.
