U nas zapłacisz kartą
Wyprysk w jamie ustnej - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Przyczyny zapalenia w jamie ustnej - czym jest zapalenie błony śluzowej?
Zapalenie jamy ustnej to stan zapalny błony śluzowej w jamie ustnej, który może być wywołany różnymi przyczynami. Najczęściej dochodzi do niego przez infekcję wirusową lub też przez bakterii albo grzyby. Ale to nie wszystkie przyczyny powstawania stanu zapalnego.
Za zmieniony chorobowo obraz jamy ustnej może odpowiadać również:
- alergia (czyli uczulenie na jakiś rodzaj pokarmu lub substancję chemiczną),
- kuracja nowotworowa polegająca na radioterapii lub chemioterapii,
- niedopasowane protez,
- aparat zębowy.
Inne czynniki, które moga mieć wpływ na powstawanie zapalenie śluzówki w jamie ustnej to: brak witamin i minerałów, choroba ogólnoustrojowa, długotrwała kuracja antybiotykowa (a także przyjmowanie sterydów) oraz palenie papierosów.
Zakażenia narządowe, opryszczka uogólniona
Zakażenia narządowe (np. zapalenie przełyku, zapalenie wątroby), czy opryszczka uogólniona występują najczęściej u pacjentów ze zmniejszoną odpornością (w tym po chemioterapii), otrzymujących leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu narządów czy w przebiegu AIDS.
W zaburzeniach odporności przebieg zakażenia HSV jest ciężki, a rokowanie poważne.
Łagodne, mało nasilone, miejscowe zmiany wywołane przez wirusy opryszczki na ogół nie wymagają zgłoszenia się do lekarza. O pomoc należy się zwrócić w przypadku zmian rozległych, opryszczki, której towarzyszą objawy ogólne (np. gorączka, bóle mięśni, złe samopoczucie) oraz gdy współistnieją czynniki ryzyka – ciężkie choroby skóry, upośledzona odporność, przyjmowanie glikokortykosteroidów, leczenie onkologiczne (chemioterapia, radioterapia).
Pilnego zgłoszenia się do lekarza wymagają chorzy z objawami neurologicznymi, a także zmianami w obrębie narządu wzroku.
Leczenia wymaga opryszczka narządów płciowych. Szybkie zgłoszenie się do lekarza jest ważne ze względu na znacznie większą skuteczność leczenia przeciwwirusowego zastosowanego na początku zakażenia w porównaniu z leczeniem zastosowanym później.
Opryszczka błony śluzowej jamy ustnej i gardła
Jako zakażenie pierwotne może mieć postać ostrego zapalenia błony śluzowej dziąseł i jamy ustnej oraz ostrego zapalenia gardła i migdałków podniebiennych. Przebiega wówczas jak ostre zapalenie z towarzyszącą gorączką. W zakażeniu nawrotowym jest to zwykle opryszczka wargowa.
Ostre zapalenie błony śluzowej dziąseł i jamy ustnej
- typowa dla małych dzieci
- okres wylęgania wynosi 3–6 dni
- objawy obejmują wysoką gorączkę, złe samopoczucie, jadłowstręt, obrzęk, zaczerwienienie i bolesność dziąseł, powiększenie regionalnych węzłów chłonnych, pęcherzyki, które powstają na błonie śluzowej jamy ustnej i języka oraz na skórze warg i wokół jamy ustnej, mają tendencję do zlewania się, tworzenia bolesnych owrzodzeń, a po pęknięciu – nadżerek
- ostre objawy utrzymują się 5–7 dni, gojenie zmian następuje po ok. 2 tygodniach
- wirus jest wydalany w ślinie przez 3 tygodnie (niekiedy dłużej).
Ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych
- występuje częściej u dorosłych niż u dzieci
- zwykle jest wywołane przez HSV-1, ale przyczyną może być też HSV-2 (towarzyszą mu wtedy zmiany na narządach płciowych)
- początkowe objawy to gorączka, złe samopoczucie, ból głowy, gardła, mięśni, następnie na migdałkach i tylnej ścianie gardła pojawiają się pęcherzyki, które pękają, tworząc nadżerki i owrzodzenia
- u ok. 30% chorych w pierwotnym zakażeniu HSV-2 występują objawy oponowe, u 5% zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych o łagodnym przebiegu.
Opryszczka wargowa (potocznie „zimno”)
- jest to najczęstsza postać zakażenia nawrotowego wywołanego HSV-1 (rzadziej HSV-2)
- zwykle ma łagodny przebieg bez towarzyszących objawów ogólnych
- w okolicy ust – na ogół w kąciku, na pograniczu błony śluzowej i skóry – pojawiają się nieliczne skupiska bolesnych pęcherzyków zapalnych
- nawroty występują średnio dwa razy w roku, ale u niektórych zakażonych nawet co miesiąc
- największe wydalanie wirusa ma miejsce w ciągu pierwszej doby (może się utrzymywać do 5 dni).
Zapalenie jamy ustnej u dziecka
Zapalenie jamy ustnej u dziecka do szóstego roku życia występuje dość często. Może to być spowodowane m.in. reakcją alergiczną na kontakt z nowymi potrawami czy substancjami chemicznymi czy też stycznością dziecka ze śliną osoby chorej.
U dzieci oprócz bólu, zaczerwienia, owrzodzenia, obrzęku, itp. objawów związanych ze zmianami pojawiającymi się w obrębie jamy ustnej może również dojść np. do gorączki, osłabienia, ślinotoku, mięśniobóli, powiększenia węzłów chłonnych oraz utraty apetytu.
Jak sobie radzić z zapaleniem jamy ustnej u dzieci? Zależnie od etiologii choroby stosuje się leki przeciwbólowe, przeciwwirusowe, a także płukanki łagodzącymi płynami (np. z wyciągiem z szałwii), itp. U małego dziecka bardzo ważne jest także przypilnowanie tego co zjada. Menu powinno być ono urozmaicone. Dania lepiej aby były podawane w formie przestudzonych zupek i papek.
Opryszczka jamy ustnej - leczenie
Leczenie opryszczki jamy ustnej polega na stosowaniu doustnych leków przeciwwirusowych, które skracają czas trwania objawów i łagodzą ich nasilenie, jednak nie leczą przyczyny choroby. Wirusa nie można bowiem usunąć z organizmu. Ten do końca życia pozostaje w uśpieniu i w późniejszym życiu ponownie może dać objawy zakażenia po aktywacji spowodowanej przejściowym stanem osłabienia odporności (np. stres, przeziębienie).
Poza tym, w przypadku problemów z gryzieniem, żuciem i połykaniem, należy stosować dietę płynną, półpłynną lub papkowatą. Mogą to być przecierane zupy, warzywa czy owoce. Należy pamiętać, aby nie podawać potraw kwaśnych ani ostro przyprawionych potraw, a także napojów gazowanych. Płyny i pokarmy nie powinny być ani zbyt ciepłe, ani zbyt zimne. Gojenie się śluzówki wspomogą witaminy z grupy B i witamina C, a także spożywanie minimum 2 litrów płynu dziennie.
Należy liczyć się z tym, że ból jamy ustnej może być bardzo silny i spowodować niechęć nie tylko do jedzenia, lecz także do picia, co może doprowadzić do odwodnienia. Wówczas dziecko trzeba przewieźć do szpitala w celu dożylnego uzupełnienia niedoboru płynów.
