U nas zapłacisz kartą
"Wyprysk w okolicy odbytu - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Leczenie"
Przetoka okołoodbytnicza – co to jest?
Przetoka okołoodbytnicza alternatywnie nazywana jest również przetoką odbytu lub odbytniczą. Definiuje się ją jako wyścielony specjalnym nabłonkiem przewód bądź kanał zlokalizowany pomiędzy skórą okolicy okołoodbytniczej (ujście zewnętrzne przetoki) a odbytnicą lub kanałem odbytu (ujście wewnętrzne przetoki). Specjaliści biorąc pod uwagę umiejscowienie przetoki względem zwieracza zewnętrznego odbytu (mięsień zamykający odbyt), wyróżnili takie podstawowe jej rodzaje: ponadzwieraczowa, przezwieraczowa, nadzwieraczowa, międzyzwieraczowa, podskórna lub podśluzówkowa. Należy nadmienić, iż najczęściej spotykane są przetoki przezzwieraczowe i międzyzwieraczowe, które stanowią blisko 95% wszystkich przypadków.
Przyczyną powstania przetoki odbytu jest stan zapalny rozwijający się w gruczołach okołoodbytowych zwanych też przyodbytowymi. Struktury te położone są w przestrzeni międzyzwieraczowej. Stan zapalny bywa przeważnie spowodowany infekcją wewnątrz odbytu. Może być konsekwencją stanu zejściowego powstałego po spontanicznej perforacji ropnia okołoodbytniczego, czyli zbiornika ropy umiejscowionego w okolicy okołoodbytniczej. Innymi możliwymi przyczynami są: nieswoiste zapalenia jelit – wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna, zapalenie gruczołów potowych skóry okolicy odbytu, szczeliny odbytu, nisko położone torbiele włosowe. Przetoki okołoodbytnicze pojawiać się mogą w przebiegu chorób nowotworowych, gruźlicy, zapalenia uchyłków jelita grubego. Zmiana stanowić może też powikłanie po zabiegach proktologicznych lub ginekologicznych.
Ropień odbytu
Ropień odbytowo-odbytniczy (ropień odbytu) to zamknięta przestrzeń zawierająca ropę i bakterie zlokalizowana w tkankach miękkich w pobliżu odbytu i odbytnicy. Ropnie dzieli się w zależności od lokalizacji względem mięśni zwieracza wewnętrznego i zewnętrznego odbytu. Mięśnie te niczym pierścień otaczają kanał odbytu: zwieracz wewnętrzny położony jest w najbliższym sąsiedztwie kanału odbytu, mięsień zwieracz zewnętrzny leży na zewnątrz od zwieracza wewnętrznego, oddzielony od niego cienką warstwą tkanki łącznej. Mięsień zwieracz wewnętrzny pozostaje w stałym skurczu i utrzymuje szczelność odbytu. Fizjologicznie ulega rozluźnieniu tylko podczas oddawania stolca. Mięsień zwieracz zewnętrzny jest mięśniem poprzecznie prążkowanym zależnym od woli.
Najczęściej ropień położony jest tuż obok kanału odbytu, w jego dolnym biegunie (ropień okołoodbytowy), rzadziej lokuje się między zwieraczami (ropień międzyzwieraczowy) lub bocznie od obu zwieraczy (ropień odbytniczo-kulszowy).
Ryc. Budowa odbytu
Szerzenie się zakażenia od ropnia do skóry okolicy okołoodbytowej powoduje powstanie przetoki, czyli patologicznego połączenia między skórą a kanałem odbytu. Ropień jest fazą ostrą zakażenia, przetoka zaś jest wyrazem fazy przewlekłej.
Ropnie odbytowo-odbytnicze: najczęściej zadawane pytania
Kiedy można podejrzewać powstanie ropnia odbytu?
Bóle okolicy odbytu nasilające się przy siadaniu, podczas ruchu lub podczas wypróżniania się, a także brudzenie bielizny i wyciek treści z okolicy odbytu powinny skłonić do wizyty u lekarza.
Czy ropnie okolicy odbytowo-odbytniczej są groźne dla zdrowia i życia?
W zdecydowanej większości przypadków ropnie nie są poważnym zagrożeniem zdrowia. Inaczej jest, gdy zachoruje osoba o bardzo obniżonej odporności lub gdy występują inne choroby sprzyjające szerzeniu się zakażenia, np. cukrzyca. Wtedy leczenie zabiegowe uzupełnia się o antybiotyki, aby zapobiec uogólnieniu zakażenia.
Czy w przebiegu ropnia może dojść do nietrzymania stolca lub zaburzeń funkcji seksualnych?
Do nietrzymania stolca w przebiegu ropni lub ich leczenia dochodzi bardzo rzadko. Ma to miejsce, gdy zniszczeniu ulega znaczna część zwieraczy. Ocenia się, że operacyjne leczenie przetok, będących następstwem ropni może wikłać się nawet w 10% nietrzymaniem stolca. Także przewlekłe stany zapalne jelit, a szczególnie choroba Leśniowskiego i Crohna, która w 10–30% przypadków przebiega z objawami odbytowo-odbytniczymi może prowadzić do objawów nietrzymania stolca. Wyjątkowo rzadko dochodzi w przebiegu ropni czy przetok do trwałej dysfunkcji seksualnej.
Czy jazda na rowerze lub długotrwałe przebywanie w pozycji siedzącej sprzyjają powstaniu ropni?
Nie ma takiego związku. W przeciwnym przypadku wszyscy rowerzyści byliby narażeni na poważne problemy. Natomiast, jeżeli już doszło do wytworzenia ropnia czy przetoki, jazda na rowerze czy długotrwałe siedzenie są przeciwwskazane.
Czy po zabiegu nacięcia ropnia może wytworzyć się przetoka?
Tak, zdarza się, że zamiast spodziewanego szybkiego wygojenia dochodzi do stałego wycieku treści w miejscu nacinanego ropnia. Może to świadczyć o obecności czynnej przetoki. Zwykle nie zamyka się ona samoistnie, także antybiotyki nie rozwiązują problemu u części chorych. Wówczas zaleca się albo wycięcie przetoki albo setonowanie, czyli założenie nitki do kanału przetoki, która będzie przecinała tkanki w kierunku kanału odbytu, umożliwiając ziarninowanie, czyli zamykanie się pierwotnego kanału przetoki.
Przetoka okołoodbytnicza – powikłania po zabieg
Zabieg przetoki okołoodbytniczej jak każde postępowanie operacyjne wiąże się z ryzykiem powikłań. Najczęstsze to krwawienia śród- i pooperacyjne (w ciężkich przypadkach wymagają założenia setonu do kanału przetoki lub reoperacji), a dodatkowo uszkodzenie zwieraczy odbytu, które wiąże się z nietrzymaniem stolca i gazów. Grupą podwyższonego ryzyka tego skutku ubocznego są osoby poddawane operacjom przetok, które głęboko penetrują do miednicy mniejszej i nawrotowych.
Postępowanie po operacji przetoki okołoodbytniczej:
- przestrzeganie higieny okolicy odbytu,
- wykonywanie nasiadówek,
- dbanie o prawidłowe wypróżnienia, co zapewni dieta bogata w błonnik i spożywanie co najmniej 2 l płynów dziennie,
- smarowanie blizny zmiękczającymi maściami,
- zapewnienie prawidłowego składu flory jelitowej – należyta dieta, a niekiedy i zażywanie probiotyków,
- noszenie przepuszczającej powietrze i umożliwiające wchłanianie potu bawełnianej bielizny.
Jak zbudowany jest układ pokarmowy? Odpowiedź znajdziesz w filmie:
