U nas zapłacisz kartą
Przyczyny zimowego wyprysku - Poznaj, co wpływa na występowanie tej dolegliwości
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) – przyczyny
- Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
- nikiel, np. biżuteria, wykończenia odzieży (zamki, guziki), okulary
- chrom (metale, cement, skóra garbowana)
- kobalt (metale, cement)
- formaldehyd (odzież, lakier do paznokci, tworzywa sztuczne)
- substancje zapachowe (perfumy, olejki eteryczne, kosmetyki)
- balsam peruwiański (perfumy)
- konserwanty (podłoże leków stosowanych miejscowo, kosmetyki)
- przyśpieszacze wulkanizacji i przeciwutleniacze gumy (rękawiczki lateksowe, bielizna, buty, lycra, oleje techniczne)
- leki (neomycyna, benzokaina)
- barwniki (farby do włosów i tkanin)
- kalafonia (kleje, papier, pokosty)
- lanolina (kremy)
- monomery akrylu (cement ortopedyczny).
Czynniki ryzyka rozwoju alergicznego kontaktowego zapalenie skóry nie są znane, ale wydaje się, że duże znaczenie ma predyspozycja genetyczna.
- Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia
Powstaje w wyniku kontaktu skóry ze stężoną substancją drażniącą (np. silne kwasy albo zasady, wybielacze) albo w wyniku przewlekłego działania mniej stężonej substancji powodującej wysuszenie skóry i uszkodzenie naskórka.
Substancje drażniące:- mydła i detergenty
- alkohole i środki odkażające
- kwasy i ługi
- rozpuszczalniki organiczne, smary, oleje techniczne, benzyna, olej napędowy
- żywice i kleje
- farby, tusze i werniksy
- cement, beton, gips
- środki owadobójcze i grzybobójcze
- nawozy sztuczne
- włókna szklane.
- Fotoalergiczne lub fototoksyczne kontaktowe zapalenie skóry
Przyczyny fototoksycznego kontaktowego zapalenie skóry, to np. dziegieć, furokumaryny (np. psolareny stosowane leczniczo lub zawarte w owocach, zwłaszcza w limonkach i jarzynach), czerwień bengalska (stosowana w okulistyce), niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen).
Przyczyny fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry, to np. kosmetyki z filtrem UV, substancje zapachowe, środki odkażające, leki przeciwgrzybicze.
Co to jest wyprysk zimowy?
Wyprysk zimowy inaczej nazywany jest wypryskiem z braku natłuszczania. To powierzchowny stan zapalny skórny, który dotyczy jednakowo często kobiet, co mężczyzn. Wyprysk zimowy może się rozwinąć w każdym wieku, lecz najczęściej rozpoznaje się go u osób starszych, co związane jest w dużej mierze ze zmianami skórnymi zachodzącymi wraz z procesem starzenia się organizmu. W rzeczywistości wyprysk z braku natłuszczenia może pojawić się o każdej porze roku, ale jest szczególnie powszechny w miesiącach zimowych.
Główną przyczyną powstawania wyprysku zimowego jest brak odpowiedniego natłuszczania skóry. Schorzeniu sprzyja jej nadmierne wysuszenie, które może wynikać z właściwości osobniczych (u jednej osoby skóra może przesuszać się szybciej i bardziej niż u innej), ale i być spowodowane panującymi warunkami atmosferycznymi (silnym wiatrem, niskimi temperaturami, mrozem). Jesteśmy narażeni na wzmożone wysuszenie skóry zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym w związku z ogrzewaniem pomieszczeń zamkniętych i towarzyszącą temu niską wilgotnością powietrza.
Nierzadko przyczyna powstania wyprysku zimowego jest złożona – złe nawyki higieniczne w postaci braku natłuszczania skóry po kąpieli, częsta kąpiel lub prysznic w gorącej wodzie z silnie wysuszającymi skórę detergentami w połączeniu ze spadkiem produkcji łoju. Fizjologiczne zmniejszenie aktywności gruczołów łojowych i potowych zachodzi wraz z wiekiem. Dlatego, jak już wspomniałam, osoby w podeszłym wieku są w grupie ryzyka nadmiernego przesuszenia i złuszczania naskórka.
Wyprysk zimowy najczęściej dotyczy osób, które dużo pracują rękami (codzienne czynności gospodarcze, częste mycie i dezynfekcja rąk). Z uwagi na niewielką liczbę gruczołów łojowych skóra na rękach jest dużo gorzej chroniona i wolniej się regeneruje. Specjaliści zwracają uwagę, że wzmożona suchość skóry może być skutkiem ubocznym innych schorzeń. Okazuje się, że na wyprysk zimowy bardziej narażone są osoby zmagające się ze schorzeniami nerek czy z niedoczynnością tarczycy. Wypryskowi zimowemu sprzyja niedobór cynku oraz stosowanie niektórych leków, w tym m.in. diuretyków (środków o działaniu moczopędnym), retinoidów.
Egzema, czyli wyprysk alergiczny. Rodzaje, przyczyny, leczenie
Mianem egzemy można określić wiele zmian skórnych zlokalizowanych w różnych obszarach ciała. Istnieje siedem rodzajów egzemy, a najczęstszym z nich jest AZS. Nie wszystkie jednak mają charakter atopowy. Niektóre w ogóle nie wiążą się z alergią. Jakie objawy występują przy egzemie i czym różnią się jej poszczególne typy? Wyjaśniamy.
Egzema to nazwa używana na określenie całej grupy zapalnych schorzeń skóry. Schorzenia te powodują swędzenie (najczęstszy objaw) i suchość skóry. W ich przebiegu powstają: wysypka, pęcherze, łuszczące się plamy i infekcje skóry [1].
Egzemę diagnozuje się już u niemowląt – w pierwszych miesiącach lub nawet tygodniach życia [1,3]. Dotyczy ona nawet 30% dzieci [3]. Często rozpoczyna marsz alergiczny [3]. Egzema może jednak wystąpić nie tylko w dzieciństwie, ale również w wieku nastoletnim lub dorosłym. U dorosłych obserwuje się dwa okresy wzmożonych zachorowań – przypadają one na w wiek 20 lat i powyżej 50 lat [1].
Egzema miewa różny przebieg – od łagodnego po ciężki [1]. Czasem jest mylona z innymi chorobami skóry, np. łuszczycą. W fazie „zaostrzenia” chorzy doświadczają jednego lub więcej skutków długotrwałego swędzenia [1]. W przypadku ciężkiego wyprysku „zaostrzenie” może trwać wiele dni, a nawet kilka tygodni [1]. Taka egzema może wymagać leczenia w szpitalu.
Osoby cierpiące na ciężki wyprysk są szczególnie narażone na alergię pokarmową i astmę [1].
Jak leczyć ezgemę?
Ścieżka leczenia zależy od rodzaju egzemy, dlatego kluczowe znaczenie w planowaniu skutecznej terapii ma właściwie przeprowadzona diagnostyka. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie. Powinna też uwzględniać badania alergologiczne [6].
Egzemę przeważnie leczy się objawowo, z miejscowym zastosowaniem glikokortykosteroidów, np. w postaci kremów. Jeśli wysypka jest rozległa, dermatolog może zalecić krótkotrwałą terapię doustną lub w zastrzykach [1]. Alternatywną metodę leczenia stanowią inhibitory kalcyneuryny, a w przypadku podłoża alergicznego – leki przeciwhistaminowe. W niektórych postaciach choroby zastosowanie mają też fototerapia i zabiegi okluzyjne, np. plastry lecznicze [1].
Jeżeli zmiany są nadkażone, należy zastosować także odpowiednią terapię przeciwdrobnoustrojową, np. antybiotyk lub lek przeciwgrzybiczy. W leczeniu długotrwałym i profilaktycznym decydujące znaczenie ma stosowanie środków do pielęgnacji, ochrony i nawilżania skóry, np. emolientów z ceramidami. Pomagają one wzmocnić lub odbudować barierę skórną [1,6].
Czasem konieczne jest równoległe leczenie zaburzeń lękowych i innych problemów emocjonalnych przyczyniających się do cyklu swędzenia i drapania [1].
Aleksandra Lipiec
