U nas zapłacisz kartą
Przyczyny zimowego wyprysku - Poznaj, co wpływa na występowanie tej dolegliwości
Co robić w razie wystąpienia objawów?
Natychmiast przerwij kontakt z substancją, którą podejrzewasz o wywołanie zmian – np. przemyj ręce po kontakcie z substancjami, które powodują objawy. W razie nasilonego świądu skóry możesz zażyć tabletkę leku przeciwhistaminowego (niektóre dostępne są bez recepty).
Wyprysk kontaktowy rozpoznaje się na podstawie charakterystycznego obrazu zmian skórnych oraz ustalenia związku pomiędzy ich pojawianiem się a np. pracą zawodową.
Wyprysk kontaktowy może przypominać wyprysk atopowy (atopowe zapalenie skóry) i inne mylone z nim choroby skóry. Najważniejszym badaniem w rozpoznaniu wyprysku kontaktowego są tzw. testy płatkowe. Polegają one na nałożeniu na skórę pleców małych krążków bibułek nasączonych różnymi substancjami wywołujących wyprysk kontaktowy (zawartymi w np. kosmetykach, gumie, metalach, lekach, tworzywach sztucznych). Pojawienie się pod ich wpływem zaczerwienienia, grudek czy pęcherzyków może oznaczać uczulenia na którą z tych substancji.
Jak łagodzić objawy wyprysku zimowego?
Z wypryskiem zimowym można poradzić sobie samodzielnie. Ciężkie przypadki lub brak efektów leczenia to wskazania do konsultacji lekarskiej. Bardziej rozwinięte przypadki wyprysku mogą wymagać stosowania maści leczniczych na receptę.
Podstawą terapii wyprysku zimowego jest unikanie czynników nadmiernie wysuszających skórę i odpowiednie jej natłuszczenie. Swędzenie można leczyć delikatnymi kąpielami owsianymi i środkami ze składnikami nawilżającymi skórę, np. emolientami zawierającymi kwas mlekowy i rafinowany olejek migdałowy. Kąpiele powinny być krótkie – kilkuminutowe – w wodzie o temperaturze zbliżonej do ciepłoty ciała. Wskazane jest regularne nawilżanie ciała, zwłaszcza po kąpieli lub ogólnie po kontakcie z wodą oraz zainstalowanie domowego nawilżacza lub wietrzenie pomieszczeń zamkniętych, aby zapewnić należytą wilgotność powietrza.
W przypadku zmian lokalizujących się na dłoniach:
- unikaj kontaktu z drażniącym czynnikiem – chroń dłonie za pomocą ochronnych rękawiczek podczas codziennych prac domowych,
- zastąp zwykłe mydło delikatną emulsją myjącą, pozbawioną substancji zapachowych i parabenów, która przeznaczona jest dla skóry skłonnej do alergii,
- chroń dłonie przed mrozem – noszenie ciepłych rękawiczek zapobiega zaburzeniom w ukrwieniu rąk i szkodliwemu działaniu czynników atmosferycznych,
- natłuszczaj skórę rąk nawet kilka razy dziennie, stosuj w tym celu krem bogaty w lipidy, ceramidy, woski, wazelinę, parafinę, lanolinę.
- S. Jabłońska, S. Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
- A. Kaszuba, Z. Adamski, Leksykon dermatologiczny, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2011.
- I. Walecka, A. Błaszczak, K. Dopytalska, Właściwa pielęgnacja skóry atopowej w okresie zimowym, „Forum Pediatrii Praktycznej”. Online: https://forumpediatrii.pl/artykul/wlasciwa-pielegnacja-skory-atopowej-w-okresie-zimowy, dostęp: 07.04.2023.
Jak leczyć ezgemę?
Ścieżka leczenia zależy od rodzaju egzemy, dlatego kluczowe znaczenie w planowaniu skutecznej terapii ma właściwie przeprowadzona diagnostyka. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie. Powinna też uwzględniać badania alergologiczne [6].
Egzemę przeważnie leczy się objawowo, z miejscowym zastosowaniem glikokortykosteroidów, np. w postaci kremów. Jeśli wysypka jest rozległa, dermatolog może zalecić krótkotrwałą terapię doustną lub w zastrzykach [1]. Alternatywną metodę leczenia stanowią inhibitory kalcyneuryny, a w przypadku podłoża alergicznego – leki przeciwhistaminowe. W niektórych postaciach choroby zastosowanie mają też fototerapia i zabiegi okluzyjne, np. plastry lecznicze [1].
Jeżeli zmiany są nadkażone, należy zastosować także odpowiednią terapię przeciwdrobnoustrojową, np. antybiotyk lub lek przeciwgrzybiczy. W leczeniu długotrwałym i profilaktycznym decydujące znaczenie ma stosowanie środków do pielęgnacji, ochrony i nawilżania skóry, np. emolientów z ceramidami. Pomagają one wzmocnić lub odbudować barierę skórną [1,6].
Czasem konieczne jest równoległe leczenie zaburzeń lękowych i innych problemów emocjonalnych przyczyniających się do cyklu swędzenia i drapania [1].
Aleksandra Lipiec
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - leczenie
Zasadnicze znaczenie ma wyeliminowanie kontaktu z alergenem lub czynnikiem drażniącym.
Podstawę leczenia przeciwzapalnego kontaktowego zapalenia skóry alergicznego i z podrażnienia stanowią glikokortykosteroidy stosowane miejscowo (np. w maści, kremie) zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni. Bardzo suche zmiany na dłoniach lub stopach w ostrym okresie zapalenia mogą wymagać stosowania glikokortykosteroidów pod opatrunkiem. Czasem lekarz może zalecić także stosowanie glikokortykosteroidów doustnie w ciężkich przypadkach ostrego zapalenia lub w przypadku zajęcia dużej powierzchni skóry.
W ostrym zapaleniu z pęcherzykami i wysiękiem (zbieraniem się płynu) oprócz glikokortykosteroidów stosuje się okłady ściągające – z samej wody, z 0,9-procentowym roztworem NaCl lub z octanowinianem glinu. Okłady wysuszają skórę i łagodzą świąd. Stosuje się je kilka razy dziennie – wilgotną bawełnianą tkaninę nakłada się na skórę i zmienia 1–4 razy co 15–30 min.
W przypadku przewlekłego zapalenia i pogrubienia i szorstkości skóry w następstwie zapalenia, szczególnie w kontaktowym zapaleniu skory z podrażnienia, skuteczne są środki nawilżające z dużą zawartością tłuszczów, środki keratolityczne, czyli rozpuszczające zrogowaciałą warstwę naskórka (kremy zawierające polidokanol i mocznik) oraz wazelina.
Świąd można opanować, stosując doustnie leki przeciwhistaminowe lub leki przeciwświądowe (mentol 0,1–2%, kamfora 0,1–3%) miejscowo.
Fototerapię UVA lub UVB, czyli naświetlanie zmian, lekarz może zalecić u chorych, u których inne sposoby leczenia okazały się nieskuteczne albo są przeciwwskazane. Chorzy narażeni na alergeny zawodowe, którzy nie mogą stosować rękawic lub kremów ochronnych, mogą odnieść korzyść z przewlekłego stosowania fototerapii.
W fotoalergicznym i fototoksycznym kontaktowym zapaleniu skóry stosuje się preparaty zawierające filtry promieniowania UVB i UVA.
Co to jest egzema?
Egzema jest uciążliwą i często nawracającą chorobą zapalną skóry. Może mieć podłoże alergiczne lub niealergiczne. Czasami nie udaje się ustalić przyczyny egzemy, co znacząco komplikuje leczenie i zmniejsza jego skuteczność.
Co dzieje się w trakcie choroby? Wyprysk dotyczy powierzchniowych warstw skóry. Stan zapalny pojawia się w różnych miejscach na ciele np. na udach, podudziach, przedramionach, nadgarstkach, w zgięciach kolanowych i łokciowych oraz na wierzchniej części dłoni. Odczyn zapalny obejmuje naskórek i warstwę brodawkowatą skóry właściwej, wywołując świąd, pieczenie, nadmierną suchość naskórka, a także wpływając na pojawienie się niewielkich krostek. Krostki wypełniają się treścią surowiczą lub ropną, pękają i tworzą strupki. W miejscu wyleczonej egzemy mogą powstawać przebarwienia.
Egzema jest nadal nie do końca poznaną chorobą dermatologiczną. Wiadomo wprawdzie, jakie czynniki wywołują stan zapalny powierzchniowej warstwy skóry, jednak postać choroby może znacząco różnić się u poszczególnych jednostek.
