U nas zapłacisz kartą
Wyprysk zimowy u dziecka - przyczyny, objawy i sposoby leczenia
Wyprysk pieniążkowaty – leczenie
Jak wyleczyć wyprysk pieniążkowaty? Lekarze przepisują zwykle glikokortykosteroidy (w postaci maści, żeli, kremów), a także preparaty przeciwalergiczne. Jeśli choroba jest szczególnie mocno zaawansowana, konieczna może być kortykoterapia. Jeśli natomiast doszło do zakażenia bakteryjnego, dermatolog przepisuje dodatkowo antybiotyki. W leczeniu mogą przydać się także środki przeciwhistaminowe, wapń i kwas askorbinowy.
Podczas choroby ważna jest odpowiednia pielęgnacja. Należy dbać o odpowiednie natłuszczenie i nawilżenie skóry, dzięki czemu można zapobiec jej nadmiernemu odwodnieniu. Pacjent powinien stosować na co dzień emolienty oraz środki pozbawione mydła. Musi unikać również kąpieli bąbelkowych. Te części ciała, na których widoczne są zmiany skórne, nie powinny być przegrzewane. Warto także pamiętać o regularnym obcinaniu paznokci – zmniejszy to ryzyko drapania.
Lekarze dokonują diagnozy na podstawie wywiadu z pacjentem oraz obrazu klinicznego. Z reguły nietrudno jest rozpoznać wyprysk pieniążkowaty, jednak specjaliści mogą dodatkowo zlecić badanie histopatologiczne wycinka ze zmiany chorobowej. Podczas niego pobiera się niewielki fragment tkanki, a następnie zakłada się jeden lub dwa szwy. Badanie przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym, w celu wykluczenia grzybicy. Czasem dermatolodzy zlecają również testy płatkowe, aby wykluczyć alergie.
Źródła:
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4475258/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10559579/
Jak często występuje alergiczny wyprysk kontaktowy? (tu: czy występuje rodzinnie)
Tak jak wspomniano, wyprysk jest często występującą jednostką dermatologiczną, przy czym w populacji dorosłych dominuje kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia wywołane drażniącym działaniem substancji zewnętrznych na skórę człowieka, takich jak detergenty, rozpuszczalniki, kwasy i zasady. U dzieci występowanie tej postaci wyprysku jest co prawda możliwe, jednak ze względu na brak kontaktu z wymienionymi substancjami należy ona do rzadkości, częściej stwierdza się alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. W przypadku alergicznego wyprysku kontaktowego nie obserwuje się podłoża genetycznego ani występowania rodzinnego. Obecność chorób atopowych (astmy, alergicznego nieżytu nosa, atopowego zapalenia skóry) nie zwiększa ryzyka rozwoju tego schorzenia, chociaż w populacji dzieci z rozpoznaniem atopowego zapalenia skóry, ze względu na uszkodzenia naskórka, ta postać wyprysku może się rozwinąć niezależnie.
Alergiczny wyprysk kontaktowy cechuje się występowaniem różnorodnych zmian skórnych. Jak już wspomniano, podstawowym wykwitem jest grudka, która przekształca się w pęcherzyk, a ten z kolei w sączącą nadżerkę, pokrywającą się z czasem strupkiem. Zmiany te lokalizują się na rumieniowym podłożu, są wyraźnie odgraniczone od zdrowej skóry i mogą się ze sobą zlewać, tworząc rozległe ogniska. Zmianom skórnym towarzyszy nasilony świąd, a w okresie gojenia obserwuje się złuszczanie naskórka. W fazie przewlekłej dominuje pogrubienie naskórka, może nawet dochodzić do jego bolesnych pęknięć. Zmiany lokalizują się zwykle w miejscu kontaktu z uczulającym alergenem. W przypadku niklu, który jest jednym z najczęstszych alergenów, zmiany skórne mogą być umiejscowione na pleckach dziecka (w miejscu przylegania do skóry metalowych zapinek), w okolicy pępka (z powodu kontaktu z metalowym guzikiem) czy na nadgarstku (w wyniku kontaktu z metalowym paskiem od zegarka).
Jak łagodzić objawy wyprysku zimowego?
Z wypryskiem zimowym można poradzić sobie samodzielnie. Ciężkie przypadki lub brak efektów leczenia to wskazania do konsultacji lekarskiej. Bardziej rozwinięte przypadki wyprysku mogą wymagać stosowania maści leczniczych na receptę.
Podstawą terapii wyprysku zimowego jest unikanie czynników nadmiernie wysuszających skórę i odpowiednie jej natłuszczenie. Swędzenie można leczyć delikatnymi kąpielami owsianymi i środkami ze składnikami nawilżającymi skórę, np. emolientami zawierającymi kwas mlekowy i rafinowany olejek migdałowy. Kąpiele powinny być krótkie – kilkuminutowe – w wodzie o temperaturze zbliżonej do ciepłoty ciała. Wskazane jest regularne nawilżanie ciała, zwłaszcza po kąpieli lub ogólnie po kontakcie z wodą oraz zainstalowanie domowego nawilżacza lub wietrzenie pomieszczeń zamkniętych, aby zapewnić należytą wilgotność powietrza.
W przypadku zmian lokalizujących się na dłoniach:
- unikaj kontaktu z drażniącym czynnikiem – chroń dłonie za pomocą ochronnych rękawiczek podczas codziennych prac domowych,
- zastąp zwykłe mydło delikatną emulsją myjącą, pozbawioną substancji zapachowych i parabenów, która przeznaczona jest dla skóry skłonnej do alergii,
- chroń dłonie przed mrozem – noszenie ciepłych rękawiczek zapobiega zaburzeniom w ukrwieniu rąk i szkodliwemu działaniu czynników atmosferycznych,
- natłuszczaj skórę rąk nawet kilka razy dziennie, stosuj w tym celu krem bogaty w lipidy, ceramidy, woski, wazelinę, parafinę, lanolinę.
- S. Jabłońska, S. Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
- A. Kaszuba, Z. Adamski, Leksykon dermatologiczny, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2011.
- I. Walecka, A. Błaszczak, K. Dopytalska, Właściwa pielęgnacja skóry atopowej w okresie zimowym, „Forum Pediatrii Praktycznej”. Online: https://forumpediatrii.pl/artykul/wlasciwa-pielegnacja-skory-atopowej-w-okresie-zimowy, dostęp: 07.04.2023.
Jakie są sposoby leczenia alergicznego wyprysku kontaktowego?
Podstawową zasadą terapii jest unikanie kontaktu z uczulającym alergenem/alergenami i stosowanie miejscowych preparatów przeciwalergicznych oraz przeciwzapalnych. Dodatkową, niezwykle istotną, rolę pełni właściwa pielęgnacja zmienionej zapalnie skóry dziecka.
Do leków o działaniu przeciwzapalnym i przeciwalergicznym należą miejscowo stosowane preparaty glikokortykosteroidów, które powinny być dobrane pod względem siły działania i podłoża do stanu klinicznego oraz wieku dziecka. Alternatywną formę leczenia stanowią inhibitory kalcyneuryny, takie jak takrolimus lub pimekrolimus, które są bezpieczne i pozbawione działań niepożądanych typowych dla miejscowych preparatów glikokortykosteroidowych.
Wśród preparatów przeznaczonych do pielęgnacji skóry zmienionej w przebiegu alergicznego wyprysku kontaktowego należy wymienić nowoczesne środki myjące i natłuszczające (emolienty), o neutralnym pH i pozbawione konserwantów, dodatków zapachowych oraz barwników. Obecnie na rynku dostępnych jest szereg takich preparatów przygotowanych z myślą o alergicznej skórze dziecka.
Wyprysk pieniążkowaty – przyczyny
Pomimo licznych badań przyczyny wyprysku pieniążkowatego wciąż nie są znane. Lekarze przypuszczają, że może mieć on związek z zakażeniem wewnątrzustrojowym oraz antygenami i toksynami bakteryjnymi, zlokalizowanymi w narządach wewnętrznych. Coraz częściej mówi się również o tym, że choroba ściśle jest związana z atopowym zapaleniem skóry (AZS).
Osoby, które zmagają się z tą chorobą, często są wrażliwe również na:
- formaldehyd,
- metale (takie jak np. chrom, nikiel czy rtęć),
- niektóre leki (takie jak np. neomecyna oraz środki na bazie izotretoniny i interferonu).
Pozytywnie na wyprysk pieniążkowaty z pewnością nie wpływają również:
- zbyt częste i gorące kąpiele,
- wysuszające mydło,
- suchy i zimny klimat,
- problemy z krążeniem i obrzęki nóg,
- rany powstałe po ukąszeniu owadów,
- rany powstałe na skutek kontaktu skóry z substancjami chemicznymi,
- przewlekły stres,
- infekcje wirusami hepatotropowymi,
- nadużywanie alkoholu,
- inne choroby skóry (oprócz wyżej wspomnianego AZS, również bakteryjne i zastoinowe zapalenie skóry).
Ważne jest również to, aby zakładać wygodne ubrania – te, które są obcisłe i wykonane z syntetycznych materiałów mogą podrażniać skórę, a to z kolei zwiększa ryzyko pojawienia się choroby. Niewskazane jest również noszenie ubrań z wełny naturalnej. Podczas ogrzewania domu lub korzystania z klimatyzacji, warto też używać nawilżacza, który zapewni optymalną wilgotność powietrza.
