U nas zapłacisz kartą
Wyprysk zimowy u dziecka - przyczyny, objawy i sposoby leczenia
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?
Niestety, tak jak w przypadku każdej alergii, również w odniesieniu do alergicznego wyprysku kontaktowego nie istnieje skuteczne leczenie przyczynowe. Aktualne metody postępowania pozwalają jedynie zmniejszyć stan zapalny skóry oraz dolegliwości świądowe, ale ponowny kontakt z alergenem może je znowu wywołać. Raz rozpoznana alergia kontaktowa będzie się utrzymywać przez całe życie chorego.
W celu uniknięcia wysiewu kolejnych zmian skórnych konieczne jest przede wszystkim unikanie kontaktu skóry z uczulającym alergenem. Można na przykład zastąpić metalowe elementy w ubrankach plastikowymi. Po zakończeniu leczenia wskazana jest odpowiednia pielęgnacja skóry z użyciem preparatów bezzapachowych i bez dodatku środków konserwujących.
Co to jest wyprysk zimowy?
Wyprysk zimowy inaczej nazywany jest wypryskiem z braku natłuszczania. To powierzchowny stan zapalny skórny, który dotyczy jednakowo często kobiet, co mężczyzn. Wyprysk zimowy może się rozwinąć w każdym wieku, lecz najczęściej rozpoznaje się go u osób starszych, co związane jest w dużej mierze ze zmianami skórnymi zachodzącymi wraz z procesem starzenia się organizmu. W rzeczywistości wyprysk z braku natłuszczenia może pojawić się o każdej porze roku, ale jest szczególnie powszechny w miesiącach zimowych.
Główną przyczyną powstawania wyprysku zimowego jest brak odpowiedniego natłuszczania skóry. Schorzeniu sprzyja jej nadmierne wysuszenie, które może wynikać z właściwości osobniczych (u jednej osoby skóra może przesuszać się szybciej i bardziej niż u innej), ale i być spowodowane panującymi warunkami atmosferycznymi (silnym wiatrem, niskimi temperaturami, mrozem). Jesteśmy narażeni na wzmożone wysuszenie skóry zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym w związku z ogrzewaniem pomieszczeń zamkniętych i towarzyszącą temu niską wilgotnością powietrza.
Nierzadko przyczyna powstania wyprysku zimowego jest złożona – złe nawyki higieniczne w postaci braku natłuszczania skóry po kąpieli, częsta kąpiel lub prysznic w gorącej wodzie z silnie wysuszającymi skórę detergentami w połączeniu ze spadkiem produkcji łoju. Fizjologiczne zmniejszenie aktywności gruczołów łojowych i potowych zachodzi wraz z wiekiem. Dlatego, jak już wspomniałam, osoby w podeszłym wieku są w grupie ryzyka nadmiernego przesuszenia i złuszczania naskórka.
Wyprysk zimowy najczęściej dotyczy osób, które dużo pracują rękami (codzienne czynności gospodarcze, częste mycie i dezynfekcja rąk). Z uwagi na niewielką liczbę gruczołów łojowych skóra na rękach jest dużo gorzej chroniona i wolniej się regeneruje. Specjaliści zwracają uwagę, że wzmożona suchość skóry może być skutkiem ubocznym innych schorzeń. Okazuje się, że na wyprysk zimowy bardziej narażone są osoby zmagające się ze schorzeniami nerek czy z niedoczynnością tarczycy. Wypryskowi zimowemu sprzyja niedobór cynku oraz stosowanie niektórych leków, w tym m.in. diuretyków (środków o działaniu moczopędnym), retinoidów.
Jak łagodzić objawy wyprysku zimowego?
Z wypryskiem zimowym można poradzić sobie samodzielnie. Ciężkie przypadki lub brak efektów leczenia to wskazania do konsultacji lekarskiej. Bardziej rozwinięte przypadki wyprysku mogą wymagać stosowania maści leczniczych na receptę.
Podstawą terapii wyprysku zimowego jest unikanie czynników nadmiernie wysuszających skórę i odpowiednie jej natłuszczenie. Swędzenie można leczyć delikatnymi kąpielami owsianymi i środkami ze składnikami nawilżającymi skórę, np. emolientami zawierającymi kwas mlekowy i rafinowany olejek migdałowy. Kąpiele powinny być krótkie – kilkuminutowe – w wodzie o temperaturze zbliżonej do ciepłoty ciała. Wskazane jest regularne nawilżanie ciała, zwłaszcza po kąpieli lub ogólnie po kontakcie z wodą oraz zainstalowanie domowego nawilżacza lub wietrzenie pomieszczeń zamkniętych, aby zapewnić należytą wilgotność powietrza.
W przypadku zmian lokalizujących się na dłoniach:
- unikaj kontaktu z drażniącym czynnikiem – chroń dłonie za pomocą ochronnych rękawiczek podczas codziennych prac domowych,
- zastąp zwykłe mydło delikatną emulsją myjącą, pozbawioną substancji zapachowych i parabenów, która przeznaczona jest dla skóry skłonnej do alergii,
- chroń dłonie przed mrozem – noszenie ciepłych rękawiczek zapobiega zaburzeniom w ukrwieniu rąk i szkodliwemu działaniu czynników atmosferycznych,
- natłuszczaj skórę rąk nawet kilka razy dziennie, stosuj w tym celu krem bogaty w lipidy, ceramidy, woski, wazelinę, parafinę, lanolinę.
- S. Jabłońska, S. Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
- A. Kaszuba, Z. Adamski, Leksykon dermatologiczny, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2011.
- I. Walecka, A. Błaszczak, K. Dopytalska, Właściwa pielęgnacja skóry atopowej w okresie zimowym, „Forum Pediatrii Praktycznej”. Online: https://forumpediatrii.pl/artykul/wlasciwa-pielegnacja-skory-atopowej-w-okresie-zimowy, dostęp: 07.04.2023.
Alergia kontaktowa u dzieci - testy płatkowe
By zdiagnozować alergię kontaktową u dzieci wykonuje się test płatkowy.
Testowane alergeny nakłada się na skórę pleców za pomocą specjalnych komór na hipoalergicznym plastrze i pozostawia na 48 godzin.
Czytaj też:
Reakcję skórną ocenia się tuż po odklejeniu komór oraz w kolejnych dniach - po około 72, 96, a nawet 168 godzinach od naklejenia plastrów.
W standardzie testów na alergię kontaktową znajduje się około 16-20 alergenów, które uważane są za główne przyczyny alergii kontaktowej.
Przeczytaj także:
- Alergia skórna: objawy alergii skórnej, czynniki wywołujące alergię skórną
- Jak rozpoznać alergię u dziecka?
- Alergia wziewna u dzieci. Przyczyny, objawy, leczenie alergii wziewnej u dzieci
Wyprysk pieniążkowaty – leczenie
Jak wyleczyć wyprysk pieniążkowaty? Lekarze przepisują zwykle glikokortykosteroidy (w postaci maści, żeli, kremów), a także preparaty przeciwalergiczne. Jeśli choroba jest szczególnie mocno zaawansowana, konieczna może być kortykoterapia. Jeśli natomiast doszło do zakażenia bakteryjnego, dermatolog przepisuje dodatkowo antybiotyki. W leczeniu mogą przydać się także środki przeciwhistaminowe, wapń i kwas askorbinowy.
Podczas choroby ważna jest odpowiednia pielęgnacja. Należy dbać o odpowiednie natłuszczenie i nawilżenie skóry, dzięki czemu można zapobiec jej nadmiernemu odwodnieniu. Pacjent powinien stosować na co dzień emolienty oraz środki pozbawione mydła. Musi unikać również kąpieli bąbelkowych. Te części ciała, na których widoczne są zmiany skórne, nie powinny być przegrzewane. Warto także pamiętać o regularnym obcinaniu paznokci – zmniejszy to ryzyko drapania.
Lekarze dokonują diagnozy na podstawie wywiadu z pacjentem oraz obrazu klinicznego. Z reguły nietrudno jest rozpoznać wyprysk pieniążkowaty, jednak specjaliści mogą dodatkowo zlecić badanie histopatologiczne wycinka ze zmiany chorobowej. Podczas niego pobiera się niewielki fragment tkanki, a następnie zakłada się jeden lub dwa szwy. Badanie przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym, w celu wykluczenia grzybicy. Czasem dermatolodzy zlecają również testy płatkowe, aby wykluczyć alergie.
Źródła:
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4475258/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10559579/
