U nas zapłacisz kartą
Wysypka na dłoniach i stopach - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Wysypka na dłoniach o podłożu zakaźnym
Zmiany skórne na dłoniach mogą być objawem niektórych chorób zakaźnych:
- Różyczka – to choroba zakaźna, której objawy mogą ujawnić się dopiero po 2 tygodniach od zarażenia. Wysypka ma postać grudkowatych zmian, które utrzymują się do 2 dni. W przebiegu różyczki pojawiają się jednak objawy ogólnoustrojowe. Zmiany skórne umiejscawiają się na dłoniach, rękach i stopach. Różyczka jest niebezpieczna dla kobiet w ciąży, gdyż może doprowadzić do zaburzeń w rozwoju dziecka.
- Ospa – zmiany skórne pojawiają się po 2 dniach od zakażenia i mają postać czerwonych plam. U niektórych pacjentów wysypka przekształca się w pęcherze. Ospa najczęściej lokalizuje się na rękach i nogach. Po wystąpieniu wysypki dochodzi do rozwoju objawów ogólnoustrojowych.
- Odra – to silna choroba zakaźna, w której przebiegu dochodzi do rozwoju wysypki. Wyprysk skórny ma zmienną postać. Początkowo na dłoniach i rękach pojawiają się niewielkie, ciemnoróżowe plamki, które z czasem stają się wypukłe. Wraz z rozwojem wirusa zmieniają się w ciemne grudki, rozsiane po całym ciele. Zmianom skórnym towarzyszą również objawy ogólnoustrojowe.
- Grzybica – w początkowym stadium zakażenia choroba ma postać zaczerwienionej skóry dłoni, która zaczyna się przesuszać i nadmiernie złuszczać. Pacjent odczuwa ponadto nasilający się świąd. Wraz z aktywnością patogenu zmiany skórne przybierają postać grudek i pęcherzyków z treścią surowiczą. Rozwijająca się grzybica dłoni może zająć również paznokcie.
Wysypka na dłoniach, która nie ustępuje po kilku godzinach, może świadczyć o zakażeniu patogenem. Szczególnie niepokojący jest rozwój zmian skórnych, obejmujących inne partie ciała i objawy ogólnoustrojowe. W takim przypadku konieczny jest kontakt z lekarzem. Szczególną czujność powinny zachować kobiety w ciąży, gdyż wysypka na dłoniach o podłożu zakaźnym może stanowić zagrożenie dla rozwoju dziecka.
Autor: Emilia Kruszewska
Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej
Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD, z ang. hand, foot and mouth disease [a] , czasami błędnie [potrzebny przypis] zwana chorobą bostońską [1] ) – choroba zakaźna, infekcja wywoływana przez grupę wirusów [2] . Najczęściej rozpoczyna ją pojawienie się gorączki i ogólnie złe samopoczucie [2] . Dzień lub dwa później na śluzówce jamy ustnej pacjenta (herpangina), na spodzie stóp, we wnętrzu dłoni a czasem także na pośladkach i w pachwinach pojawia się wysypka grudkowo-plamista w postaci płaskich, zaczerwienionych plamek lub guzków, które mogą przerodzić się w pęcherze [3] [4] [5] . Objawy choroby zazwyczaj pojawiają się w trzy do sześciu dni od kontaktu z wirusem [6] . Wysypka zwykle mija sama po około tygodniu [7] . W niektórych przypadkach po kilku tygodniach może nastąpić utrata paznokcia lub paznokci u stóp lub rąk, jednak te następnie odrastają [8] .
Wirusy powodujące HFMD rozprzestrzeniają się przez bliski kontakt osobisty z osobą zakażoną: drogą kropelkową poprzez kaszel czy kichanie albo też przez kontakt z kałem lub innymi wydzielinami ciała. Wektorem zakażenia mogą być także zanieczyszczone przedmioty, takie jak klamki czy szczoteczki do zębów [9] . Najczęstszą przyczyną choroby jest szczep A16 wirusa coxsackie, drugą w kolejności jest Enterowirus 71 [10] . Poza nimi HFMD powodują także inne szczepy wirusa coxsackie i inne enterowirusy [10] [11] . Niektóre osoby, zwłaszcza dorośli, mogą być nosicielami wirusa i wektorami dalszych zakażeń, mimo że u nich samych nie rozwijają się symptomy choroby [2] . Choroby nie przenoszą inne zwierzęta poza ludźmi, nie są również na nią narażone [9] .
Diagnozę najczęściej stawia się na podstawie objawów, choć możliwe jest także badanie na obecność wirusa materiału pobranego z wymazu gardła lub ze stolca [12] . Podstawowym sposobem zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby jest mycie rąk, dezynfekcja przedmiotów używanych przez zakażonych (np. klamek) i izolacja chorych w domach [9] . Przeciw chorobie nie ma dedykowanych leków przeciwwirusowych ani szczepionek, choć prace nad tymi ostatnimi trwają [13] .
Bostonka — objawy u dorosłych
Bostonka rzadko rozwija się u zdrowych osób dorosłych. Jeżeli już dojdzie do zachorowania, to przebieg infekcji jest zazwyczaj łagodny. Ciężej chorobę mogą przechodzić osoby dorosłe z obniżoną odpornością. Zwykle zarażają się od dzieci. Choroba przebiega podobnie jak u dzieci, ale objawy mogą być u osób z zaburzeniami odporności cięższe i mogą utrzymywać się dłużej.
Bostonka u dorosłych zwykle zaczyna się gorączką, bólem gardła, osłabieniem i brakiem apetytu. Następnie pojawia się wysypka charakterystyczna dla choroby bostońskiej — pęcherze mogą wystąpić w jamie ustnej, na dłoniach i stopach. Zmiany nie swędzą, jednak pęcherze mogą pękać . Ważne, aby ich nie drapać, bo może to skutkować nadkażeniem bakteryjnym.
Bostonka — drogi zakażenia
Bostonką zarażają się głównie dzieci uczęszczające do żłobków i przedszkoli. Wirus przenosi się przez mocz, kał i ślinę , a zatem drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt. Wystarczy, że chore dziecko kichnie na zabawkę (lub rówieśnika) lub nie umyje po skorzystaniu z toalety rąk i pójdzie się bawić z innymi dziećmi. Po 3-5 dni od kontaktu z zakażoną osobą mogą wystąpić objawy infekcji. Szczyt zachorowań przypada na miesiące letnie, ale do zachorowań często dochodzi też późną zimą lub wczesną wiosną.
Objawy infekcji pojawiają się po okresie wylęgania choroby trwającym 3-5 dni. Początkowo przypominają przeziębienie lub anginę.
Objawy bostonki to:
- gorączka (38-39°C),
- utrata apetytu,
- ból gardła,
- wysypka — pojawia się w ciągu 2 dni od początku objawów, głównie na dłoniach, podeszwach stóp i w jamie ustnej,
- złe samopoczucie,
- ból głowy,
- bóle mięśniowe.
Bostonka trwa około tygodnia (do 10 dni) i jest zazwyczaj łatwo diagnozowana przez lekarza pierwszego kontaktu.
fot. Objawy bostonki/ Ula Bugaieva
Z powodu silnego bólu gardła, który rozwija się po 1-2 dniach gorączki, dziecko często traci apetyt, nie chce przyjmować płynów, ani jedzenia. Jest to sporym problemem i stanowi zagrożenie odwodnieniem.
Zapobieganie bostonce
Bostonka jest bardzo zakaźna, ale można spróbować uchronić przed nią dzieci. W tym celu należy:
- Dbać o higienę – często myj dziecku ręce, przebieraj je od razu po powrocie ze żłobka czy przedszkola (i pierz ubrania), a także czyść środkiem antybakteryjnym jego zabawki.
- Unikać korzystania z cudzych sztućców, ręczników i innych rzeczy osobistych. Należy też unikać picia z czyjegoś kubeczka.
- Unikać tłumów – gdy słyszysz, że w okolicy występują zachorowania na bostonkę, nie zabieraj dziecka na sale zabaw, do kina czy na zakupy do hipermarketu.
- Odżywiać się zdrowo – właściwa dieta wzmacnia naturalną odporność człowieka.
- Dezynfekować i czyścić powierzchnie i przedmioty używane przez chorego na bostonkę.
Nie istnieje szczepionka przeciwko wirusowi wywołującego bostonkę.
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!