U nas zapłacisz kartą
Wysypka na dłoniach i stopach - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Bostonka – objawy, wysypka, leczenie i zapobieganie infekcji
Bostonka, inaczej choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, to wirusowa choroba wieku dziecięcego. Charakterystycznym objawem bostonki jest plamista wysypka występująca najczęściej na dłoniach, stopach i wokół ust. Wysypka jest bolesna i nie swędzi. Inne objawy bostonki to gorączka, ból gardła, złe samopoczucie i utrata apetytu.
fot. Adobe Stock, Anucha
Spis treści:
- Czym jest bostonka?
- Bostonka — drogi zakażenia
- Bostonka — objawy u dzieci
- Wysypka przy bostonce — jak wygląda?
- Bostonka — objawy u dorosłych
- Jak długo trwa bostonka?
- Leczenie bostonki
- Zapobieganie bostonce
Bostonka — objawy u dorosłych
Bostonka rzadko rozwija się u zdrowych osób dorosłych. Jeżeli już dojdzie do zachorowania, to przebieg infekcji jest zazwyczaj łagodny. Ciężej chorobę mogą przechodzić osoby dorosłe z obniżoną odpornością. Zwykle zarażają się od dzieci. Choroba przebiega podobnie jak u dzieci, ale objawy mogą być u osób z zaburzeniami odporności cięższe i mogą utrzymywać się dłużej.
Bostonka u dorosłych zwykle zaczyna się gorączką, bólem gardła, osłabieniem i brakiem apetytu. Następnie pojawia się wysypka charakterystyczna dla choroby bostońskiej — pęcherze mogą wystąpić w jamie ustnej, na dłoniach i stopach. Zmiany nie swędzą, jednak pęcherze mogą pękać . Ważne, aby ich nie drapać, bo może to skutkować nadkażeniem bakteryjnym.
Epidemiologia [ edytuj | edytuj kod ]
Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej najczęściej dotyka dzieci do 10. roku życia [1] [6] . Jednak choroba ta może występować również u ludzi dorosłych, szczególnie z obniżoną odpornością lub cierpiących na choroby przewlekłe (m.in. cukrzyca, choroby nerek).
Klasycznie przebieg choroby dłoni, stóp i jamy ustnej możemy podzielić na cztery okresy:
- Faza latentna – okres wylęgania trwający od 3 do 5 dni
- Faza prodromalna – około 2–3 dni
- Faza właściwa (wysypkowa/osutkowa) – około 7–10 dni
- Faza zdrowienia – do 4 tygodni (według niektórych autorów [których?] nawet do 11 tygodni)
Faza latentna [ edytuj | edytuj kod ]
W tym czasie pacjent nie ma żadnych objawów klinicznych infekcji. W trwającym około 3–5 dni okresie dochodzi do wylęgania się choroby, co w patomechanizmie zakażenia odpowiada przeniknięciu wirusa do układu chłonnego i jego infiltracji do węzłów chłonnych.
Faza prodromalna [ edytuj | edytuj kod ]
Ten trwający około 2–3 dni [17] etap choroby charakteryzuje się występowaniem objawów jak w ostrej chorobie retrowirusowej czy grypie:
- podwyższona temperatura ciała do około 38–39 °C, czasem nawet do 40 °C,
- dreszcze,
- bóle kostno-stawowe, bóle głowy,
- złe samopoczucie, brak apetytu.
Czasem już wtedy zauważalne są czerwone punkciki na błonach śluzowych jamy ustnej oraz dłoniach i stopach. To okres przeniknięcia wirusa z węzłów chłonnych do krwi i nagłego wzrostu wiremii.
Faza właściwa [ edytuj | edytuj kod ]
Typowo po 2–3 dniach objawów ogólnych [17] rozwija się zasadniczy okres choroby, czyli pojawia się osutka grudkowa lub grudkowo-pęcherzykowa na powierzchni dłoniowej rąk, podeszwowej stóp i herpangina. Zmiany skórne są niewielkie – o średnicy do 5 mm, barwy łososiowej, mogą być tkliwe i powodować dyskomfort, jednak raczej nie towarzyszy im świąd. Wysypka może też pojawiać się w innych miejscach, najczęściej w szparze międzypośladkowej [1] [17] [18] – co jest opisywane jako postać atypowa HFMD.
Etiologia i mechanizm zakażenia [ edytuj | edytuj kod ]
Czynnikiem etiologicznym wywołujących tę chorobę zakaźną są wirusy z rodzaju enterowirusów, najczęściej z grupy Coxsackie A5, A9, A10, A16, B1, i B3 oraz enterowirus 71 (EV 71) [1] [17] . Człowiek jest rezerwuarem oraz źródłem zakażenia.
Drogi szerzenia się zakażenia [ edytuj | edytuj kod ]
Wśród opisywanych dróg transmisji wirusa należy wymienić drogę kropelkową i drogę fekalno-oralną oraz transmisję wertykalą (enterowirusy mają zdolność przenikania przez łożysko). Zakaźność jest bardzo duża, szczególnie wysoka wśród dzieci. Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej najczęściej diagnozowana jest w okresie letnio-jesiennym.
Wirusy odpowiedzialne za HFMD znajdują się w ślinie, wydzielinie z nosa i gardła, plwocinie czy płynie z pękających pęcherzyków pojawiających się na skórze. Enterowirusy są obecne także w stolcu osoby zakażonej nawet do 11 tygodni od wyzdrowienia [1] , dlatego źródłem infekcji może być również skażona fekaliami woda bądź pożywienie, w lecie – baseny i kąpieliska [18] .
Patomechanizm rozwoju zakażenia [ edytuj | edytuj kod ]
Początkowa implantacja wirusa następuje w błonie śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego (głównie jelita krętego). Następnie w ciągu 24–72 godzin wirus rozprzestrzenia się drogą układu limfatycznego do węzłów chłonnych. Dopiero z węzłów chłonnych następuje przedostanie się wirusa do krwi – wzrost wiremii. Potem z uwagi na swój tropizm dochodzi do przejścia wirusa do jamy ustnej i skóry. Po około 7 dniach następuje pojawienie się odpowiedzi humoralnej – zwiększenia poziomu przeciwciał neutralizujących i dochodzi do eliminacji wirusa.
Bostonka – co to, objawy u dzieci i dorosłych, leczenie
Bostonka to wysoce zakaźna, ale niegroźna w skutkach choroba wirusowa, która powoduje skórne wykwity pęcherzykowe i plamistogrudkowe na dłoniach, stopach oraz w rejonie jamy ustnej. Zmianom tym towarzyszy pogorszenie samopoczucia, gorączka czy utrata apetytu.
Bostonka jest jedną z chorób wieku dziecięcego, a transmisji wirusa sprzyja przebywanie w dużych skupiskach i brak higieny.
Jak tłumaczy doktor Paweł Grzesiowski , bostonka to potoczna, niemedyczna nazwa choroby. Wzięła się ona od dużego ogniska epidemicznego w okolicach Bostonu i przyjęła się w powszechnym użyciu. Właściwe, zgodne z medyczną terminologią określenie to: choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (a u doktora Grzesiowskiego: zespół ręka, noga, buzia), które pochodzi od angielskiego hand, foot, and mouth syndrome — HFMS.