U nas zapłacisz kartą
Czerwona wysypka na twarzy - Przyczyny, Leczenie i Porady
Wysypka – zdjęcia, rodzaje i przyczyny (wysypka alergiczna, grudkowa, plamista)
Wysypka (plamki, grudki, pęcherzyki, rumień na skórze) może pojawić się na całym ciele lub tylko na brzuchu, twarzy, rękach czy plecach. Mogą jej towarzyszyć inne objawy, m.in swędzenie czy obrzęk. Wysypka u dorosłych rzadziej niż u dzieci ma podłoże infekcyjne, a częściej powodują ją zapalne choroby skóry.
fot. Adobe Stock
Wysypka to rodzaj zmian na skórze zmieniających jej wygląd i fakturę. Może obejmować całe ciało lub wybrane jego części np. zgięcia stawowe, brzuch, policzki. Wysypce mogą towarzyszyć inne objawy, takie jak: świąd, podwyższona temperatura, złe samopoczucie, zmiany w badaniach laboratoryjnych czy inne objawy ogólne. Wszystkie wysypki wymagają konsultacji z lekarzem, najlepiej dermatologiem.
Z uwagi na różnorodny obraz kliniczny oraz wieloczynnikową etiologię, wysypki skórne często stanowią problem diagnostyczny nawet dla doświadczonego dermatologa. W postawieniu rozpoznania pomocny bywa nie tylko obraz zmian skórnych, ale także ich lokalizacja, czas trwania choroby, świąd lub jego brak, wiek pacjenta czy też obecność innych objawów ogólnych (np. podwyższonej temperatury)
– mówi dr n. med. Joanna Sułowicz, specjalista dermatolog-wenerolog, lekarz medycyny estetycznej z SCM estetic w Krakowie.
Istnieją zmiany skórne, których lokalizacja jest bardzo typowa i niejednokrotnie pozwala na ustalenie rozpoznania, na przykład:
- w łuszczycywysypka typowo lokalizuje się na łokciach, kolanach i na skórze głowy owłosionej,
- w atopowym zapaleniu skóry wysypka zajmuje zgięcia łokciowe, podkolanowe i towarzyszy jej silny świąd,
- obecność swędzących zmiany o różnorodnym obrazie klinicznym (grudki, pęcherzyki, zmiany pokrzywkowe i rumieniowe) umiejscowione w okolicy łokci, kolan, pośladków czy tez skóry owłosionej głowy w pierwszej kolejności sugerują opryszczkowate zapalenie skóry, będące skórną manifestacją nietolerancji glutenu,
- swędzące fioletowe grudki umiejscowione w okolicy nadgarstków, kostek lub okolicy krzyżowej nasuwają podejrzenie liszaja płaskiego.
Uczulenie na słońce na twarzy
Alergia na twarzy może być powodowana działaniem promieni słonecznych. Wyróżnia się pięć podstawowych postaci tak zwanej fotodermatozy:
- idiopatyczna, czyli samoistna, o nieznanym podłożu,
- egzogenna, występująca w skojarzeniu ze światłoczułymi czynnikami zewnętrznymi, takimi jak leki czy kosmetyki),
- endogenna, najczęściej związana z zaburzeniami metabolizmu,
- uwarunkowana genetycznie,
- schorzenia nasilające się pod wpływem promieniowania UV.
Idiopatyczne uczulenie od słońca na twarzy występuje najczęściej u dzieci, rzadziej u osób dorosłych. Jego mechanizm nie jest znany, wiadomym jednak jest, że jedynym czynnikiem uczulającym są promienie słoneczne. Jest to nieprawidłowa reakcja skóry na dawkę światła, będącą całkowicie obojętną dla osób nieuczulonych.
Niezwykle złożonym zagadnieniem jest uczulenie na twarzy od słońca o charakterze egzogennym. W tym przypadku specjaliści wyróżniają reakcje:
- fototoksyczne, powodowane przez substancje reagujące ze słońcem, w tym składniki perfum, kosmetyków, leków, pokarmów. Wymienić w tym kontekście można m.in. piżmo, kurkumę czy dziurawca. Problem ten występuje u osób zdrowych i nie ma charakteru alergii w sensie ściśle medycznym. Reakcja ta przypomina nieco oparzenie słoneczne. W wyniku działania substancji fototoksycznych i promieni słonecznych, powstają duże ilości reaktywnych form tlenu (wolnych rodników), co prowadzi do uszkodzenia keratynocytów (komórek naskórka).
- fotoalergiczne, wywołane nieprawidłową reakcją układu odpornościowego na określony alergen, aktywowany przez promieniowanie UV (zachodzi więc mechanizm typowy dla alergii). W tym kontekście najczęściej mówi się o lekach, zwłaszcza przeciwbólowych oraz antybiotykach.
Uczulenie na słońce objawia się na różne sposoby. Najczęściej występujące symptomy na twarzy, to:
Wysypka grudkowo-plamista
Jest to rodzaj wysypki, w której równocześnie występują zarówno zmiany w postaci grudek, jak i plam. Może towarzyszyć opisywanej wcześniej trzydniówce, a także odczynom polekowym - te najczęściej towarzyszą antybiotykoterapii pochodnymi penicyliny lub sulfonamidami. Pojawia się zwykle po kilku dniach stosowania leków i zwykle z uwagi na nasilenie zmian wysypka wymaga interwencji lekarskiej.
Charakteryzuje się występowaniem wypełnionych płynem zmian ponad powierzchnią skóry. Często występuje w przebiegu zmian wirusowych takich jak opryszczka, półpasiec czy też ospa.
Pojawienie się zmian pęcherzykowych w przypadku opryszki czy tez półpaśca zwykle poprzedzone jest występowaniem tzw. objawów prodromalnych w postaci mrowienia, świądu czy też bólu. Ospa natomiast zwykle zaczyna się od objawów pseudogrypowych takich jak gorączka, ból gardła, złe samopoczucie.
Charakterystyczna jest także lokalizacja oraz układ zmian. W przypadku ospy pęcherzyki są rozsiane na całym ciele i przypominają „gwieździste niebo”, natomiast w opryszczce zwykle występują na wardze i mają tendencję do grupowania się. W półpaścu zazwyczaj pojawiają się w obrębie jednej połowy ciała i ułożone są na rumieniowym podłożu.
Wysypka pęcherzykowa może być także objawem uczulenia na promienie słoneczne czy też wyprysku dłoni i stóp. Gdy pęcherzykom towarzyszą podobne, ale większego rozmiaru zmiany zwane pęcherzami należy wykluczyć poważniejsze schorzenia takie jak pęcherzycę czy też pemphigoid.
Wysypka pęcherzykowa, fot. Adobe Stock
Wysypka przy półpaścu, fot. Adobe Stock
Domowe sposoby na uczulenie na twarzy
Uczulenia na twarzy można próbować się pozbyć lub przynajmniej złagodzić jego objawy, używając starych sprawdzonych domowych sposobów. Należą do nich:
- przemycie skóry czystą, zimną wodą, co powinno przynieść przynajmniej chwilową ulgę, redukując uczucie palenia, pieczenia i świądu. Woda pomaga zwłaszcza w przypadku typowej reakcji kontaktowej, wynikającej np. z pozostawienia na twarzy uczulającego kosmetyku. Warto go jak najszybciej zmyć,
- użycie maści rumiankowej lub naparu z liści tej znanej leczniczej rośliny. Ale uwaga – rumianek pożądane efekty przynosi tylko u niektórych osób. U innych jego wywołuje reakcję odwrotną do zamierzonej. Może nasilić objawy skórne, a do tego spowodować przekrwienie i świąd oczu oraz łzawienie,
- zastosowanie olejku herbacianego lub naparu z herbaty, przy tym samym zastrzeżeniu, co powyżej.
Pokrzywka
Bąbel pokrzywkowy to wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry, różnorodnej wielkości oraz barwy od różowej do porcelanowej, często przypominający poparzenie pokrzywą, któremu zwykle towarzyszy świąd. Za powstawanie zmian pokrzywkowych mogą odpowiadać zarówno mechanizmy alergiczne, jak i niealergiczne, co sprawia, że przyczyna występowania zmian niejednokrotnie jest bardzo trudna do ustalenia.
Pokrzywka może pojawić się po spożyciu uczulającego pokarmu, ukąszeniu przez owada, zażyciu leku. Ten rodzaj wysypki towarzyszy także często wewnątrzustrojowym ogniskom zapalnym, infekcjom pasożytniczym, czy też chorobom autoimmunologicznym. Może wystąpić na skutek zimna, pod wpływem ucisku, promieni słonecznych, wibracji, czy też po wysiłku fizycznym. Typowo zmiany ustępują w ciągu kilku godzin, jednak gdy utrzymują się ponad 24 godziny, wymagają wykluczenia poważniejszych chorób, zwykle o podłożu immunologicznym
– dodaje dr Joanna Sułowicz.
U około połowy osób chorych na pokrzywkę może wystąpić obrzęk naczynioruchowy, czyli obrzęk głębszych warstw skóry lub błon śluzowych.
Obrzęk pojawia się nagle i może utrzymywać się nawet kilka dni. Zazwyczaj lokalizuje się w obrębie twarzy: usta, powieki, ale także w obrębie rąk, stóp czy narządów płciowych. Umiejscowienie w obrębie krtani może powodować duszność i z uwagi na zagrożenie życia wymaga bezzwłocznej interwencji lekarskiej.
Pokrzywka, fot. Adobe Stock
Warto uważnie obserwować skórę i pojawiające się na niej zmiany. Odpowiednio wcześnie podjęte leczenie ułatwi zwalczanie wysypki, i może ograniczyć jej negatywne skutki (np. blizny, przebarwienia). Jest to szczególnie ważne w przypadku wysypki u dzieci, których delikatna skóra jest narażona na powstawanie blizn i przebarwień.
Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 03.10.2013.
