U nas zapłacisz kartą
Leczenie zapalenia mieszków włosowych - Skuteczne metody i leki
Zapalenie mieszków włosowych - czym są mieszki włosowe?
Mieszki włosowe to wąski kanał w skórze, z którego wyrasta włos. Do mieszków włosowych uchodzą przewody gruczołów łojowych, które produkują łój. Wydostaje się on na powierzchnię skóry, tworząc tzw. płaszcz lipidowy, który chroni ją przed podrażnieniami (m.in. neutralizuje szkodliwe substancje i uniemożliwia im kontakt ze skórą oraz wniknięcie w jej głębsze warstwy).
Jak wygląda zapalenie mieszków włosowych?
W wyniku uszkodzenia ujścia mieszka, poprzez "starcie" tzw. płaszcza lipidowego przez drażniące kosmetyki lub poprzez mikrourazy mechaniczne, np. podczas golenia, drobnoustroje wnikają do mieszków włosowych i tam namnażają się. Wówczas organizm zaczyna się bronić i zapoczątkowuje stan zapalny. Wówczas na skórze może pojawić się zaczerwienienie oraz krostki wokół włosa. Te guzki mogą być w kolorze czerwonym, żółtym lub białym, a w środku może znajdować się ropna treść. Zapaleniu może towarzyszyć świąd, ból i obrzęk.
Zapalenie mieszka włosowego - diagnostyka
Zmiany skórne w zapaleniu mieszków włosowych są bardzo charakterystyczne. Zwykle w celu postawienia diagnozy i wprowadzenia odpowiedniego leczenia wystarcza jedynie wizyta u lekarza pierwszego kontaktu. W przypadku wyjątkowo nasilonych zmian konsultacja u dermatologa może okazać się konieczna.
Oto kilka pytań, które można zadać specjaliście w celu uzyskania dokładniejszych informacji o chorobie:
- Czy w moim przypadku konieczne jest wykonywanie badań w celu potwierdzenia diagnozy lub określenia przyczyny choroby?
- Czy istnieje groźba zainfekowania osób z mojego otoczenia, np. poprzez korzystanie z tego samego ręcznika, przyrządów toaletowych?
- Jakie leczenie jest najkorzystniejsze w moim przypadku?
- Jak długo należy przyjmować przepisane leki i jaki jest przybliżony koszt terapii?
Oto kilka pytań, które może zadać specjalista. Warto przeanalizować je przed wizytą, gdyż skrupulatne odpowiedzi mogą znacznie ułatwić diagnozę i przyspieszyć odpowiednie leczenie.
- Kiedy i w jakiej lokalizacji po raz pierwszy zaobserwował/-a Pan/-i pojawienie się krost?
- Czy dolegliwości pojawiły się po raz pierwszy w życiu, czy może występowały w przeszłości?
- Czy zauważył/-a Pan/-i, aby cokolwiek zmniejszało lub zwiększało częstość pojawiania się zmian? Jeśli tak, proszę wymienić.
- Czy cierpi Pan/-i na choroby przewlekłe, w tym cukrzycę, choroby nowotworowe, schorzenia przewodu pokarmowego? Jeśli tak, to jakie?
Domowe sposoby na zapobieganie zapaleniu mieszków włosowych
W przypadku golenia kluczowe jest korzystanie z maszynek jednorazowych zgodnie z ich przeznaczeniem oraz dezynfekcja ostrza maszynki przed użyciem. Zalecana jest również rezygnacja z maszynek elektrycznych wielorazowego użytku. W łagodzeniu podrażnień pomocne bywają preparaty przeznaczone dla skóry atopowej. Zawierają one mocznik, emolienty oraz kwas mlekowy, który pozwala przywrócić skórze jej naturalne pH.
Ważna jest również częsta wymiana ręczników oraz przyborów toaletowych, z których korzystamy na co dzień. Oczywiście warto jest też zwrócić uwagę na zbyt obcisłą odzież np. dżinsy czy bieliznę, która będzie mocno przylegać do skóry i uszkadzać ją mechanicznie. Dlatego też zaleca się noszenie przewiewnej, lekkiej bielizny oraz ubrań z „oddychających” materiałów. Takie postępowanie pozwoli ograniczyć ryzyko wystąpienia zapalenia mieszków włosowych.
Profilaktyka
Profilaktycznie możemy również wprowadzić do naszej codziennej pielęgnacji peelingi. Zarówno w przypadku skóry głowy, jak i całego ciała. Głównym zadaniem takiego peelingu jest lekkie złuszczanie i usuwanie martwego naskórka, który blokuje ujścia mieszków włosowych. Mamy do dyspozycji kilka rodzajów peelingów w tym mechaniczne, które zawierają małe ścierające drobinki oraz chemiczne - enzymatyczne. Ten drugi rodzaj opiera się głównie na delikatnym rozpuszczaniu nadmiaru sebum gromadzącego się wokół ujścia mieszków. Natomiast peeling mechaniczny pozwala nam pozbyć się nadmiaru naskórka w sposób fizyczny.
- M. Bednarek, C. Musiał, Najczęstsze problemy pacjenta trychologicznego - choroby skóry głowy, Trychologia, http://aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2019/06/ke2019.3-7.pdf
- Winters RD, Mitchell M. Folliculitis. [Updated 2023 Aug 8]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, 2023 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK547754/
- L. Rudnicka, M. Olszewska, A. Rakowska, Współczesna Dermatologia, Tom 1, Wyd. PZWL, Warszawa 2022
- Lin, H. S., Lin, P. T., Tsai, Y. S., Wang, S. H., & Chi, C. C. (2021). Interventions for bacterial folliculitis and boils (furuncles and carbuncles). The Cochrane database of systematic reviews, 2(2), CD013099. https://doi.org/10.1002/14651858.CD013099.pub2
Zapalenia mieszków włosowych - rozpoznanie
Rozpoznanie zapalenia mieszków włosowych ustala się na podstawie stwierdzenia typowych wykwitów związanych z mieszkami włosowymi. Nie są wymagane dodatkowe badania laboratoryjne. W przypadku zmian skórnych zlokalizowanych na skórze twarzy konieczne może być badanie mykologiczne w celu zróżnicowania bakteryjnego zapalenia mieszków włosowych z zakażeniem grzybiczym. W przypadku zmian przewlekłych i nawracających wskazane jest wykonanie badania na nosicielstwo gronkowca złocistego (wymaz z nosa).
Leczenie zapalenia mieszków włosowych o etiologii bakteryjnej polega na stosowaniu antybiotyków miejscowo, takich jak mupirocyna, kwas fusydowy czy retapamulina. W zmianach skórnych o bardziej nasilonym przebiegu wskazana może być antybiotykoterapia ogólna (często z uwzględnieniem antybiogramu). W przypadku figówki leczenie jest trudne i wymaga dłuższego podawania antybiotyków ogólnie.
Klasyczne formy gronkowcowego zapalenia mieszków włosowych reagują dobrze na miejscowe antybiotyki. W postaciach przewlekłych konieczne może być wykonanie dodatkowych badań bakteriologicznych. Figówka natomiast może po sobie pozostawić bliznowacenie, a jej leczenie jest niekiedy kilkumiesięczne.
Jak leczyć zapalenie mieszków włosowych?
W przypadku czyraków dermatolog wystawi receptę na odpowiedni antybiotyk. Najpopularniejszymi preparatami dostępnymi obecnie na rynku, są maści i kremy z dodatkiem mupirocyny, kwasu fusydowego lub retapamuliny. Stosujemy je miejscowo 1-2 razy dziennie (wedle zaleceń specjalisty). Czasem możemy się również spotkać z propozycją wypróbowania miejscowej kuracji kortykosteroidami, w celu złagodzenia bolesnych obrzęków oraz uporczywego swędzenia. Do leczenia zapalenia mieszków włosowych na skórze głowy możemy użyć przeznaczonych do tego celu szamponów pielęgnujących, które również zawierają składniki przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. W skrajnych przypadkach włączane jest również doustne leczenie ogólnoustrojowe.
Duża część kobiet skarży się również na otarcia w okolicach intymnych oraz pachwinach, które może przerodzić się w zapalenie mieszków włosowych. W takiej sytuacji rekomendowana jest depilacja laserowa jako alternatywa dla tradycyjnego golenia.
