U nas zapłacisz kartą
Zapalenie mieszków włosowych u psa - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Co to jest alergia skórna u psa?
Alergia skórna u psa to nie tylko problem estetyczny, ale przede wszystkim zdrowotny. Jest to reakcja immunologiczna organizmu na różne czynniki, które mogą pochodzić z pokarmu bądź ze środowiska. Alergia skórna objawia się swędzeniem, zaczerwienieniem, łuszczeniem się skóry czy nawet zmianami behawioralnymi. Nieleczona alergia może prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych, takich jak infekcje bakteryjne czy grzybicze, dlatego tak ważne jest jej wczesne rozpoznanie i leczenie.
Istnieją dziesiątki przyczyn, które mogą wywoływać reakcję alergiczną na skórze psa. Diagnoza tego problemu może być skomplikowana i wymaga od lekarza weterynarii dużego doświadczenia. Istnieją dwie główne grupy alergenów, które mogą prowadzić do objawów alergii skórnej:
- Alergeny pokarmowe
- Alergeny środowiskowe
Alergia pokarmowa u psa
Alergia skórna może być objawem alergii pokarmowej u psa. Problem powodują zwykle białka, które nie zostały strawione i dotarły do jelita cienkiego.
W przebiegu alergii pokarmowej dochodzi do dwóch podstawowych objawów na skórze: pokrzywki oraz atopowego zapalenia skóry. Zdecydowanie rzadziej może dojść do łojotoku oraz bakteryjnego zapalenia mieszków włosowych.
Najskuteczniejszym sposobem określenia, czy pies cierpi na alergię pokarmową, jest przeprowadzenie diety eliminacyjnej oraz testu prowokacyjnego.
Atopowe zapalenie skóry
Atopia jest jedną z najczęstszych przyczyn alergii u psów. Towarzyszą jej świąd twarzy, kończyn, pachwin, a nawet całego ciała. AZS u psa jest chorobą uwarunkowaną genetycznie i może występować u psów wrażliwych zarówno na alergeny pokarmowe, jak i środowiskowe, dlatego bardzo trudno wskazać jej główną przyczynę.
Alergiczne pchle zapalenie skóry
APSZ to typowy rodzaj choroby alergicznej o podłożu środowiskowym – głównym źródłem alergizującego czynnika jest ślina pcheł, która prowadzi do wysypki, zaczerwienienia i grudek na skórze, które mogą przerodzić się w wyłysienia o plackowatej powierzchni.
Przyczyny i występowanie zapalenia mieszków włosowych
Zapalenie mieszków włosowych (Folliculitis) to przypadłość, która może często kojarzyć się z podrażnieniami występującymi po goleniu. Powszechną przyczyną tego schorzenia są bakterie takie jak gronkowiec złocisty, paciorkowiec ropotwórczy czy grzyby z rodzaju Malassezia. Istnieją również inne możliwe czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia zapalenia mieszków włosowych, jest to:
- nadmierna potliwość,
- choroby metaboliczne w tym cukrzyca,
- nieodpowiednio dobrane kosmetyki,
- nadwaga i otyłość,
- wilgotny i gorący klimat,
- uszkodzenie mechaniczne skóry,
- zakażenie wirusowe lub grzybicze,
- stosowanie opatrunków okluzyjnych,
- długotrwałe stosowanie kortykosteroidów,
- niewłaściwa dieta.
Zapalenie mieszków włosowych tak naprawdę może dotyczyć wszystkich owłosionych obszarów naszego ciała. Najczęściej krostki pojawiają się na twarzy (u mężczyzn), kończynach górnych i dolnych, okolicach intymnych, skórze głowy oraz pod pachami.
Zapalenie gruczołów łojowych u psów – rozpoznawanie i leczenie
Sebaceous adenitis, czyli zapalenie gruczołów łojowych, jest rzadko występującą chorobą autoimmunologiczną. W jej przebiegu dochodzi do nacieku zapalnego gruczołów łojowych, a w dalszej konsekwencji do ich zniszczenia. Choroba ta była opisywana u różnych gatunków zwierząt. Poza psami, jej przypadki były notowane u królików, koni i kotów [1-14]. W przypadku psów przypuszcza się, że przynajmniej u pewnych ras choroba jest uwarunkowana genetyczne. Rasami, u których to uwarunkowanie zostało potwierdzone, są pudle, akita, psy rasy hovawart [4, 5, 15]. Uważa się, że u tych ras dziedziczenie odbywa się na drodze autosomalnej recesywnej [4]. Sebaceous adenitis rozpoznawane było ponadto u wielu innych ras psów, takich jak: vizlie, samojedy, owczarki belgijskie, spaniele i psy rasy chow chow, berneńskie psy pasterskie, ihasa apso, labrador retrivery, sznucery, boksery, owczarki colie, golden retrivery, havańczyki, pointery, choroba stwierdzana była ponadto u mieszańców [1, 3, 4, 8, 15-21].
Do niszczenia gruczołów łojowych w przebiegu choroby dochodzi w wyniku procesu autoimmunologicznego, podczas którego ulegają one destrukcji na skutek nacieku komórek jednojądrzastych, a w miejscu jego występowania powstaje tkanka łączna. Poza hipotezą autoimmunologiczną, istnieją również inne teorie wyjaśniające zniszczenie gruczołów łojowych. Niektórzy autorzy podają, że związane jest ono z zaburzeniami w rogowaceniu, które prowadzą do zatkania przewodów wyprowadzających i w konsekwencji do powstania zapalenia na drodze reakcji na ciało obce. Kolejna hipoteza jako przyczynę tego stanu podaje nieprawidłowy metabolizm lipidów [4, 15].
Fot. 1. Pies, foxterier, w wieku 5 lat z zapaleniem gruczołów łojowych. Widoczne wyłysienia, przerzedzenie włosów, rumień i przebarwienie skóry. Fot. 2. Pies z fot. 1, okolica grzbietu. Widoczny rumień, łuski oraz znajdujący się na włosach łój.
Objawy kliniczne zapalenia gruczołów łojowych
Chociaż choroba w wielu przypadkach jest uwarunkowana genetycznie, do jej rozwoju nie dochodzi u bardzo młodych psów, co jest powszechne w przypadkach innych genetycznie uwarunkowanych schorzeń. Pierwsze objawy sebaceous adenitis stwierdzane są najczęściej u dorosłych młodych psów lub u osobników w średnim wieku. U psów rasy akita (w obrębie której często stwierdzane są przypadki zapalenia gruczołów łojowych) średni wiek, kiedy pojawiają się pierwsze objawy choroby, to 5 lat.
Liczni autorzy prowadzili obserwacje epidemiologiczne zapalenia gruczołów łojowych również pod kątem wieku, w którym występują pierwsze objawy. Tavel i wsp. w roku 2008 stwierdzili, że wiek zwierząt z rozpoznaną chorobą wynosił od roku do 11 lat (średnio 4 lata i 8 miesięcy), z kolei Lortz i wsp. średni wiek chorych psów szacują na 7 lat.
Oceniano również występowanie predyspozycji płciowej do jej rozwoju. Zdania na ten temat, opisywane w dostępnej literaturze, są podzielone. Według Tavel i wsp., choroba częściej stwierdzana była u samców, podobną zależność wykazali również Franzer i wsp. Natomiast zdaniem innych autorów, w przypadku zapalenia gruczołów łojowych nie stwierdza się predyspozycji płciowych, występuje ona z jednakową częstością u obu płci [9, 15].
Zapalenie gruczołów łojowych może przyjmować postać uogólnioną i miejscową. Możliwy jest łagodny przebieg choroby, w którym objawy są bardzo dyskretne i pojawią się jedynie okresowo, samoistnie ustępując [1]. Obraz kliniczny różni się nieco u osobników z długim i krótkim włosem. U ras krótkowłosych powstają liczne, rozsiane, okrągłe, bezwłose obszary pokryte łuskami. U ras z dłuższym włosem, jak pudle i akita, stwierdzane jest nadmierne rogowacenie i wyłysienia, a włos staje się matowy i pokryty jest srebrnymi łuskami. Formujące się łuski są bardzo mocno związane ze skórą i trudne do oderwania.
Pierwsze objawy kliniczne pojawiają się na głowie (często w okolicy okołooczodołowej), małżowinach usznych, karku, a następnie rozprzestrzeniają się na tułów, brzuch i kończyny, stopniowo przyjmując charakter uogólniony [1, 4]. U niektórych psów obejmują ogon, powodując, że na skutek utraty włosa przyjmuje on charakterystyczny „szczurzy” wygląd [5]. Występowanie pierwszych zmian na ogonie jest charakterystyczne dla owczarków niemieckich, tego typu symptom autorzy stwierdzali również u berneńskich psów pasterskich (fot. 3) [20, 22]. U psów rasy akita pierwsze zmiany pojawiają się zwykle na głowie, często objęta jest nimi też małżowina uszna [4]. Interesujące jest to, że u tej rasy rumieniowo-woszczynowe zapalenie zewnętrznego przewodu słuchowego może występować jako pierwszy objaw zapalenia gruczołów łojowych, wyprzedzając inne, bardziej typowe, nawet do dwóch lat [4].
