U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia czerniaka skóry - Piękno i Edukacja w Walce z Rakiem Skóry
Jak wygląda wczesny czerniak? Sprawdź, czy twoje znamię przypomina to na zdjęciach
Czerniak to najgroźniejszy nowotwór skóry. Objawy czerniaka to zwykle szybko rosnące znamię z niewyraźnymi brzegami, o niejednolitym kolorze. Zmiana może krwawić i swędzieć. U kobiet czerniak rozwija się częściej na nogach, a u mężczyzn na tułowiu. Zwiększone ryzyko zachorowania dotyczy osób z jasną karnacją, o jasnych oczach i włosach, a także rudych. Zobacz, jak wygląda wczesny czerniak na zdjęciach.
fot. Adobe Stock, Studio Romantic
Czerniak to jeden z najgroźniejszych nowotworów oraz najbardziej niebezpieczny nowotwór skóry. Z jego powodu co roku umiera ponad tysiąc Polaków. Wcześnie wykryty czerniak jest całkowicie wyleczalny. Dlatego tak ważne jest przyglądanie się pieprzykom i badanie niepokojących zmian u dermatologa.
Spis treści:
Czerniak – rokowania
Niestety, informacje nie są zbyt pozytywne, a to z tego powodu, że czerniak jest często zbyt późno wykrywany. Rokowanie w czerniaku zależy od tzw. głębokości naciekania i stopnia zaawansowania choroby. We wczesnym stadium (grubość naciekania do 1 mm) wyleczalność sięga niemal 100%.
Najważniejszą cechą rokowniczą jest obecność przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych oraz obecność przerzutów odległych. W przypadku zajęcia tylko węzłów, rokowanie determinuje liczba zajętych węzłów chłonnych oraz rodzaj nacieku, rozróżniamy mikroprzerzuty, rokujące lepiej lub makroprzerzuty oraz obecność nacieku poza torebkę węzła, co stanowi najbardziej niekorzystny czynnik w tej grupie. Wystąpienie przerzutów odległych, np. do innych narządów, rokuje najgorzej
– wyjaśnia dermatolog-wenerolog lek. med. Anna Bachleda-Curuś.
Pamiętajmy więc nie tylko o profilaktyce czerniaka, ale też o szybkim reagowaniu, gdy znajdziemy na skórze jakąkolwiek podejrzaną zmianę.
4 najczęstsze typy czerniaka – rodzaje i zdjęcia
1. Czerniak szerzący się powierzchownie – superficial spreding melanoma malignum (SSMM)
To najczęstszy typ czerniaka. Może pojawić się w istniejących pieprzyku albo rozwinąć jako nowa zmiana. U mężczyzn najczęściej pojawia się na tułowiu, u kobiet na nogach i górnej części pleców. Przybiera postać płaskiej lub lekko wypukłej asymetrycznej plamy. Może być brązowy, czerwony, niebieski lub czarny. Co istotne, może być też bezbarwny.
2. Czerniak guzkowy – melanoma malignum nodularis (MMN)
Czerniak guzkowy to najbardziej agresywny typ czerniaka. Odpowiada za 10-15 proc. przypadków. Wrasta w skórę szybciej od innych czerniaków. Pojawia się najczęściej na tułowiu, nogach i ramionach, a u starszych mężczyzn na skórze głowy. Przybiera postać guzka w różowym, brązowym lub czerwonym kolorze.
3. Czerniak wywodzący się z plamy soczewicowatej – lentigo maligna melanoma ( LMM)
Ten rodzaj czerniaka najczęściej rozwija się u osób starszych. Zwykle pojawia się na uszkodzonej przez promieniowanie UV skórze twarzy, ramion, uszu lub dekolcie. Może wyglądać jak płaska lub lekko wypukła plama o nieregularnych brzegach. Pojawia się w różnych kolorach (brązowy, ciemnobrązowy), ale zazwyczaj jest niebiesko-czarny.
4. Czerniak akralny – acral lentigo melanoma (ALM)
Czerniak akralny to najczęstszy typ czerniaka występujący u osób czarnoskórych. Może pojawiać się w trudno dostępnych miejscach, np. na podeszwach stóp lub dłoni. Mechanizm jego powstania nie jest do końca znany, ale nie wiąże się go z narażeniem na promieniowanie UV. Wygląda jak czarna albo ciemnobrązowa plama.
Groźne pieprzyki, czyli jakie zmiany powinny zaniepokoić?
Do oceny objawów czerniaka służy algorytm ABCDE:
- A – asymmetry, czyli asymetria (podejrzana zmiana barwnikowa jest asymetryczna, może wylewać się w jakąś stronę),
- B – border, czyli brzeg (czerniak jest znamieniem o nieregularnych, niewyraźnych brzegach, zbudowane ze zgrubień),
- C – colour, czyli kolor (naszą uwagę powinny zwrócić znamiona: niebieskie, czarne, czerwone, ciemnobrązowe, szczególnie te o czarno zabarwionym punktowym ognisku oraz takie, które utraciły barwnik),
- D – diameter, czyli średnica (czerniak ma najczęściej rozmiary powyżej 5 mm),
- E – elevation/evolution, czyli uwypuklenie lub ewolucja (uważajmy na znamiona, które ulegają jakimś przemianom, np. znamię wyrasta ponad naskórek).
fot. Polki.pl
Trzeba zaznaczyć, że system ABCDE nie pozwala zazwyczaj wykryć wczesnego etapu czerniaka. Zdarza się, że znamię nie spełnia powyższych kryteriów, a mimo to jest czerniakiem. Statystyki podają, że nawet ponad 50% znamion o charakterze nowotworowym nie odpowiada klasycznemu wyglądowi czerniaka. Aby go wykluczyć, powinniśmy poddać się badaniu dermatoskopem u lekarza.
Mimo wszystko warto zapamiętać, że najważniejsze objawy czerniaka to:
- zaczerwienienie,
- szybkie rośnięcie,
- asymetria,
- niewyraźne, poszarpane brzegi znamienia,
- krwawienie,
- niejednolity kolor,
- średnica powyżej 6 mm,
- owrzodzenie,
- świąd,
- obwódka wokół znamienia.
Warto dodać, że czerniakowi, chociaż rzadko, mogą towarzyszyć zespoły paraneoplastyczne.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
W razie wystąpienia niepokojących zmian należy się zgłosić do dermatologa lub onkologa.
Fot. 2. Dermatoskop (dermoskop)
Fot. 3. Dermatoskop ze światłem spolaryzowanym
Dermatoskop (dermoskop) stanowi obecnie podstawowe narzędzie pracy dermatologa we wczesnej diagnostyce czerniaka. W wybranych ośrodkach specjalizujących się w rozpoznaniu czerniaka wykorzystuje się do tego celu wideodermatoskopy. Badanie dermatoskopowe pozwala na wykluczenie takich zmian niemelanocytowych, jak brodawki łojotokowe, barwnikowy rak podstawnokomórkowy oraz zmiany pochodzenia naczyniowego.
Szczegółowy wywiad lekarski zebrany od pacjenta pod kątem czynników ryzyka czerniaka jest doskonałym uzupełnieniem badania dermatoskopowego.
Dermatoskopia cyfrowa odgrywa istotną rolę w monitorowaniu pacjentów z licznymi znamionami, w zespole znamion dysplastycznych oraz osobników z rodzinnym wywiadem w kierunku czerniaka, która daje możliwość oceny znamion w czasie pod względem wielkości, brzegów, rozkładu barwnika i symetrii lub asymetrii.
Wśród nowych metod diagnostycznych znamion wyróżnia się laserową skanującą mikroskopię konfokalną, która zapewnia mikroskopową rozdzielczość i pozwala na prawie histologiczną ocenę zmian skórnych in vivo, ponadto ocenia kształt komórek barwnikowych, układ gniazd komórek znamionowych oraz morfologię brodawek skórnych. Jest to bezkrwawa, prawie histologiczna metoda diagnostyczna znamion dysplastycznych, czerniaków i ich nietypowych odmian, takich jak czerniak bezbarwnikowy, które klinicznie przybierają bardzo podstępny wygląd.
