U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia czerniaka skóry - Piękno i Edukacja w Walce z Rakiem Skóry
Promieniowanie UV a czerniak
Nasza skóra składa się z 3 warstw: naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej. Emitowane przez słońce, jak i lampy solaryjne promienie UVB docierają do naskórka i jego dolnych warstw, zaś UVA – aż do dolnych partii skóry właściwej. Jeśli przesadzamy z opalaniem (także w solarium) może dojść do uszkodzenia DNA komórek i powstania złośliwych nowotworów skóry – w tym czerniaków. Ryzyko zachorowania na czerniaka po oparzeniu w solarium wzrasta aż siedmiokrotnie!
Dlatego profilaktyka czerniaka obejmuje przede wszystkim ochronę skóry przed słońcem. Najlepiej sprawdzają się do tego kremy z filtrem (najlepiej wysokim: SPF 50).
Nietypowe czerniaki – uwaga na te 3 odmiany
1. Czerniak oka
Czerniak gałki ocznej to najczęstszy nowotwór oka. Zazwyczaj diagnozuje się go u osób starszych. Przez długi czas nie daje żadnych objawów, ostatecznie doprowadzając do konieczności usunięcia całej gałki. Może dawać przerzuty (zwłaszcza do wątroby). Osobami szczególnie narażonymi na tego typu czerniaka są spawacze.
2. Czerniak podpaznokciowy
Czerniak akralny może rozwinąć się nie tylko na skórze chorego, ale również na podeszwach stóp lub pod paznokciami, przy czym postać podpaznokciowa odpowiada za ok. 2 proc. wszystkich przypadków. Na czerniaka podpaznokciowego mogą wskazywać podłużne ciemne prążki lub ubytki w płytce paznokcia. Choroba wymaga amputacji dystalnego paliczka.
Ciekawostka:
Czerniak podpaznokciowy, a dokładniej czerniak akralny, doprowadził do śmierci Boba Marleya. Zmiana pojawiła się pod paznokciem stopy – muzyk myślał początkowo, że to odcisk lub rana. Po zdiagnozowaniu odmówił leczenia chirurgicznego w postaci amputacji palca, co doprowadziło do przerzutów i śmierci muzyka w wieku zaledwie 36 lat.
3. Czerniak bezbarwnikowy
Czerniak bezbarwnikowy, nazywany inaczej melanoma amelanoticum, stanowi ok. 2 proc. wszystkich przypadków raka skóry. Jego pierwszym objawem może być czerwony lub różowy guzek. Czerniak bezbarwnikowy może też przybierać postać niecharakterystycznych powiększających się grudek. Z czasem może ciemnieć.
Leczenie czerniaka
We wczesnym stadium choroby wycina się czerniaka wraz z szerokim marginesem okolicznej tkanki. W przypadku większych zmian o grubości ponad 1 mm w głąb skóry wykonuje się biopsję okolicznych węzłów chłonnych.
Jeśli znajdują się w nich komórki rakowe, trzeba usunąć węzły i rozpocząć tzw. systemowe leczenie czerniaka. Może to być np. chemioterapia, radioterapia, immunoterapia (pobudzenie układu odpornościowego do walki z komórkami nowotworowymi) czy terapia celowana (podanie leku celowanego molekularnie, czyli blokującego swoiste mechanizmy albo receptory komórek nowotworowych).
Postępowaniem z wyboru jest leczenie chirurgiczne. Po wykonaniu wycięcia zmiany podejrzanej i wyniku badania patomorfologicznego potwierdzającego diagnozę czerniaka wykonuje się doszczętne wycięcie blizny wraz z marginesem oraz biopsję wartowniczego węzła chłonnego. Jeżeli jest to konieczne, stosuje się terapeutyczne wycięcie węzłów chłonnych
– wyjaśnia dermatolog-wenerolog lek. med. Anna Bachleda-Curuś.
Doktor Bachleda-Curuś przypomina też o tym, że czasem konieczne jest badanie genetyczne.
W przypadku uogólnienia choroby konieczne jest badanie w kierunku mutacji genu BRAF. W leczeniu systemowym stosuje się inhibitor BRAF oraz immunoterapię przeciwciałami
– dodaje dermatolog-wenerolog lek. med. Anna Bachleda-Curuś.
Wczesny czerniak – zdjęcia. Jak wygląda ten nowotwór?
Czerniak może rozwinąć się z nowego znamienia lub z takiego, które mamy na skórze od wielu lat, powstaje z tzw. komórek melanocytarnych. Może być zmianą barwnikową, ale też zmianą bezbarwnikową . Dlatego nie zawsze łatwo go zauważyć. Guzek może być umiejscowiony z głębi skóry albo objawiać się jak o zgrubienie. Początkowo czerniak rośnie płasko, następnie pionowo, tworząc z czasem przerzuty drogą naczyń chłonnych i krwionośnych.
Wyróżniamy kilka rodzajów czerniaka (różnią się wyglądem):
- Postać powierzchowna (SSM – superficial spreading melanoma) – najczęstszy typ czerniaka (stanowi ok. 70% wszystkich przypadków). Wywodzi się na ogół z atypowych znamion barwnikowych. Jest to czerniak szerzący się powierzchownie, a na jego powierzchni można zauważyć guzki. Ma nierównomierne zabarwienie. Częściej rozwija się u ludzi młodych i w średnim wieku, szczególnie u kobiet. Lokalizacja to często nogi u kobiet oraz tułów u mężczyzn.
- Postać guzkowa (NM – nodular melanoma) – najgroźniejszy typ czerniaka. Stanowi 10-20% przypadków. To ciemny guzek (bardzo rzadko zmiana bezbarwnikowa), który szybko rośnie (w ciągu tygodni lub miesięcy). Może krwawić. Rośnie pionowo, dlatego też szybko rozprzestrzenia się w głąb skóry. Najwięcej zachorowań dotyczy osób w wieku 40-60 lat, głównie mężczyzn.
- Czerniak z plamy soczewicowatej (LMM – lentigo maligna melanoma) – stanowi 5-20% przypadków czerniaka. Występuje najczęściej u osób starszych i powstaje na twarzy lub szyi. Początkowo w obrębie zmiany soczewicowatej powstają niewielkie guzki. Zmiana wzrasta powoli.
- Czerniak ALM (melanoma acro-lentiginosum, acrolentiginous melanoma) – czerniak umiejscowiony na dłoniach lub stopach (podeszwach), może zajmować obszar pod paznokciem (czerniak paznokcia). Jest to rzadki rodzaj czerniaka.
