U nas zapłacisz kartą
Wszystko, co musisz wiedzieć o czerniaku na stopie - Zdjęcia, Symptomy i Leczenie
Co robić w razie wystąpienia objawów?
W razie wystąpienia niepokojących zmian należy się zgłosić do dermatologa lub onkologa.
Fot. 2. Dermatoskop (dermoskop)
Fot. 3. Dermatoskop ze światłem spolaryzowanym
Dermatoskop (dermoskop) stanowi obecnie podstawowe narzędzie pracy dermatologa we wczesnej diagnostyce czerniaka. W wybranych ośrodkach specjalizujących się w rozpoznaniu czerniaka wykorzystuje się do tego celu wideodermatoskopy. Badanie dermatoskopowe pozwala na wykluczenie takich zmian niemelanocytowych, jak brodawki łojotokowe, barwnikowy rak podstawnokomórkowy oraz zmiany pochodzenia naczyniowego.
Szczegółowy wywiad lekarski zebrany od pacjenta pod kątem czynników ryzyka czerniaka jest doskonałym uzupełnieniem badania dermatoskopowego.
Dermatoskopia cyfrowa odgrywa istotną rolę w monitorowaniu pacjentów z licznymi znamionami, w zespole znamion dysplastycznych oraz osobników z rodzinnym wywiadem w kierunku czerniaka, która daje możliwość oceny znamion w czasie pod względem wielkości, brzegów, rozkładu barwnika i symetrii lub asymetrii.
Wśród nowych metod diagnostycznych znamion wyróżnia się laserową skanującą mikroskopię konfokalną, która zapewnia mikroskopową rozdzielczość i pozwala na prawie histologiczną ocenę zmian skórnych in vivo, ponadto ocenia kształt komórek barwnikowych, układ gniazd komórek znamionowych oraz morfologię brodawek skórnych. Jest to bezkrwawa, prawie histologiczna metoda diagnostyczna znamion dysplastycznych, czerniaków i ich nietypowych odmian, takich jak czerniak bezbarwnikowy, które klinicznie przybierają bardzo podstępny wygląd.
Co robić, aby uniknąć zachorowania na czerniaka?
- należy unikać słońca w godzinach południowych (od ok. 10.00 do ok. 15.00), a w słoneczne dni szukać cienia
- przed słońcem powinniśmy chronić się odpowiednim ubraniem i nakryciem głowy
- należy stosować kremy z odpowiednimi filtrami UVA i UVB
- dzieci poniżej 1. roku życia nie powinny być wystawiane na bezpośrednie działanie słońca, a starsze wymagają większej niż dorośli ochrony przed słońcem
- niektóre leki mogą powodować oparzenia lub przebarwienia po kontakcie ze słońcem. W przypadku osób korzystających z solarium ich stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane.
Wskazane są również okresowe, kontrole dermatoskopowe znamion u dermatologa (u osób bez niepokojących zmian raz w ciągu roku, u pozostałych osób w zależności od decyzji lekarza).
Czy znamię na stopie to czerniak?
W lokalizacji akralnej najczęściej różnicujemy z krwotokiem śródnaskórkowym lub obecnością barwnika zewnątrzpochodnego. Ostro odgraniczony wykwit o czerwonym lub czarnym zabarwieniu przemawia zwykle za krwotokiem śródnaskórkowym. W przypadku obecności barwnika zewnątrzpochodnego trudno odróżnić go od zmiany melanocytowej, dlatego kluczową rolę w tym przypadku odgrywa wywiad z pacjentem. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy wykonać biopsję zmiany.
Masz znamiona na stopach lub dłoniach!
Zmiany występujące w lokalizacji akralnej posiadają charakterystyczne dla nich wzory strukturalne widoczne w badaniu dermatoskopowym i na tej podstawie mogą zostać rozpoznane i zróżnicowane ze zmianami łagodnymi, które nie wymagają interwencji chirurgicznej.
Linie równoległe na grzebieniach - silny wzorzec złośliwości widoczny w badaniu dermatoskopowym zmian akralnych
Czerniaki in situ w tej lokalizacji posiadają zwykle jeden wzorzec w postaci linii równoległych na grzebieniach ( ang. parallel ridge pattern- PRP)- jest to w tym przypadku najważniejszy wzór charakterystyczny dla tego rozpoznania.
Linie równoległe na grzebieniach w lokalizacji akralnej
Z praktycznego punktu widzenia wiedza, iż grzebienie są szersze od bruzd, a na ich powierzchni znajdują się ujścia gruczołów potowych (widziane jako lekko wybarwione kropki) znacznie ułatwia ocenę.