U nas zapłacisz kartą
Wszystko, co musisz wiedzieć o czerniaku na stopie - Zdjęcia, Symptomy i Leczenie
Tak wygląda czerniak. Te zdjęcia powinien zobaczyć każdy
Większość ludzi boi się, że znamiona i pieprzyki mogą być czerniakiem. A to mit. - Czerniak zwykle nie powstaje ze znamienia, choć z pozoru wygląda jak znamię - mówi dr n. med. Maciej Kowalewski, chirurg.
Może być brązowy, bezbarwny albo czarny. Pojawia się na plecach, pod paznokciami, na rękach, czy nogach. Często mylimy go z niegroźnym pieprzykiem. Jak rozpoznać czerniaka, który jest groźnym nowotworem skóry?
Czerniak to rak skóry zaczynający się w komórkach zwanych melanocytami. Jest niebezpieczny ze względu na zdolność do szybkiego o rozprzestrzeniania się na inne narządy. Może przybierać różne postaci – od bezbarwnych guzków po ciemnoczarne plamy.
Choć boimy się znamion, zwykle to nie z nich rozwija się rak. – Zezłośliwienie znamienia jest rzadszą formą powstawania czerniaka, niż powstanie nowego – mówi Maciej Kowalewski z Centrum Medycznego SafiMed z Zabierzowa. Jak rozpoznać czerniaka? Podpowiadamy.
Czerniak paznokcia – przerzuty
Czerniak paznokcia to wyjątkowo podstępny nowotwór złośliwy. Nie dość, że jest trudny do wykrycia, to dodatkowo daje przerzuty do innych organów – m.in. do płuc i narządów trzewnych. Początkowo komórki nowotworowe przedostają się do węzłów chłonnych, a następnie do krwiobiegu, skąd mogą się rozprzestrzenić się po całym ciele.
Czarniaka paznokcia wykryto między innymi u słynnego muzyka reggae Boba Marleya. Ognisko pierwotne znajdowało się pod paznokciem dużego palca u stopy muzyka, jednakże dało ono przerzuty do wątroby, płuc i mózgu. Ze względów światopoglądowych artysta nie decydował się na leczenie chirurgiczne. Jako rastafarianin Marley wyznawał zasadę jedności ciała, dlatego nie poddał się zabiegowi amputacji. Zmarł w wieku 36 lat, trzy lata po wykryciu nowotworu.
Czerniak szerzący się powierzchownie
Czerniak szerzący się powierzchownie
Najczęstszą postacią histologiczną (70-80%) jest czerniak szerzący się powierzchownie - superficial spreding melanoma malignum ( SSMM). To typ czerniaka rosnącego najwolniej - najpierw następuje zwiększanie powierzchni, dopiero w następnej kolejności przyrost na grubość. Typowy czerniak SSMM pojawia się zwykle u osób młodych lub w średnim wieku po krótkich ale intensywnych ekspozycjach na słońce, na skórze odsłoniętej, bez cech uszkodzenia posłonecznego. U kobiet najczęściej lokalizuje się na kończynach, u mężczyzn na tułowiu. Charakteryzuje się długim okresem wzrostu śródnaskórkowego, późnym dawaniem przerzutów oraz stosunkowo dobrym rokowaniem.
Czy znamię na stopie to czerniak?
W lokalizacji akralnej najczęściej różnicujemy z krwotokiem śródnaskórkowym lub obecnością barwnika zewnątrzpochodnego. Ostro odgraniczony wykwit o czerwonym lub czarnym zabarwieniu przemawia zwykle za krwotokiem śródnaskórkowym. W przypadku obecności barwnika zewnątrzpochodnego trudno odróżnić go od zmiany melanocytowej, dlatego kluczową rolę w tym przypadku odgrywa wywiad z pacjentem. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy wykonać biopsję zmiany.
Masz znamiona na stopach lub dłoniach!
Zmiany występujące w lokalizacji akralnej posiadają charakterystyczne dla nich wzory strukturalne widoczne w badaniu dermatoskopowym i na tej podstawie mogą zostać rozpoznane i zróżnicowane ze zmianami łagodnymi, które nie wymagają interwencji chirurgicznej.
Linie równoległe na grzebieniach - silny wzorzec złośliwości widoczny w badaniu dermatoskopowym zmian akralnych
Czerniaki in situ w tej lokalizacji posiadają zwykle jeden wzorzec w postaci linii równoległych na grzebieniach ( ang. parallel ridge pattern- PRP)- jest to w tym przypadku najważniejszy wzór charakterystyczny dla tego rozpoznania.
Linie równoległe na grzebieniach w lokalizacji akralnej
Z praktycznego punktu widzenia wiedza, iż grzebienie są szersze od bruzd, a na ich powierzchni znajdują się ujścia gruczołów potowych (widziane jako lekko wybarwione kropki) znacznie ułatwia ocenę.
Co robić, aby uniknąć zachorowania na czerniaka?
- należy unikać słońca w godzinach południowych (od ok. 10.00 do ok. 15.00), a w słoneczne dni szukać cienia
- przed słońcem powinniśmy chronić się odpowiednim ubraniem i nakryciem głowy
- należy stosować kremy z odpowiednimi filtrami UVA i UVB
- dzieci poniżej 1. roku życia nie powinny być wystawiane na bezpośrednie działanie słońca, a starsze wymagają większej niż dorośli ochrony przed słońcem
- niektóre leki mogą powodować oparzenia lub przebarwienia po kontakcie ze słońcem. W przypadku osób korzystających z solarium ich stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane.
Wskazane są również okresowe, kontrole dermatoskopowe znamion u dermatologa (u osób bez niepokojących zmian raz w ciągu roku, u pozostałych osób w zależności od decyzji lekarza).