U nas zapłacisz kartą
Wszystko, co musisz wiedzieć o czerniaku na stopie - Zdjęcia, Symptomy i Leczenie
Objawy czerniaka paznokcia
Jak wygląda czerniak paznokcia? Nowotwór należy do zmian barwnikowych. Zmiany barwnikowe paznokci mogą przybrać postać melanonychii (odkładania się melaniny) lub chromonychii (odkładania się innego barwnika).
Melanonychię rozpoznaje się najczęściej na podstawie podłużnych barwnikowych prążków, zaczynających się od macierzy i biegnących wzdłuż płytki paznokcia. Rzadziej na postawie poprzecznych prążków. Podłużne lub poprzeczne linie zazwyczaj są koloru szarego, brązowego lub czarnego. Z badań epidemiologicznych wynika, że w 70 proc. przypadków melanonychia jest pierwszym objawem czerniaka na paznokciu.
Co warto podkreślić, różnego zmiany barwnikowe paznokci obserwuje się w przebiegu chorób układowych, infekcji grzybiczych, na skutek urazów oraz działania leków lub substancji chemicznych, co znacząco utrudnia rozpoznanie czerniaka. Dla wielu lekarzy odróżnienie zmiany łagodnej od złośliwej pozostaje wyzwaniem.
Pomocny w wykryciu zmiany może być algorytm opracowany przez dr. Levita i wsp., zgodnie z którym wymienia się następujące kryteria świadczące o dużym prawdopodobieństwie czerniaka aparatu paznokciowego:
- wiek 50-70 lat,
- obecność prążka barwnikowego na paznokciu w kolorze od brązowego do czarnego o szerokości powyżej 3 mm i nieregularnym brzegach,
- zmiana szybko rośnie lub powoduje zmiany w budowie morfologicznej paznokcia,
- zmiana występuje na kciuku, paluchu lub palcu wskazującym,
- objaw Hutchinsona, czyli obecność melaniny w tkankach otaczających paznokieć,
- rodzinne występowanie czerniaka.
Czerniak paznokcia – przerzuty
Czerniak paznokcia to wyjątkowo podstępny nowotwór złośliwy. Nie dość, że jest trudny do wykrycia, to dodatkowo daje przerzuty do innych organów – m.in. do płuc i narządów trzewnych. Początkowo komórki nowotworowe przedostają się do węzłów chłonnych, a następnie do krwiobiegu, skąd mogą się rozprzestrzenić się po całym ciele.
Czarniaka paznokcia wykryto między innymi u słynnego muzyka reggae Boba Marleya. Ognisko pierwotne znajdowało się pod paznokciem dużego palca u stopy muzyka, jednakże dało ono przerzuty do wątroby, płuc i mózgu. Ze względów światopoglądowych artysta nie decydował się na leczenie chirurgiczne. Jako rastafarianin Marley wyznawał zasadę jedności ciała, dlatego nie poddał się zabiegowi amputacji. Zmarł w wieku 36 lat, trzy lata po wykryciu nowotworu.
Co robić, aby uniknąć zachorowania na czerniaka?
- należy unikać słońca w godzinach południowych (od ok. 10.00 do ok. 15.00), a w słoneczne dni szukać cienia
- przed słońcem powinniśmy chronić się odpowiednim ubraniem i nakryciem głowy
- należy stosować kremy z odpowiednimi filtrami UVA i UVB
- dzieci poniżej 1. roku życia nie powinny być wystawiane na bezpośrednie działanie słońca, a starsze wymagają większej niż dorośli ochrony przed słońcem
- niektóre leki mogą powodować oparzenia lub przebarwienia po kontakcie ze słońcem. W przypadku osób korzystających z solarium ich stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane.
Wskazane są również okresowe, kontrole dermatoskopowe znamion u dermatologa (u osób bez niepokojących zmian raz w ciągu roku, u pozostałych osób w zależności od decyzji lekarza).
Czy znamię na stopie to czerniak?
W lokalizacji akralnej najczęściej różnicujemy z krwotokiem śródnaskórkowym lub obecnością barwnika zewnątrzpochodnego. Ostro odgraniczony wykwit o czerwonym lub czarnym zabarwieniu przemawia zwykle za krwotokiem śródnaskórkowym. W przypadku obecności barwnika zewnątrzpochodnego trudno odróżnić go od zmiany melanocytowej, dlatego kluczową rolę w tym przypadku odgrywa wywiad z pacjentem. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy wykonać biopsję zmiany.
Masz znamiona na stopach lub dłoniach!
Zmiany występujące w lokalizacji akralnej posiadają charakterystyczne dla nich wzory strukturalne widoczne w badaniu dermatoskopowym i na tej podstawie mogą zostać rozpoznane i zróżnicowane ze zmianami łagodnymi, które nie wymagają interwencji chirurgicznej.
Linie równoległe na grzebieniach - silny wzorzec złośliwości widoczny w badaniu dermatoskopowym zmian akralnych
Czerniaki in situ w tej lokalizacji posiadają zwykle jeden wzorzec w postaci linii równoległych na grzebieniach ( ang. parallel ridge pattern- PRP)- jest to w tym przypadku najważniejszy wzór charakterystyczny dla tego rozpoznania.
Linie równoległe na grzebieniach w lokalizacji akralnej
Z praktycznego punktu widzenia wiedza, iż grzebienie są szersze od bruzd, a na ich powierzchni znajdują się ujścia gruczołów potowych (widziane jako lekko wybarwione kropki) znacznie ułatwia ocenę.
Leczenie czerniaka podpaznokciowego
Leczenie czerniaka podpaznokciowego polega głównie na całkowitej resekcji paznokcia. W większości przypadków usuwa się płytkę paznokcia, łożysko lub macierz, ale należy podkreślić, że zakres resekcji zależy od stopnia zaawansowania nowotworu. W przypadku czerniaka w zaawansowanym stadium często konieczna jest amputacja palca, zwykle na poziomie stawów śródręczno-paliczkowych.
W ostatnich latach coraz częściej przeprowadza się tzw. zabiegi funkcjonalne techniką chirurgii mikrograficznej Mohsa, które polegają na usunięciu jedynie części paliczka. W ten sposób leczy się czerniaka paznokciowego in situ, jeśli jednak nowotwór dał przerzuty do innych organów, konieczna będzie chemioterapia, radioterapia lub immunoterapia.