U nas zapłacisz kartą
Zmiany nowotworowe skóry - Przyczyny, Objawy i Sposoby leczenia
Rak podstawnokomórkowy skóry
Rak podstawnokomórkowy skóry stanowi około 70 procent wszystkich przypadków raka skóry. Zmiana chorobowa najczęściej ulokowana jest na twarzy, najczęściej na czole, w okolicy nosa i oczodołów, na policzkach, wargach, ale też na uszach, szyi, ramionach, udach i w okolicy krocza.
Rak skóry daje różne objawy. Najczęściej rak podstawnokomórkowy skóry to guzek o gładkiej i błyszczącej powierzchni, często otoczony wałowatym brzegiem. Rak podstawnokomórkowy skóry może być też niewielką ranką, która nie goi się, a po odpadnięciu z niej strupa, tworzy się kolejny.
Ten typ raka skóry bardzo rzadko daje przerzuty, zwykle jest małoinwazyjny. Przyczyny raka podstawnokomórkowego to nadmierna i częsta ekspozycja na działanie promieni ultrafioletowych (na słońce i w solarium), częsty kontakt ze związkami arsenu oraz ze środkami ochrony roślin. Ryzyko zachorowania znacznie rośnie po 50. roku życia.
Co wiesz o czerniaku? Sprawdź wiedzę o nowotworze skóry:
Rak kolczystokomórkowy skóry
Rak kolczystokomórkowy skóry to zaawansowana postać raka płaskonabłonkowego skóry. Przyczyną powstania tego nowotworu złośliwego jest nadmierne wystawianie ciała na działanie promieni ultrafioletowych. Występuje najczęściej u osób w średnim wieku i starszych. Zmiany pojawiają się na twarzy, dłoniach, szyi i narządach płciowych, przeważnie na granicy błon śluzowych i skóry.
Rak kolczystokomórkowy skóry szybko się rozwija, nacieka okoliczne tkanki i daje przerzuty. Nowotwór skóry tego rodzaju objawia się guzem, który szybko się rozrasta i twardnieje, z czasem krwawi lub może sączyć się z niego przezroczysta lub mętna ciecz. Skóra wokół zmiany rakowej przeważnie jest owrzodzona, zrogowaciała, może być pokryta strupami, tak jak sam guz.
Zobacz film: Solarium - korzystać czy nie? Źródło: Dzień Dobry TVN
Czy raki skóry występują często?
Przyjmuje się, że raki skóry stanowią 8–10% wszystkich nowotworów złośliwych, z czego 70–80% to raki podstawnokomórkowe, a ok. 20% raki kolczystokomórkowe. Nowotwory te są częstsze w krajach słonecznych, np. w Australii czy południowych regionach Stanów Zjednoczonych. Wielu autorów podkreśla stały wzrost liczby zachorowań na raki skóry (raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego) w krajach europejskich.
Raki skóry powstają pod wpływem czynników fizycznych, chemicznych, mechanicznych i biologicznych. Z czynników osobniczych należy wymienić: fototyp skóry (bardziej narażone są osoby z I lub II fototypem, tzn. osoby o włosach blond lub rudych, licznych piegach i niebieskich oczach), typ barwnika, wiek (w starszym wieku częściej występują nowotwory skóry łagodne i złośliwe), stan immunologiczny (u osób poddawanych immunosupresji częściej obserwowano raki skóry).
Wyróżnia się dwa rodzaje barwnika: eumelaninę – barwnik brązowoczarny, zmniejszający wrażliwość skóry na ekspozycję słoneczną (występuje u osób o ciemnej karnacji, ciemnych włosach i oczach), oraz feomelaninę – barwnik żółtoczerwonobrązowy, o działaniu prokancerogennym (sprzyjającym rozwojowi nowotworów), tzn. pod wpływem UV powstają wolne rodniki odpowiedzialne za uszkodzenia genetyczne komórek (charakterystyczny dla osób rudych, z blond włosami i jasną skórą). Zwiększona ilość feomelaniny i mała ilość eumelaniny predysponują do rozwoju nowotworów skóry.
- UVA – o długości fali 320–400 nm
- UVB – o długości fali 280–320 nm
- UVC – o długości fali 200–280 nm.
Najbardziej mutagenna frakcja UVB jest pochłaniana przez DNA keratynocytów, powodując zaburzenia regulacji genów tkankowych, liczne mutacje i w konsekwencji transformację nowotworową komórek. Badania wskazują, że frakcja UVA ma również udział w fotokancerogenezie, prawdopodobnie jednak odgrywa znacznie mniejszą rolę niż UVB. Korzystanie z urządzeń emitujących UVA, ze sztucznych źródeł promieniowania ultrafioletowego (np. solaria) powoduje sytuację, w której UVA działa synergistycznie z UVB i nasila jego szkodliwe działanie na skórę.
Raki skóry - objawy
Rozpoznanie raka kolczystokomórkowego można ustalić na podstawie obecności rozwijającego się powoli pojedynczego guza lub owrzodzenia o nacieczonej podstawie i wyniosłych brzegach. Może też być wykwitem przypominającym bliznę. Owrzodzenie i krwawienie zmiany to objawy późne, które występują w zmianach nowotworowych o znacznym zaawansowaniu. Objawem świadczącym o zaawansowaniu choroby mogą być również stwierdzone przerzuty w węzłach chłonnych regionalnych (w okolicy pachowej – przy zmianach na kończynach górnych, w okolicy pachwinowej – przy zmianach na kończynach dolnych, w węzłach chłonnych szyjnych – przy zmianach w obrębie głowy i szyi).
W przypadku wystąpienia powyższych objawów należy się zgłosić do lekarza rodzinnego, dermatologa w miejscu zamieszkania lub do Regionalnego Centrum Onkologicznego w mieście wojewódzkim.
Skórne objawy nowotworów. Objawy raka, które widać na skórze
Swędzenie, brodawki, nietypowe krostki, włoski wyrastające w dziwnych miejscach – zazwyczaj je ignorujemy, przypisując błahym problemom ze skórą. Tymczasem zdarza się, że to właśnie one przez długi czas są jedynym objawem nowotworów: raka płuc, raka trzustki, raka żołądka, chłoniaka czy nawet białaczki. Jakie skórne objawy nowotworów pojawiają się najczęściej? Na co zwrócić uwagę, przeglądając się w lustrze?
Spis treści
- Przewlekły świąd
- Obrzęk, pęcherzyki, owrzodzenia
- Brodawki łojotokowe
- Rogowacenie ciemne
- Łuszcząca się skóra
- Zmiany koloru języka
- Dziwne włoski na skórze
- Zmiany rumieniowo-obrzękowe
Skórne objawy nowotworów są jedną z postaci tzw. zespołu paraneoplastycznego (inaczej paranowotworowego) i często wyprzedzają pojawienie się charakterystycznych dla danego nowotworu objawów nawet o kilka, kilkanaście miesięcy – z szacunków wynika, że występują nawet u co dziesiątego pacjenta dotkniętego chorobą nowotworową.
Powstają bądź na skutek procesów autoimmunologicznych (kiedy organizm do walki z komórkami nowotworowymi kieruje przeciwciała, które jednak mogą atakować również zdrowe komórki), bądź na skutek wytwarzania przez komórki nowotworowe cząsteczek, które wraz z krwią docierają do innych tkanek, w tym do skóry.
Łatwo je przeoczyć, ponieważ pozornie nie mają związku z nowotworem. Tymczasem ich właściwe rozpoznanie przyspiesza postawienie właściwej diagnozy, a tym samym znacząco zwiększa powodzenie leczenia onkologicznego.
Jakie skórne objawy nowotworów pojawiają się najczęściej? Których, dla własnego zdrowia, lepiej nie lekceważyć – i skontrolować podczas najbliższej wizyty u lekarza?
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Pacjentowi zaleca się wizyty kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza. Zwykle obejmują one kontrole w okresie po zabiegu operacyjnym, a następnie co 3 miesiące w ciągu pierwszego roku oraz co 6 miesięcy w ciągu kolejnych lat. Ważne jest samobadanie, czyli oglądanie samodzielnie skóry przez pacjenta i w razie zauważenia niepokojących zmian niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.
Ze względu na fakt, że promieniowanie słoneczne jest najważniejszym czynnikiem sprzyjającym powstawaniu raka skóry, głównym celem profilaktyki jest ograniczenie ekspozycji na UV, które powinno polegać na stosowaniu preparatów z filtrami przeciwsłonecznymi, ubrań ochronnych, ograniczeniu czasu spędzanego na wolnym powietrzu w godzinach największego nasłonecznienia i przebywanie w cieniu. W ciągu ostatnich 30 lat odkryto wiele mechanizmów mających wpływ na powstawanie różnych nowotworów skóry. Odkrycia te przyczyniły się do stworzenia środków ochronnych i chemioprewencyjnych, które zwiększają możliwości zapobiegania nowotworom.
Chemioprewencja to dziedzina powstała w wyniku oddziaływania wiedzy odnoszącej się do: kancerogenezy (powstawania komórek nowotworowych), biologii komórki, badań przesiewowych w kierunku raka lub wczesnego jego wykrywania. Na podstawie badań wiadomo, że selen chroni przed wystąpieniem raka podstawnokomórkowego, a retinoidy przed rogowaceniem słonecznym. Coraz popularniejszą formą zapobiegania nowotworom skóry jest zażywanie polifenoli (zawartych np. w zielonej herbacie), które mają właściwości antyoksydacyjne.
Najważniejszym elementem profilaktyki raka skóry jest unikanie promieniowania UV i maksymalne skrócenie czasu ekspozycji skóry na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Stosowanie preparatów przeciwsłonecznych jako pierwszej linii obrony przeciwnowotworowej oparte jest na wynikach kontrolowanych badań przeprowadzonych u pacjentów z dużym ryzykiem rozwoju raka, które wykazały, że codzienne używanie produktów o szerokim spektrum ochrony zmniejszyło liczbę zmian typu rogowacenia słonecznego.
