U nas zapłacisz kartą
Badania i leczenie zmian skórnych na podeszwach
Zmiany skórne a choroby
Można wyróżnić trzy podstawowe przyczyny zmian skórnych na nogach i stopach: alergiczne, chorobowe (miejscowe lub ogólnoustrojowe) oraz uszkodzenia mechaniczne. Pojawienie się czerwonych kropek na piszczelach i łydkach najczęściej jest spowodowane nieprawidłową depilacją. Brak odpowiedniej pielęgnacji nóg przed i po zabiegu oraz używanie zanieczyszczonej lub stępionej maszynki prowadzą do powstawania mikrokrwiaków. Można się ich pozbyć po jakimś czasie, jeżeli będziemy stosować odpowiednie kosmetyki do depilacji i dbać o higienę w czasie zabiegu.
Czerwone plamy na stopach zwykle należą do objawów wywołanych chorobami miejscowymi lub zaburzeniami metabolizmu. Przyczyną czerwonych wykwitów, połączonych z opuchlizną i swędzącymi obszarami w okolicy palców jest rozwijająca się grzybica. Jeżeli jednak zauważyliśmy rozprzestrzenianie czerwonych plam na nogach, to może być też tzw. stopa cukrzycowa. Zaniedbanie objawów może prowadzić nawet do amputacji kończyny, dlatego warto się przebadać i zacząć leczenie cukrzycy.
Inną przyczyną zaczerwienienia w okolicach palców u stopy mogą być miejscowe stany zapalne, również wywołane otarciami. Najlepiej zadbać o higienę i wygodę stóp. Jeżeli przyczyną są stany reumatoidalne, to trzeba się skupić na leczeniu i łagodzeniu objawów reumatyzmu.
Wiele schorzeń objawia się raczej czerwonymi plamami na nogach. W przypadku zaburzeń krążenia są to czerwone i sine plamy nad kostkami i w okolicach podudzia. Zaawansowane zaburzenia układu krążenia mogą prowadzić do krwistych plam na nogach. Są to wybroczyny, czyli drobne miejscowe wylewy. Mogą mieć postać kropek lub plamek. Szczególnie niebezpieczne są czerwone plamy na udach.
Przyczyną wykwitów może być również atopowe zapalenie skóry. Najczęściej objawia się swędzącymi zmianami skórnymi, przede wszystkim w postaci błyszczących plam, kropek i rogowaciejącego naskórka. Rzadko występuje wyłącznie na nogach, dlatego łatwo odróżnić je od plam innego rodzaju.
Łuszczyca – leczenie miejscowe
Czynnikiem, który decyduje o wyborze sposobu leczenia, są objawy. Leczenie poszczególnych rodzajów łuszczycy nieco się od siebie różni. W leczeniu łuszczycy o stosunkowo niewielkim obszarze, jaki zajmują zmiany skórne, stosuje się maści i pasty na bazie pochodnych węgla kamiennego, preparaty keratolityczne zawierające kwas salicylowy, czy cygnolinę nanoszoną na zmiany łuszczycowe na kilka minut. Substancje te działają przeciwzapalnie i hamują namnażanie zmian.
W leczeniu ogólnym stosuje się również preparaty, które ograniczają stan zapalny (m.in. pochodne witaminy A), analogi witaminy D3 w postaci takalcytolu i kalcypotriolu oraz glikokortykosteroidy mające silne właściwości przeciwzapalne. Stosowane są wyłącznie pod kontrolą lekarza. Stosowanie leków tego typu przynosi dobre efekty.
Jeżeli łuszczyca występuje u danego Pacjenta ze względu na uwarunkowania genetyczne, trzeba liczyć się z faktem, że leczenie sprowadzać się będzie jedynie do stosowania preparatów, których działanie łagodzi stany zapalne. Jednak całkowite wyleczenie takiej łuszczycy skóry nie jest możliwe.
Jak często występuje świerzb?
Świerzb występuje powszechnie na całym świecie, najczęściej w klimacie tropikalnym i subtropikalnym (do 50% populacji). W środowiskach uboższych najczęściej chorują dzieci i młodzi dorośli. W krajach wysoko rozwiniętych świerzb dotyka także osób w wieku podeszłym, z upośledzeniem odporności. Choroba szerzy się przede wszystkim w skupiskach ludzkich (np. w żłobkach, przedszkolach, internatach, domach dziecka, domach opieki społecznej, szpitalach). Zachorowania endemiczne obserwuje się w miejscach gęsto zaludnionych, szczególnie wśród ludności o niskim statusie ekonomicznym.
Głównym objawem świerzbu jest świąd, nasilający się szczególnie pod wpływem wzrostu temperatury ciała, np. w nocy po przykryciu ciała. Świąd zakłóca sen, uniemożliwia wypoczynek nocny, co powoduje rozdrażnienie i zmęczenie chorego. Taki stan może zaburzać codzienne funkcjonowanie i zmniejszać wydajność w pracy lub w uczeniu się.
- charakterystyczne nory świerzbowcowe – kilkumilimetrowe korytarzyki w naskórku, głównie na bocznych powierzchniach palców, w fałdach skórnych, na pośladkach, czasami trudno jest je znaleźć,
- liczne, rozsiane grudki, nadżerki, strupki oraz ślady po drapaniu. Zmiany te nie występują między łopatkami, na głowie, na podeszwach stóp i powierzchni dłoniowej rąk. U mężczyzn na mosznie i prąciu mogą występować swędzące guzki. U kobiet często zajęte są brodawki sutkowe.
Objawy chorobowe są szczególnie nasilone u osób z zaniedbaniami higienicznymi, ale również u osób w stanie immunosupresji lub z atopowym zapaleniem skóry.
Rodzaje i objawy łuszczycy
Aby zastosować właściwą i skuteczną metodę leczenia łuszczycy niezbędne jest określenie, jaki typ schorzenia występuje u danego Pacjenta. Każdy z nich może wyglądać nieco inaczej. Charakterystyczne są też rejony zajęte chorobą w przypadku każdej odmiany łuszczycy.
- Łuszczyca zwyczajna pojawia się w obrębie dłoni i na podeszwach stóp. Zmiany mają barwę czerwoną, są zgrubione i zauważyć można liczne pęknięcia. W tym typie łuszczycy bardzo trudne jest zazwyczaj leczenie. Łuszczyca ta znacznie utrudnia też wykonywanie codziennych czynności.
- Łuszczyca plackowata to typ występujący najczęściej u osób dotkniętych schorzeniem W przebiegu łuszczycy plackowatej pojawiają się duże plamy, które pokrywają łuski i charakterystyczne blaszki łuszczycowe.
- Łuszczyca paznokci często towarzyszy łuszczycy stawowej. Objawy choroby to specyficzne zagłębienia i bruzdy w płytce paznokciowej, zgrubienia i rogowacenie paznokci, zmiana barwy, łamliwość, kruchość i charakterystyczny objaw plamy olejowej, czyli żółtych przebarwień pod płytką paznokcia.
- Łuszczyca stawowa to inaczej łuszczycowe zapalenie stawów. Schorzenie objawia się przewlekłym zapaleniem stawów ze współistniejącą łuszczycą skóry lub bez niej. Łuszczyca stawów przejawia się ograniczeniem ruchomości, występowaniem w ich obrębie sztywności, bólu oraz obrzęku.
- Łuszczyca głowy występuje na owłosionej skórze głowy. To rozległe, czerwone i wysiękowe zmiany łuszczycowe. Niekiedy zajęta bywa nie tylko owłosiona skóra głowy, ale też kark czy czoło. Łuszczycę skóry głowy wyróżnia też świąd. Wypadanie włosów ma w tym przypadku miejsce niezwykle rzadko i zazwyczaj spowodowane jest innymi schorzeniami.
- Łuszczyca krostkowa to liczne zmiany w postaci krostek występujące w okolicy palców stóp oraz dłoni. Jest to rzadki typ zapalenia skóry. W przypadku łuszczycy krostkowej zazwyczaj przyczyną jest obecność zwiększonej ilość leukocytów wielojądrzastych w górnych partiach naskórka.
- Łuszczyca kropelkowa występuje na kończynach, tułowiu i czubku głowy, a zmiany przypominają wyglądem kropelki.
- Łuszczyca wysiękowa — charakteryzują ją specyficzne pęknięcia i wysięki. Występuje najczęściej w fałdach skóry.
- Łuszczyca odwrócona objawia się występowaniem zmian rumieniowych w fałdach skórnych okolic intymnych.
- Łuszczyca uogólniona to erytrodermia łuszczycowa. Stany zapalne obejmują całe ciało i jest to postać ciężka.
Leczenie i leki
W leczeniu świerzbu stosuje się preparaty przeciwświerzbowcowe po kąpieli trwającej >10 min, która powoduje lepsze przenikanie leku do naskórka. Preparat wsmarowuje się dokładnie w skórę całego ciała od szyi w dół, ze zwróceniem szczególnej uwagi na fałdy, przestrzenie międzypalcowe, okolice narządów płciowych i przestrzenie podpaznokciowe. U chorych w podeszłym wieku oraz u małych dzieci lek nakłada się także na głowę, z pominięciem okolicy ust i oczu. Leczenie stosuje się jednoczasowo u wszystkich domowników oraz partnerów seksualnych, niezależnie od tego, czy występują u nich objawy.
Do preparatów do stosowania zewnętrznego należą: permetyna, benzoesan benzylu, krotamiton i maść siarkowa.
Ponadto lekarz może zalecić przyjmowanie leków doustnych, takich jak iwermektyna.
Leczenie świerzbu norweskiego
Leczenie świerzbu norweskiego jest trudniejsze. Zazwyczaj klasyczna terapia jest niewystarczająca, dlatego lekarz zaleci pacjentowi bardziej intensywne leczenie. Przed kuracją należy wziąć gorącą kąpiel, trwającą >10 min, w celu zmiękczenia nawarstwionych łusek lub zastosować zgodnie ze wskazaniem lekarza środki zmiękczające i rozpuszczające zrogowaciałą warstwę naskórka.
- maść siarkową przez kilka dni,
- po 1 tygodniu wykonanie kontrolnego badania zeskrobin naskórka,
- zmianę i wypranie ręczników i całej pościeli, także koców i narzut,
- wypranie ubrań noszonych w ostatnim tygodniu w temperaturze ≥60°C lub wyprasowanie gorącym żelazkiem,
- umieszczenie rzeczy, których nie można wyprać (buty, zabawki pluszowe) w szczelnej folii i przechowywanie w temperaturze pokojowej przez 72 godziny lub zamrożenie w temperaturze –20°C przez 12 godzin,
- dokładne odkurzenie dywanów i tapicerki (można korzystać ze specjalnych środków do prania przeciwko pasożytom).
Świąd poświerzbowcowy, czyli świąd po wyleczeniu świerzbu może się utrzymywać nawet kilkanaście tygodni. W celu jego opanowania lekarz może zalecić stosowanie emolientów, preparatów z glikokortykosteroidem na skórę lub leków doustnych przeciwhistaminowych lub glikokortykosteroidów doustnych.
