U nas zapłacisz kartą
Zmiany skórne po kontakcie z roślinami - Objawy, Przyczyny i Sposoby Leczenia
Jak wykrywać zmiany na skórze?
Wykrywanie zmian złośliwych skóry w jak najwcześniejszym stadium jest możliwe dzięki samokontroli oraz nadzorowi dermotoskopowemu lub wideodermatoskopowemu.
Badanie dermatoskopowe pozwala na obserwację struktury i koloru naskórka oraz górnych warstw skóry, wykorzystując 10–20-krotne powiększenia.
W monitorowaniu „szarej strefy” pomocna jest wideodermatoskopia. Jest to bezbolesne badanie, które umożliwia zapisanie obrazu w formie cyfrowej, archiwizowanie go i porównywanie zmian zachodzących w czasie. Czas trwania badania to ok. 15–20 min.
Stosowanie zaawansowanych metod diagnostycznych, takich jak wideodermatoskopia, przyczynia się nie tylko do wcześniejszego wykrywania i usuwania zmian złośliwych, ale pozwala również z większą precyzją potwierdzić łagodny charakter zmian i brak konieczności ich usuwania, co wiąże się z uniknięciem niewielkiego, ale jednak nieprzyjemnego zabiegu chirurgicznego i stresu.
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
Oprócz skórnych reakcji z podrażnienia niektóre gatunki roślin mogą także wywoływać alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Do najważniejszych alergenów roślinnych zalicza się m.in. urushiol (obecny w roślinach z rodziny Anacardiaceae, w tym gatunkach z rodzaju Toxicodendron spp.), chinony oraz kwas abietynowy (występujący w żywicach drzew sosnowych lub kalafonii).
Gatunki należące do rodziny nanerczowatych (Anacardiaceae) charakteryzują się dużym potencjałem alergizującym. Zalicza się do nich takie rośliny z rodzaju Toxicodendron, jak bluszcz trujący (poison ivy) czy sumak jadowity, powodujące ciężkie reakcje skórne z tendencją do uogólnienia. W klimacie tropikalnym do przedstawicieli rodziny nanerczowatych wywołujących częste reakcje alergiczne u hodowców, zbieraczy i przetwórców należą drzewa orzecha nerkowca lub mango. Także przedstawiciele złocieni (Chrysanthemum) mogą powodować alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, a gatunki z rodziny stokrotek (Compositae) reakcje powietrznopochodne z pojawieniem się zmian skórnych w okolicy twarzy.
Objawy kliniczne to najczęściej rumień, obrzęk z obecnością pęcherzyków, pęcherzy i towarzyszącym świądem. Niekiedy mogą wystąpić ciężkie uogólnione reakcje alergiczne. W przypadku pojawienia się objawów po kontakcie z rośliną konieczne jest przemycie miejsca ekspozycji lub umycie całego ciała bieżącą wodą. We wczesnej fazie reakcji miejscowe glikokortykosteroidy przyczyniają się do ustępowania objawów. W nasilonych reakcjach alergicznych konieczne bywa zastosowanie ogólnych glikokortykosteroidów 1-3,7,8 .
Jak rozpoznać i leczyć reakcje skórne spowodowane roślinami?
Rozpoznanie fitofotodermatozy opiera się przede wszystkim na typowych objawach i okolicznościach, które im towarzyszą. Symptomy takie jak zaczerwienienie, swędzenie, pęcherze, czy nawet owrzodzenia pojawiają się zazwyczaj na odsłoniętych obszarach skóry, które miały kontakt z rośliną i były wystawione na działanie promieni słonecznych. Charakterystyczne jest, że objawy pojawiają się po pewnym czasie od ekspozycji, nie od razu, co może utrudniać ich skojarzenie z przyczyną.
Leczenie fitofotodermatozy koncentruje się na łagodzeniu objawów i ochronie uszkodzonej skóry przed dalszym uszkodzeniem. Kluczowe kroki to:
- Oczyszczanie skóry: Usunięcie wszelkich śladów rośliny z skóry, aby zapobiec dalszemu działaniu fototoksycznych substancji.
- Łagodzenie objawów: Zastosowanie chłodnych okładów, kremów z aloesem czy maści kortykosteroidowych do zmniejszenia stanu zapalnego i bólu.
- Unikanie słońca: Chronienie dotkniętych obszarów przed dalszą ekspozycją na światło, aż do całkowitego wyleczenia.
- Konsultacja medyczna: W przypadku poważnych objawów lub gdy domowe metody nie przynoszą ulgi, konieczna jest konsultacja dermatologiczna.