U nas zapłacisz kartą
Znaczenie Znamion na Głowie - Analiza na Podstawie Zdjęć
Czy rozdrapanie znamienia skórnego jest niebezpieczne?
Dotykanie znamion skórnych nie ma znaczenia, bo przecież cały czas czymś je podrażniamy, np. ubraniem. Sam uraz mechaniczny nie jest czynnikiem powodującym powstawanie nowotworu. Nowotwór skóry tworzy się w wyniku spontanicznej mutacji lub kumulacji mutacji powstających w wyniku powtarzających się oparzeń słonecznych. Nagle powstaje mutacja, która decyduje o tym, że komórka barwnikowa skóry zaczyna się w sposób nieskoordynowany dzielić i tworzy nową zmianę, w tym przypadku czerniaka.
Znacznie rzadziej nowotwór powstaje, gdy mamy łagodne znamię i jakiś jego fragment ulega mutacji. Wówczas widzimy, że powstaje niezależna wyspa barwnikowa, która jest w sąsiedztwie zmiany, którą pamiętamy od zawsze. To jest wtedy czerniak, który powstał na podłożu znamienia.
Zmiany nowotworowe wokół znamienia
Najistotniejszy czynnik to światło słoneczne, a w zasadzie promieniowanie ultrafioletowe. Istnieją jednak takie czerniaki, o czym wcześniej wspomniałam, które powstają w wyniku spontanicznej mutacji, w dowolnym miejscu, nawet zakrytym. Może się zdarzyć, że czerniak powstanie w miejscu zakrytym lub rzadko eksponowanym na promieniowanie słoneczne np. w dole pachowym czy w miejscu intymnym albo w obrębie dna oka, układu nerwowego, w przewodzie pokarmowym, na błonach śluzowych narządów płciowych lub jamy ustnej. Możemy się wówczas dziwić, że zdarzyło się nam mieć oparzone plecy i tam nowotwór nie powstanie. Ale uwaga takie sytuacje są rzadkością!
Oczywiście najczęściej nowotwory skóry są głównie spowodowane mutacjami wywołanymi ekspozycją na słońce, która doprowadziła do oparzeń słonecznych.
Znamię barwnikowe (znamię melanocytowe)
Znamiona barwnikowe możesz zauważyć na skórze większości ludzi. Są to m.in. pospolite pieprzyki. Zapewne i na swoim ciele masz ich kilka albo nawet kilkanaście. Powstają one na skutek proliferacji (namnożenia) skórnych melanocytów, czyli komórek barwnikowych odpowiedzialnych za karnację. Niekiedy widać je na skórze już po urodzeniu lub pojawiają się w pierwszych tygodniach życia. Częściej jednak zaczynają występować na ciele w wyniku nadmiernej ekspozycji na działanie promieniowania słonecznego.
Znamiona melanocytowe (np. znamię Suttona) mają zwykle kształt owalny o wielkości od zaledwie kilku milimetrów do nawet kilku centymetrów. Ich jasno- lub ciemnobrązowa powierzchnia może być gładka albo wyniosła. Nierzadko porośnięta jest też pojedynczymi włoskami.
Podstawowym rozróżnieniem znamion barwnikowych jest ich wielkość:
- małe o wielkości do 1,5 cm,
- średnie o wielkości od 1,5 cm do 20 cm,
- duże o wielkości powyżej 20 cm.
Mowa tu jednak o znamionach u osoby dorosłej. W przypadku dzieci za duże znamiona barwnikowe uznaje się już te o wielkości powyżej 9 cm na głowie i 6 cm na tułowiu. Wraz z rozwojem dziecka zmiany również będą się powiększać, dlatego przyjęte zostały w tym przypadku niższe wartości.
Badanie znamion i ich usuwanie
Każde znamię wymaga konsultacji z lekarzem dermatologiem. Cel tego jest jeden – wykluczenie charakteru nowotworowego. Chodzi tu przede wszystkim o czerniaka.
Jednym ze sposobów odróżnienia zmiany łagodnej od czerniaka jest zastosowanie metody ABCDE przy wykonywanej dermatoskopii (w dziesięciokrotnym powiększeniu) i wideoskopii (nawet w siedemdziesięciokrotnym powiększeniu). Ocenianych jest tu 5 cech:
- A – asymetryczność (zmiana kształtu znamienia z okrągłego na asymetryczny),
- B – brzegi (krawędzie znamienia są nierówne i poszarpane),
- C – kolor (znamię jest czerwone, czarne albo ma niejednorodny kolor),
- D – duży rozmiar (znamię ma rozmiar większy niż 6 mm),
- E – ewolucja (znamię przeobraża się).
Metodą usuwania znamion (zwłaszcza tych atypowych) jest zwykle biopsja wycinająca. Jest to zabieg chirurgiczny, podczas którego wycinany jest też zapas 1–2 mm zdrowej tkanki. Wycięty fragment poddawany jest badaniu histopatologicznemu. W razie stwierdzenia czerniaka, jeśli lekarz onkolog nie zdiagnozuje przerzutów, wykonuje się biopsję węzła wartowniczego, w którym nowotwory lokalizują się w pierwszej kolejności.
W przypadku zmian takich jak znamię naczyniowe mogą być też zastosowane laseroterapia albo wymrażanie ciekłym azotem.
- A. Włodarkiewicz, M. Sobjanek, Znamiona melanocytowe wrodzone, „Przegląd Dermatologiczny” 2009, nr 96, s. 127–132.
- W. Woźniak, M. Wawrzynkiewic, Rola dermoskopii w ocenie akralnych zmian melanocytowych, „Przegląd Dermatologiczny” 2012, nr 99, s. 716–722.
- A. Zawadzka-Krajewska, M. Bartkowiak-Emeryk i in., Znamiona barwnikowe i czerniak u dzieci, „Pediatria po Dyplomie” 2011, vol. 15, nr 3, s. 83–89.
- A. Mikołajczyk, M. Grochowski, Analiza istotności cech znamion skórnych dla celów diagnostyki czerniaka złośliwego, „Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej” 2018, nr 60, s. 67–70.
- A. Iljin, I. Siewiera i in., Znamiona naczyniowe płaskie, „Postępy Dermatologii i Alergologii” 2010, t. XXVII, nr 6, s. 460–466.
Jak wygląda usuwanie znamion u dzieci?
Kiedy lekarz, po przeprowadzaniu wszystkich niezbędnych badań, uzna, że znamię barwnikowe u dziecka wymaga usunięcia chirurgicznego, jest przeprowadzany taki zabieg.
Zabieg usuwania znamion u dzieci, podobnie jak u dorosłych, przebiega najczęściej w warunkach ambulatoryjnych, co oznacza, że nie ma konieczności hospitalizacji małego pacjenta. Procedura trwa zazwyczaj kilkanaście – kilkadziesiąt minut.
Chirurg wycina zmianę zawsze w całości. Odbywa się to w znieczuleniu miejscowym (nasiękowym), co sprawia, że zabieg jest bezbolesny. Lekarz pozbywa się jednocześnie marginesu 1-2 mm zdrowej skóry. Wycięta zmiana podlega obowiązkowo wnikliwemu badaniu histopatologicznemu. Jego wynik pozwala definitywnie odpowiedzieć na pytanie, czy pieprzyk miał podłoże nowotworowe, czy nie. W oparciu o niego lekarz może podjąć dalsze kroki w leczeniu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
