U nas zapłacisz kartą
Znaczenie Znamion na Głowie - Analiza na Podstawie Zdjęć
Czy rozdrapanie znamienia skórnego jest niebezpieczne?
Dotykanie znamion skórnych nie ma znaczenia, bo przecież cały czas czymś je podrażniamy, np. ubraniem. Sam uraz mechaniczny nie jest czynnikiem powodującym powstawanie nowotworu. Nowotwór skóry tworzy się w wyniku spontanicznej mutacji lub kumulacji mutacji powstających w wyniku powtarzających się oparzeń słonecznych. Nagle powstaje mutacja, która decyduje o tym, że komórka barwnikowa skóry zaczyna się w sposób nieskoordynowany dzielić i tworzy nową zmianę, w tym przypadku czerniaka.
Znacznie rzadziej nowotwór powstaje, gdy mamy łagodne znamię i jakiś jego fragment ulega mutacji. Wówczas widzimy, że powstaje niezależna wyspa barwnikowa, która jest w sąsiedztwie zmiany, którą pamiętamy od zawsze. To jest wtedy czerniak, który powstał na podłożu znamienia.
Jak ocenić czy zmiana na skórze jest niebezpieczna?
Nowotwór na skórze, jeśli nie zostanie wycięty – będzie stale rósł, a jego wzrost będzie coraz bardziej chaotyczny. Pojawi się pewna nieprawidłowość, komponenta naczyniowa, czyli zmiana zacznie być bardziej wielokolorowa. Jeśli zacznie być większa od przeciętnych zmian na skórze i będzie powiększać się w ciągu kilku miesięcy, wymaga pilnej konsultacji ze specjalistą.
Częściowo tej regule nie podlegają młode osoby z zespołem znamion atypowych. To pacjenci z dużym ryzykiem zachorowania na nowotwory skóry. Mają oni dużo rosnących znamion, które wyglądają nieprawidłowo, dlatego wymagają ścisłego nadzoru lekarskiego i bardzo specjalistycznej oceny z wykorzystaniem wideodermatokopu lub mikroskopii konfokalnej.
Jeśli pacjent zauważył, że zmiana na jego skórze, którą ma od kilku lat, zaczęła się zmieniać – i obojętnie, jakie ma zabarwienie, czy to jasnobrązowe, ciemnobrązowe, czarne, wielokolorowe, różowawe, niebieskawe, białawe – musi ją szybko skontrolować u lekarza. I nie powinien z tym zwlekać.
Znamiona na skórze pojawiają się mniej więcej do 35. roku życia i od tego czasu są stabilne, czyli osiągają swoją docelową wielkość. Wszystko, co pojawia się później, wymaga weryfikacji, bo albo są to uszkodzenia posłoneczne, czyli plamy soczewicowate, brodawki łojotokowe, albo znajdujemy się w grupie ryzyka. Generalnie przyjmuje się, że późniejsze zmiany są raczej skutkiem ekspozycji na słońce i wymagają konsultacji z lekarzem.
Zmiany nowotworowe wokół znamienia
Najistotniejszy czynnik to światło słoneczne, a w zasadzie promieniowanie ultrafioletowe. Istnieją jednak takie czerniaki, o czym wcześniej wspomniałam, które powstają w wyniku spontanicznej mutacji, w dowolnym miejscu, nawet zakrytym. Może się zdarzyć, że czerniak powstanie w miejscu zakrytym lub rzadko eksponowanym na promieniowanie słoneczne np. w dole pachowym czy w miejscu intymnym albo w obrębie dna oka, układu nerwowego, w przewodzie pokarmowym, na błonach śluzowych narządów płciowych lub jamy ustnej. Możemy się wówczas dziwić, że zdarzyło się nam mieć oparzone plecy i tam nowotwór nie powstanie. Ale uwaga takie sytuacje są rzadkością!
Oczywiście najczęściej nowotwory skóry są głównie spowodowane mutacjami wywołanymi ekspozycją na słońce, która doprowadziła do oparzeń słonecznych.
Czerniak szerzący się powierzchownie
Czerniak szerzący się powierzchownie
Najczęstszą postacią histologiczną (70-80%) jest czerniak szerzący się powierzchownie - superficial spreding melanoma malignum ( SSMM). To typ czerniaka rosnącego najwolniej - najpierw następuje zwiększanie powierzchni, dopiero w następnej kolejności przyrost na grubość. Typowy czerniak SSMM pojawia się zwykle u osób młodych lub w średnim wieku po krótkich ale intensywnych ekspozycjach na słońce, na skórze odsłoniętej, bez cech uszkodzenia posłonecznego. U kobiet najczęściej lokalizuje się na kończynach, u mężczyzn na tułowiu. Charakteryzuje się długim okresem wzrostu śródnaskórkowego, późnym dawaniem przerzutów oraz stosunkowo dobrym rokowaniem.
Jak zmniejszyć ryzyko wystąpienia czerniaka?
Ryzyko czerniaka zwiększa się nie tylko z uwagi na uwarunkowania genetyczne – a więc przypadki występowania nowotworów skóry w rodzinie. Bardzo groźne jest również promieniowanie słoneczne. Dlatego tak istotne jest stosowanie wysokich filtrów UV, i to nie tylko w wakacje, podczas przebywania na plaży.
Krem z wysokim filtrem powinien być aplikowany na dziecięcą skórę już w wiosennych miesiącach, kiedy ekspozycja na słońce jest częstsza, a promieniowanie staje się bardziej intensywne. Jego nałożenie przed wyjściem na spacer z maluchem (i kilkakrotnie w ciągu pobytu na zewnątrz – zgodnie z zaleceniami producenta) uchroni go również przed bolesnymi poparzeniami słonecznymi. Nie należy również zapominać, że słońce może opalać również w miesiącach zimowych.
Istotna jest również, co warto ponownie podkreślić, uważna obserwacja ciała dziecka i reakcja w przypadku wykrycia jakiegokolwiek znamienia barwnikowego lub innej podejrzanej zmiany. Nawet jeśli ma ona podłoże nowotworowe, szybkie wykrycie i podjęcie precyzyjnie ukierunkowanego leczenia pozwala znacznie zwiększyć efektywność terapii.
Należy także pamiętać, że pacjent, któremu usunięto nowotworowe zmiany skórne w wieku dziecięcym powinien pozostawać pod regularną opieką lekarza specjalisty – może być bowiem bardziej podatny na nawroty choroby w późniejszych latach życia.
Literatura tematu:
- Julie V.Schaffer MD Aktualizacja dotycząca znamion melanocytowych u dzieci (Update on melanocytic nevi in children)
- Levy R, Lara-Corrales I. Zmiany melanocytowe u dzieci: przegląd (Melanocytic Nevi in Children: A Review.)
- M Senthilkumar, Devinder Mohan Thappa Znaki melanocytowe u dzieci: badanie kliniczne (Melanocytic nevi in children: A clinical study)
