U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia znamion skórnych - Jak je rozpoznawać?
Czerniak szerzący się powierzchownie
Czerniak szerzący się powierzchownie
Najczęstszą postacią histologiczną (70-80%) jest czerniak szerzący się powierzchownie - superficial spreding melanoma malignum ( SSMM). To typ czerniaka rosnącego najwolniej - najpierw następuje zwiększanie powierzchni, dopiero w następnej kolejności przyrost na grubość. Typowy czerniak SSMM pojawia się zwykle u osób młodych lub w średnim wieku po krótkich ale intensywnych ekspozycjach na słońce, na skórze odsłoniętej, bez cech uszkodzenia posłonecznego. U kobiet najczęściej lokalizuje się na kończynach, u mężczyzn na tułowiu. Charakteryzuje się długim okresem wzrostu śródnaskórkowego, późnym dawaniem przerzutów oraz stosunkowo dobrym rokowaniem.
Jak wygląda wczesny czerniak? Sprawdź, czy twoje znamię przypomina to na zdjęciach
Czerniak to najgroźniejszy nowotwór skóry. Objawy czerniaka to zwykle szybko rosnące znamię z niewyraźnymi brzegami, o niejednolitym kolorze. Zmiana może krwawić i swędzieć. U kobiet czerniak rozwija się częściej na nogach, a u mężczyzn na tułowiu. Zwiększone ryzyko zachorowania dotyczy osób z jasną karnacją, o jasnych oczach i włosach, a także rudych. Zobacz, jak wygląda wczesny czerniak na zdjęciach.
fot. Adobe Stock, Studio Romantic
Czerniak to jeden z najgroźniejszych nowotworów oraz najbardziej niebezpieczny nowotwór skóry. Z jego powodu co roku umiera ponad tysiąc Polaków. Wcześnie wykryty czerniak jest całkowicie wyleczalny. Dlatego tak ważne jest przyglądanie się pieprzykom i badanie niepokojących zmian u dermatologa.
Spis treści:
Wczesny czerniak – zdjęcia. Jak wygląda ten nowotwór?
Czerniak może rozwinąć się z nowego znamienia lub z takiego, które mamy na skórze od wielu lat, powstaje z tzw. komórek melanocytarnych. Może być zmianą barwnikową, ale też zmianą bezbarwnikową . Dlatego nie zawsze łatwo go zauważyć. Guzek może być umiejscowiony z głębi skóry albo objawiać się jak o zgrubienie. Początkowo czerniak rośnie płasko, następnie pionowo, tworząc z czasem przerzuty drogą naczyń chłonnych i krwionośnych.
Wyróżniamy kilka rodzajów czerniaka (różnią się wyglądem):
- Postać powierzchowna (SSM – superficial spreading melanoma) – najczęstszy typ czerniaka (stanowi ok. 70% wszystkich przypadków). Wywodzi się na ogół z atypowych znamion barwnikowych. Jest to czerniak szerzący się powierzchownie, a na jego powierzchni można zauważyć guzki. Ma nierównomierne zabarwienie. Częściej rozwija się u ludzi młodych i w średnim wieku, szczególnie u kobiet. Lokalizacja to często nogi u kobiet oraz tułów u mężczyzn.
- Postać guzkowa (NM – nodular melanoma) – najgroźniejszy typ czerniaka. Stanowi 10-20% przypadków. To ciemny guzek (bardzo rzadko zmiana bezbarwnikowa), który szybko rośnie (w ciągu tygodni lub miesięcy). Może krwawić. Rośnie pionowo, dlatego też szybko rozprzestrzenia się w głąb skóry. Najwięcej zachorowań dotyczy osób w wieku 40-60 lat, głównie mężczyzn.
- Czerniak z plamy soczewicowatej (LMM – lentigo maligna melanoma) – stanowi 5-20% przypadków czerniaka. Występuje najczęściej u osób starszych i powstaje na twarzy lub szyi. Początkowo w obrębie zmiany soczewicowatej powstają niewielkie guzki. Zmiana wzrasta powoli.
- Czerniak ALM (melanoma acro-lentiginosum, acrolentiginous melanoma) – czerniak umiejscowiony na dłoniach lub stopach (podeszwach), może zajmować obszar pod paznokciem (czerniak paznokcia). Jest to rzadki rodzaj czerniaka.
Jakie są metody leczenia znamion barwnikowych?
Kwalifikacja do chirurgicznego usunięcia zmiany odbywa się przede wszystkim na podstawie oceny dermatoskopowej, wywiad odgrywa rolę pomocniczą. Kliniczne cechy znamienia atypowego to: asymetria, nieregularność brzegów i różnorodność kolorów w obrębie zmiany. Ważne znaczenie diagnostyczne ma również tzw. „ugly duckling sign”, czyli znamię zupełnie inne od pozostałych (dlatego istotne w badaniu dermatoskopowym jest ocena wszystkich znamion na ciele). Usunięcie chirurgiczne znamienia polega na wycięciu wrzecionowatym zmiany w znieczuleniu nasiękowym. Po usunięciu lekarz zakłada szwy, które w zależności od lokalizacji zostają usunięte po odpowiedniej ilości dni. Po usunięciu szwów można zakładać plasterki (np. Steri Strip), aby nie dochodziło do rozchodzenia się brzegów. Po zdjęciu szwów można również stosować np. żele silikonowe zapobiegające tworzeniu się bliznowców.
Uważa się, że znamiona mogą być punktem wyjścia czerniaków złośliwych. Czynnikiem zezłośliwienia znamienia barwnikowego jest nadmierna ekspozycja na słońce, która może prowadzić do poparzeń, oraz przewlekła, sumaryczna dawka UV. W celu zmniejszenia ryzyka rozwoju czerniaka należy stosować odpowiednią ochronę przeciwsłoneczną, czyli kremy z filtrami UVA/UVB, unikać ekspozycji na promieniowanie słoneczne między godzinami 10.00 a 16.00, nosić ochronne ubrania (wykonane z materiałów pochłaniających UV).
Większość czerniaków powstaje de novo, a częstość transformacji złośliwej znamion jest oceniana na 1/30 000. Nie oznacza to, że nie powinnyśmy kontrolować znamion barwnikowych na naszym ciele. Należy je systematycznie obserwować, a w przypadku pojawienia się niepokojącego objawu (np. zmiany zabarwienia znamienia, zaczerwienienia, swędzenia, pieczenia) należy zgłosić się do dermatologa. Pacjenci, u których stwierdza się znaczną liczbę dużych, płaskich znamion, powinni być poddawani kontroli co 6–12 miesięcy, polegającej na ocenie dermatoskopowej znamion. Osoby z zespołem znamion dysplastycznych wymagają odmiennego sposobu postępowania. Dzięki nowoczesnej diagnostyce u tych pacjentów należy wykonywać dokumentację fotograficzną lub komputerową, co znacznie ułatwi obserwację dynamiki rozwoju znamion.
Jak wygląda czerniak?
Dla profilaktyki raków skóry i czerniaka istotna jest samoobserwacja znamion występujących na powierzchni całego ciała. Jak odróżnić pieprzyk od czerniaka? Jakie zmiany powinny wzbudzić zainteresowanie? Kiedy udać się do lekarza?
Dla pacjentów najprostszym sposobem różnicowania pieprzyków jest posługiwanie się kryteriami ABCDE (angielski akronim Asymetry, Border, Color, Diameter, Evolution), które zostały stworzone na Uniwersytecie Nowy Jork 35 lat temu. Kryteria te miały być prostym narzędziem w codziennej praktyce, łatwym do zapamiętania, wzbudzającym czujność zarówno pacjentów jak i lekarzy na cechy kliniczne wczesnego czerniaka. Tak się też stało.
Obejrzyj film i sprawdź jak obserwować się w domu!
Opierając się na własnym doświadczeniu w ocenie chorych, członkowie New York University School of Medicine Melanoma Cooperative Group stwierdzili, że asymetria wczesnej postaci czerniaka, nieregularność jej brzegów oraz różnorodność barw były ściśle związane z przekraczaniem przez nią średnicy 6 mm. Co nie zmienia faktu, że ta metoda pozwala wykryć i zróżnicować nieco mniejsze i wcześniejsze pod względem zaawansowania postaci czerniaka.
czerniak
czerniak
czerniak
czerniak
Reasumując każdy pieprzyk o asymetrycznych kształtach, nierównych brzegach, zmieniający kolor i/lub średnicę, nabrzmiały, podrażniony, krwawiący wymaga natychmiastowej konsultacji z lekarzem specjalistą i wykonania badania dermatoskopowego.