U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia znamion skórnych - Jak je rozpoznawać?
Czy to podrażniony pieprzyk?
Zwykle nie zwracamy uwagi na swoje znamiona do czasu kiedy nie dzieje się z nimi coś niepokojącego. Wówczas zastanawiamy się czy zaczerwienione znamię to tylko przejściowo podrażniony, rozdrapany pieprzyk czy poważniejszy stan zapalny. Często staramy się przeczekać aż nabrzmiałe znamię wróci do stanu, który przestanie nas niepokoić. Ale czy na pewno naderwanie, podrapanie czy inny uraz mechaniczny jest tego przyczyną?
podrażniona brodawka łojotokowa
Uwaga, niepokojące objawy, które mogą wskazywać na obecność komórek rakowych i wymagają pilnej konsultacji lekarskiej z dermatoskopową oceną podrażnionych zmian skórnych to m.in
- zaczerwienienie
- dolegliwości bólowe
- krwawienie
- stan zapalny
- uwypuklenie
- swędzenie
Należy także pamiętać o nowych pieprzykach, które także wymagają kontroli i obserwacji, gdyż czerniak najczęściej powstaje "de novo" czyli jako nowa zmiana na skórze, która zwykle różni się od pozostałych znamion.
Czerniak może na pierwszy rzut oka do złudzenia przypominać podrażnioną brodawkę łojotokową czy naderwany pieprzyk dlatego nie odkładaj wizyty u lekarza na później.
czerniak
czerniak
Groźne pieprzyki, czyli jakie zmiany powinny zaniepokoić?
Do oceny objawów czerniaka służy algorytm ABCDE:
- A – asymmetry, czyli asymetria (podejrzana zmiana barwnikowa jest asymetryczna, może wylewać się w jakąś stronę),
- B – border, czyli brzeg (czerniak jest znamieniem o nieregularnych, niewyraźnych brzegach, zbudowane ze zgrubień),
- C – colour, czyli kolor (naszą uwagę powinny zwrócić znamiona: niebieskie, czarne, czerwone, ciemnobrązowe, szczególnie te o czarno zabarwionym punktowym ognisku oraz takie, które utraciły barwnik),
- D – diameter, czyli średnica (czerniak ma najczęściej rozmiary powyżej 5 mm),
- E – elevation/evolution, czyli uwypuklenie lub ewolucja (uważajmy na znamiona, które ulegają jakimś przemianom, np. znamię wyrasta ponad naskórek).
fot. Polki.pl
Trzeba zaznaczyć, że system ABCDE nie pozwala zazwyczaj wykryć wczesnego etapu czerniaka. Zdarza się, że znamię nie spełnia powyższych kryteriów, a mimo to jest czerniakiem. Statystyki podają, że nawet ponad 50% znamion o charakterze nowotworowym nie odpowiada klasycznemu wyglądowi czerniaka. Aby go wykluczyć, powinniśmy poddać się badaniu dermatoskopem u lekarza.
Mimo wszystko warto zapamiętać, że najważniejsze objawy czerniaka to:
- zaczerwienienie,
- szybkie rośnięcie,
- asymetria,
- niewyraźne, poszarpane brzegi znamienia,
- krwawienie,
- niejednolity kolor,
- średnica powyżej 6 mm,
- owrzodzenie,
- świąd,
- obwódka wokół znamienia.
Warto dodać, że czerniakowi, chociaż rzadko, mogą towarzyszyć zespoły paraneoplastyczne.
Jak wygląda czerniak?
Dla profilaktyki raków skóry i czerniaka istotna jest samoobserwacja znamion występujących na powierzchni całego ciała. Jak odróżnić pieprzyk od czerniaka? Jakie zmiany powinny wzbudzić zainteresowanie? Kiedy udać się do lekarza?
Dla pacjentów najprostszym sposobem różnicowania pieprzyków jest posługiwanie się kryteriami ABCDE (angielski akronim Asymetry, Border, Color, Diameter, Evolution), które zostały stworzone na Uniwersytecie Nowy Jork 35 lat temu. Kryteria te miały być prostym narzędziem w codziennej praktyce, łatwym do zapamiętania, wzbudzającym czujność zarówno pacjentów jak i lekarzy na cechy kliniczne wczesnego czerniaka. Tak się też stało.
Obejrzyj film i sprawdź jak obserwować się w domu!
Opierając się na własnym doświadczeniu w ocenie chorych, członkowie New York University School of Medicine Melanoma Cooperative Group stwierdzili, że asymetria wczesnej postaci czerniaka, nieregularność jej brzegów oraz różnorodność barw były ściśle związane z przekraczaniem przez nią średnicy 6 mm. Co nie zmienia faktu, że ta metoda pozwala wykryć i zróżnicować nieco mniejsze i wcześniejsze pod względem zaawansowania postaci czerniaka.
czerniak
czerniak
czerniak
czerniak
Reasumując każdy pieprzyk o asymetrycznych kształtach, nierównych brzegach, zmieniający kolor i/lub średnicę, nabrzmiały, podrażniony, krwawiący wymaga natychmiastowej konsultacji z lekarzem specjalistą i wykonania badania dermatoskopowego.